مي گويند اين گياه اسطوره اي که از اشک چشم آدم روييده است، حرا نام دارد و به افتخار دانشمند شهير ايراني، بوعلي سينا اين نام را بر آن نهاده اند. اين درختچه در سواحل ومرداب هاي ساحلي مصر، عربستان و سواحل جنوب ايران، ديده مي شود. حرا در 8 منطقه حفاظت شده بين المللي ايران مي رويد که در اين ميان جنگل هاي هميشه سبز دريايي حرا در حاشيه شمالي غربي قشم، از زيباترين گردشگاه هاي خليج فارس به شمار مي آيد.
به اين گياه در بندرعباس حرا، در بلوچستان تمر و در بعضي از نقاط تول گفته مي شود. به عربي نيز آن را شوري و شوره مي نامند. حرا، گياهي از تيره شاه پسند است. دانه آن روي درخت مادر مي رويد و نهال توليد مي کند. سپس از درخت جدا مي شود و داخل مرداب مي افتد. جنگل حرا بر دريا و آب شور قرار دارد واين سازش با آب شور و شرايط نامناسب، از حرا يک گياه استثناييي ساخته است. درختان حرا، در قسمتهاي کم عمق خور خوران کنار و روي تپه هاي جزيره مانندي که هنگام پايين رفتن آب دريا از آب بيرون مي مانند قرار گرفته است. عمق آب اين مناطق از يک تا يک و نيم متر تجاوز نمي کند؛ بنابراين جنگل هنگام بالا آمدن آب دريا، در آبهاي نيلگون خليج فارس به حالت شناور مي ماندو با فروکش کردن آب دريا به مدت 6 تا 7 ساعت مانند جنگل هاي مناطق خشک نمايان مي شود.
مساحت کل جنگل هاي حرا 7 هزار و 500 هکتار و مساحت حوزه جزيره قشم 2 هزار و 400 هکتار تخمين زده شده است. جنگل هاي حرا خليج ناي بند گسترده ترين نواحي پراکنش اين اجتماعات در ختي کمياب با وسعت 390 هکتار، آخرين مجموعه انبوه و وسيع اين در ختان ساحلي درجنوب غربي آسيا محسوب مي شود. جنگل هاي حرا عسلويه بوشهر به عنوان ذخيره گاه بيوسفري ساحلي آب هاي جنوب کشور در پارک ملي دريايي ناي بند يکي از مناطق حساس ساحلي به شمار مي آيد که در اکوسيستم خود گياهان شور پسند دريايي، جانداران کف زي و پرندگان مهاجر اقيانوسي را پناه داده است و به عنوان بانک ژني سودمند براي نسل حاضر و آينده نقش ايفا مي کند. وجود جنگل هاي حرا در کرانه خليج منحصر بفرد ناي بند عسلويه بوشهر، اين منطقه را به صورت بي نظير ترين پارک ملي دريايي بين المللي معرفي کرده است.
جنگل حرا در سواحل جنوبي ايران، مهد انواع گوناگون آبزيان، پرندگان و دوزيستان است. از پرندگان مي توان به مرغ ماهيخوار، حواصيل، لک لک، پليکان، مرغابي ومرغ دريايي و از ماهي ها به خرچنگ، مار دريايي، شيلو، کلينگ ( نوعي از صدف) و انواع مختلف قورباغه اشاره کرد.
به همين دليل به جنگل هاي حرا در ا منطقه قشم، 3 عنوان جهاني منطقه حفاظت شده بين المللي، ذخيره گاه زيست کره و تالاب بين المللي نام داده اند؛ چرا که 80 دررصد آبزيان خليج فارس دوره تخم ريزي خود را در اين منطقه مي گذرانند.
درختي از بهشت
گياهان حرا برگهايي با ظاهر بيضي شکل و قاعده اي باريک ( دوکي شکل رويه سبز و براق دارند و پشت برگها نيز سفيد يا خاکستري رنگ است. طول اين برگها حدود 5 تا 5/7 سانتي متر است. ميوه حرا، بادامي شکل است و به يک خامه باريک منتهي مي شود. ريشه هاي زانويي، شکل منظمي ندارند، اما گل حرا که از فرط کوچکي ناپيدا است و غير محسوس حکايتي عجيب دارد. گلي به رنگ طلايي با 4 گلبرگ، که هر گلبرگ بيشتر از چند ميلي متر طول ندارد. عطري شيرين و خنک، که تا شعاع چند متري اطراف آن پراکنده مي شود.
گياه حرا که گاه به عنوان علوفه خشک براي خوراک چهارپايان استفاده مي شود، فوايد شگفت انگيزي دارد.
درختان حرا از نوع گياه مانگرو است که ميتواند در آبهاي شور زندگي کند و بافت ساقه، تنه و ريشه اين درخت به گونه اي است که آب شور دريا را تصفيه ومواد مورد نياز آن را جذب و بقيه مواد را دفع مي کند. پوست حرا بر باسيل هانزن که موجب جذام مي شود، موثر است. شيره درون آوندهاي آن بر بيماري خشکي که بيماري پوستي شايع در منطقه هرمزگان است، تاثيري قابل توجه دارد. در صنعت از تانن موجود در حرا، براي توليد جوهر مازو استفاده مي شود. چسب تخته و خمير چوب از ديگر مصارف صنعتي آن است.
حرا در گوشه و کنار ايران
مناطق حراخيز ايران عبارتند از تياب، جاسک چاربهار و کناره هاي شمالي و غربي جزيره قشم.
در زمينهاي اطراف خورتياب از حدود 3 کيلومتري بندر تياب ميناب، بوته هاي حرا به چشم ميخورد. طول خورتياب 7 مايل دريايي است. در 2 سمت خور جاسک و در چابهار نيز حراهايي به شکل پراکنده ديده مي شود؛ اما بهترين نوع حرا از نظر رشد ارتفاع و انبوهي در ناحيه قشم، ميان سواحل قشم، پل و خمير است.
از راه خشکي ( مثلا سواحل قشم ) راهي به درون جنگل ها نيست و تنهاراه ديدن آنها، راه آبي است. براي تماشاي اين جنگل نيز بايد با ناخدايان پرتجربه همراه شد، چون تنها آنها ميي توانند آبراهه هاي کوچک و متعدد موجود جنگل را شناسايي کنند.
جنگل حرا بر دريا و آب شور قرار دارد و اين سازش با آب شور و شرايط نامناسب، از حرا يک گياه استثنايي ساخته است.