تفکر به معناي مفهوم سازي ،بيان و حل مسئله ، هرگونه خلاقيت ذهني و آفرينندگي کلامي و غير کلامي است.مهمترين ويژگي انسانها بهره گرفتن از نيروي انديشه است و اين امر دليل اصلي تمايز آنها از ديگرجانوران به شمار مي رود.با توجه به ضعف توانايي هاي فيزيکي و جسمي انسان در مقايسه با ديگرحيوانات ، تمامي موفقيت هاي او در عرصه حيات خاکي به قوه تفکر او بر ميگردد. پس هر کس از اينقوه بيشتر بهرمند باشد قويتر است ؛ به فرموده فردوسي حکيم : توانا بود هر که دانا بود.با توجه به اهميت تفکر ، بديهي است که آموزش اين مهارت به کودکان چقدر مهم است. انسانها ازدوران کودکي انديشيدن را از خانواده و جامعه فرا مي گيرند. ولي اگر بتوان به طريقي اين آموزش هارا تقويت کرد ، نتيجه بهتري در فرداي کودکان خواهد داشت. 
  
فرايند رشد تفکر در کودکان ، چند هدف اصلي را دنبال مي کند. از جمله : 
1)خودباور شده و براي فعاليت هاي فکري خود ارزش قائل شوند. 
 
2)از فعاليت هاي فکري لذت ببرند وآن را توسعه دهند. 
 
3) قواعد منطقي و استلال کردن را بياموزند. 
 
4) قدرت تميز و تشخيص خود را نسبت به افکار و عقايد گوناگون ، بالا ببرند و تسليم بي چون و چرايعقايد و افکار ديگران، نشوند. 
 
5) انتقاد پذير بوده و نسبت به رد نظريات خود از طرف ديگران ، انعطاف پذير و در برخورد با افکار وسليقه هايديگران صبور و بردبار باشند. 
 
6) در ارتباطات اجتماعي ، اعتماد به نفس لازم را جهت ابراز عقيده و نظر داشته باشند. 
 
7) از درک مسائل و مشکلات خود برخوردار بوده و از عهده حل يا توضيح آنها برآيند. 
 
انواع تفکر: 
 
تفکر از ديدگاه هاي گوناگون قابل تقسيم و دسته بندي است. در دوران معاصر به تفکر خلاق و نقادبيشتر اهميت مي دهند. 
 
تفکر خلاق: از مهمترين گونه انديشه و نوع خلاق و زاينده آن است. انسان به کمک اين ويژگي ، براي مسائل و مشکلات خود راه حل هاي جالب و تازه اي در طول تاريخ، يافته و به سمت آسان ساختن زندگي حرکت کرده است.کودک يا نوجواني که از مهارت تفکر خلاق برخوردار است ، بهتر از ديگر هم سالان خود از عهده حل مسائل و مشکلات خود بر مي آيد و در نتيجه از اعتماد به نفس بالايي برخوردار است. 
 
تفکر نقاد: اين گونه تفکر نقش بسيار مهمي در پيشبرد انسان ها داشته است و به شيوه انديشيدني گفته مي شود که معمولا در برابر راه حل هاي موجود را به چالش مي کشد و نقاط ضعف و قوت آنها رامي نماياند و براي مسائل مختلف زندگي ،راه حل هاي تازه ارائه مي دهدو همين امر سبب تنوع وپيشرفت انديشه بشر در طول تاريخ بوده است.ذهنيت همراه با تفکر نقاد ، هر چيزي را به راحتي رد ياقبول نمي کند ، بلکه ابتدا در باره آن موضوع ، پرسمان ها ي خود را طرح و برهان هاي خود را اقامه ميکند.کودکان با تقويت اين جنبه از تفکر ، از يک تقليد کورکورانه عبور کرده و به تصميم هاي هوشيارانه مي رسند. اين کودکان قادر به ساختن دنياي تازه و متفاوت از گذشته خواهند بود. 
  
راه هاي تقويت انديشه ورزي در کودکان: 
1)تهيه و در اختيار گذاشتن انواع بازي ها ، کتابهاي فکري متناسب با سنين کودکان، تشويق به انجام بازي هاي جسمي و فکري 
 
2)انجام بازي هاي تقليدي ، اجراي نمايشنامه و خواندن ترانه و حفظ اشعار کودکانه 
 
3) تهيه و در اختيار گذاشتن انواع وسايل و روشهاي نقاشي ، مجسمه سازي ، شمع سازي و ... 
 
4) تشويق به شنيدن و درک موسيقي و تقويت مهارت شنوايي کودک. 
 
5) گفتگو با کودک در باره احساسات او از چيزهايي که مي بيند و مي شنود ونيز ترغيب او به استفاده ازنقاشي يا ساير مهارتها براي بيان افکار و احساسات خود. 
 
6) پرهيز از بي اعتنايي به پرسش ها و احساسات کودک ، لزوم تشويق و ترغيب او براي هم انديشيجهت يافتن پاسخ ها. پرهيز از ارائه پيوسته پاسخ هاي آماده و سهل الوصول. 
 
7) در امور شخصي ، به فرزندان حق انتخاب و اظهار نظر بدهيم . مثلا : در انتخاب رنگ لباس و نوعاسباب بازي و... 
 
8) يک داستان را انتخاب و نيمه تمام بخوانيم . سپس از کودک بخواهيم که قصه را با