به گزارش خبرنگار آموزش و پرورش پانا، مدارس ايراني خارج از کشور در راستاي اصول و سياستهاي کلي نظام جمهوري اسلامي ايران و در اجراي مصوبه 25 بهمن ماه سال 66 مجلس شوراي اسلامي و مصوبات شوراي عالي آموزش و پرورش در مسير تعليم و تربيت، حفظ و تقويت هويت اسلامي و ايراني فرزندان مامورين و کارگزاران سازمان هاي مختلف کشور مقيم در خارج از کشور مشغول به فعاليت هستند.
ارائه خدمات آموزشي و پرورشي به فرزندان مامورين نظام، توسعه و فراهم کردن امکان تحصيل کودکان و نوجوانان ايراني واجب التعليم مقيم خارج از کشور، رشد و بالندگي فکري و علمي و سلامت اخلاقي و روحي فرزندان ايران اسلامي در راستاي ارتقاي جايگاه آنان در سراسر جهان، از جمله اهدافي است که مدارس ايراني در خارج از کشور در فهرست برنامه و دستورالعمل هاي خود دنبال مي کنند.
همچنين برنامه ريزي جهت جذب و تحت پوشش قرار دادن دانش آموزان خارجي علاقمند به حضور در مدارس ايراني، ترويج و تقويت روحيه خودباوري دانش آموزان ايراني و حفظ تفکر و استدلال فرهنگي آنها در تعامل با فرهنگ ها و ديگر انديشه ها، حضور فعال مدارس ايراني به عنوان پايگاه هاي فرهنگي جمهوري اسلامي ايران در سراسر جهان و شناخت و انتقال تجارب مثبت و سازنده نظام هاي آموزشي ساير کشورهاي جهان در جهت بهبود وضع کيفي موجود در مدارس ايراني در داخل و خارج کشور جزو اهداف دنبال شونده و تعريف شده مدارس ايراني خارج از کشور است.
تاريخچه مدارس ايراني خارج از کشور
مدارس ايراني در خارج از کشور حداقل قدمت 124 ساله دارند؛ بازرگانان ايراني در روسيه تزاري حدود 120 سال پيش مدرسه (حتي شبانه روزي) تشکيل مي دهند که اين مدارس با وقوع انقلاب کمونيستي تدريجا رو به ضعف مي روند و جمع مي شوند.
همين نوع افراد، اولين مدرسه را در شهر استانبول ترکيه در 124 سال پيش راه اندازي مي کنند. هم اکنون نيز مدرسه ايرانيان در ترکيه، با 220 دانش آموز در همان ساختمان قديمي پابرجاست.
سابقه تشکيل اولين مدرسه ايراني در کاظميه و سپس در کربلا و در نجف اشرف به سال 1905 برمي گردد و به سرعت توسعه مي يابد.غير از ايرانيان، پاکستاني ها، هندي ها و عراقي ها نيز از اين مدارس استقبال مي کنند، برخي از مسئولين فعلي دولت عراق در اين مدارس تحصيل کرده اند.
اولين مدرسه ايراني در دبي، 50 سال پيش بازگشايي مي شود و مورد توجه ويژه شيوخ وقت آن کشور بوده است. فرزندان برخي از شيوخ در آن مدارس درس خوانده اند و در ساير کشورها نيز به تدريج به همت ايرانيان مقيم کشورها و با حمايت وزارت فرهنگ مدارسي تاسيس مي شود.
مدارس ايراني در خارج از کشور پس از پيروزي انقلاب اسلامي به صورتي ساکت و آرام ادامه کار مي دهند و اشتياقي از داخل کشور جهت تدريس در آنها وجود نداشته است.در سال 1362 هيات وزيران تاسيس 19 واحد آموزشي را در خارج از کشور به تصويب مي رساند تا وزارت آموزش و پرورش با نظر وزارت امور خارجه، اين مدارس را در کشورهاي مختلف راه اندازي کند.
هيات وزيران در سال 68، طي مصوبه اي به وزارت آموزش و پرورش اجازه مي دهد براي تامين معلم کلاس هاي درس ويژه تعليم و تربيت فرزندان کارگزاران جمهوري اسلامي ايران با هماهنگي وزارت امور خارجه اقدام نمايد.
در سال 1370 هيات وزيران، ايجاد دفاتر سرپرستي را در 5 منطقه جهان تصويب مي کند و در سال 1375 هيات وزيران ساختار مدارس جمهوري اسلامي ايران در خارج از کشور را به تصويب مي رساند. برابر اين مصوبه مدارس ايراني در چهار قالب مدارس عادي، مدارس هماهنگ با نظام آموزشي کشورهاي ديگر، مدارس بين الملل و مدارس پاره وقت و غيرحضوري تشکيل مي شوند.
به لحاظ تفاوت قيمت ارز تدريجا استقبال براي تدريس در مدارس خارج از کشور زياد مي شود و از سال 1365 نيروهاي مورد نياز مدارس از طريق برگزاري آزمون و مصاحبه هاي تخصصي انتخاب و اعزام مي شوند.
در سال 1373 به درخواست وزير آموزش و پرورش وقت و با دستور رييس جمهور پنج نفر از وزرا به سرپرستي معاون اول رييس جمهوري مامور بررسي وضعيت مدارس و تقويت آنها مي شوند. اوج فعاليت مدارس و ساماندهي آنها به همين سالها برمي گردد.
فعاليت 148 مدرسه ايراني در 83 کشور خارجي
"علي اصغر يزداني" رئيس مرکز امور بين الملل و مدارس خارج از کشور در گفت و گو با خبرنگار آموزش و پرورش پانا و با بيان اينکه فلسفه ايجاد مدارس در خارج از کشور، ساماندهي وضعيت تحصيلي فرزندان مامورين نظام در خارج از کشور و ايرانيان مقيم در ديگر کشورها است، اظهار کرد: به واسطه شرايط خاص فرهنگي و اخلاقي که در مدارس خارجي وجود دارد، بهتر است که فرزندان ايرانيان در مدارس ايراني، اسلامي خودمان تحصيل کنند.
يزداني اضافه کرد: همچنين فرزندان ساير مليت ها که بدون ترديد هم راستا و هم کيش و آيين با ايرانيان هستند، بخصوص از کشورهاي اسلامي، در مدارس ايراني خارج از کشور مشغول به تحصيل هستند.
براساس اين گزارش، در حال حاضر 148 مدرسه ايراني در 83 کشور مشغول به فعاليت هستند که از اين تعداد 10 مدرسه، مدرسه از راه دور است و 138 مدرسه ديگر، مدارس دولتي و غيردولتي هستند.
حدود 17 هزار دانش آموز دختر و پسر در مقاطع مختلف تحصيلي ابتدايي، راهنمايي، متوسطه و کارو دانش در اين مدارس به امر تحصيل مشغول هستند که از اين تعداد 1137 دانش آموز به صورت غيرحضوري و 950 دانش آموز به صورت از راه دور تحت آموزش قرار گرفته اند.
به گفته رئيس مرکز امور بين الملل و مدارس خارج از کشور، به جهت توانمندي معلمين و پيگيري اولياي دانش آموزان موفقيت هاي علمي و آموزشي خوبي در سطح مدارس ايراني در خارج از کشور به دست آمده است؛ حتي بسياري از مدارس ايراني در رقابت با مدارس خارجي، رتبه هاي اول را از آن خود کرده اند که مستندات آن نيز وجود دارد. مدرسه توحيد در امارات و مدرسه ايراني در ابوظبي جزو اين مدارس است.
تحول بنيادين در مدارس ايراني خارج از کشور
به گزارش پانا، اجراي بند به بند سند تحول بنيادين آموزش و پرورش همگام و هم راستا با مدارس داخل کشور، در مدارس خارج از کشور نيز با قوت پيگيري مي شود؛ بدون ترديد اقدامات بزرگي که در عرصه تعليم و تربيت موجبات رشد و پيشرفت است، در مدارس خارج از کشور نيز به طور خاص تري دنبال مي شود.
نظام جديد آموزشي 6.3.3 و هوشمند سازي مدارس به عنوان برجسته ترين و پربحث ترين بندهاي سند تحول در داخل کشور، از جمله برنامه هايي است که با درنظر گرفتن اولويت ها در مدارس خارج از کشور نيز به مرحله اجرا در آمده اند.
يزداني درباره هوشمندسازي مدارس خارج از کشور مي افزايد: در خاص ترين مدارس خارج از کشور همانند مدارس در پاکستان و شهرهايي مثل کويته هوشمند سازي انجام شده و در ساير کشورها نيز، مدارس بزرگ جزو اولويت هاي اول بودند که اين مهم در آنها تحقق يافته است.
در حوزه کشورهاي خليج، آسياي ميانه، اروپا، مدارس بزرگ در اولويت بوده و هوشمند شده اند و مابقي مدارس نيز در حال حاضر از امکان فضاي مجازي استفاده مي کنند.
راه اندازي مدارس قرآني در خارج از کشور
در راستاي تحقق بخشيدن به اهداف سند تحول بنيادين و ترويج آموزش هاي قرآني و تعاليم و مفاهيم ديني، مدارس قرآني نيز در خارج از کشور راه اندازي شده است و فعاليت هاي فرهنگي، هنري و قرآني در مدارس خارج از کشور به روال داخل کشور پيش مي رود؛ در بسياري از کشورها به خصوص کشورهاي خليج، دانش آموزان قاري و حافظ قرآن ايراني حتي از دانش آموزان آن کشور نيز رتبه بالاتري دارند.
به گفته رييس مرکز امور بين الملل و مدارس خارج از کشور، بهترين مراکزي که برنامه هاي فرهنگي، هنري و قرآني را در خارج از کشور پيگيري و اجرا مي کنند، مدارس ايراني هستند.
درخواست کشورها جهت تاسيس مدارس ايراني
امروز با توجه به گرايش و علايق عده اي از مردم در تعدادي از کشورها بخصوص کشورهاي همسايه به تحصيل فرزندانشان در مدارس ايراني علاقه وافري نشان مي دهند که اين موضوع تاسيس مدارس ويژه اي را مي طلبد؛ به عنوان مثال، کشور تاجيکستان با امضاي تفاهم نامه خواستار تشکيل مدرسه بين المللي ايراني براي دانش آموزان خود است، دولت قرقيزستان مجوز تشکيل مدرسه ايراني براي دانش آموزان قرقيزستان را صادر کرده است و تعداد کشورهاي آفريقايي متقاضي تاسيس مدرسه ايراني براي دانش آموزانشان کم نيستند.
نمونهاي از فعاليت آموزش و پرورش ساير کشورها
دولت ترکيه در همه کشورهاي آسياي ميانه و طي 4 سال اخير در افغانستان اقدام به تاسيس مدارس با عناوين مشابه به مدرسه (افغان – ترک)، (ترکمن-ترک)، (قزاق- ترک) به دو سبک دولتي و خصوصي کرده و در اين جهت دانش آموزان زيادي را آموزش داده و آنها را روانه دانشگاه هاي ترکيه کرده است. مدرسه (افغان-ترک) در شهر هرات جديدترين اين نوع مدارس ترکيه است.
افزايش 100 درصدي اعزام فرهنگيان به مدارس خارج از کشور
يزداني در خصوص فرهنگيان اعزامي سال تحصيلي 93-92 نيز خاطرنشان کرد: در حال حاضر قريب به 700 نفر اعزامي داريم، بخش ديگر از نيروهاي اعزامي، نيروهاي تبعي هستند، مانند همسر فردي که در آزمون هاي مربوطه نمره قبولي کسب کرده و اعزام خواهد شد.
وي با بيان اينکه مدارس خارج از کشور به کمک وزارتين اداره مي شود، اضافه کرد: وزارت آموزش و پرورش و وزارت امور خارجه همکاري و تعامل بسيار خوبي با يکديگر دارند که يکي از آن موارد، مربوط به امور اعزام فرهنگيان به مدارس خارج از کشور است.
رييس مرکز امور بين الملل و مدارس خارج از کشور با بيان اينکه در دوره وزارت دکتر حاجي بابايي سطح اعزام معلمين افزايش بيش از 100 درصدي پيدا کرده است، افزود: قبل از دوره وزارت حاجي بابايي 250 نفر اعزام معلم داشتيم که اکنون به 700 نفر رسيده است که همراه با اين نيروهاي اعزامي نيروهاي تبعي و محلي نيز در مدارس خارج از کشور فعاليت مي کنند.
يزداني با بيان اينکه 2 هزار معلم در مدارس خارج از کشور فعاليت مي کنند، تصريح کرد: با توجه به حرکت توسعه اي کمي و کيفي مدارس در خارج از کشور، هر اندازه ظرفيت بالا رود، تعداد اعزامي ها نيز افزايش خواهد يافت.
گزارش از سميه عزيزي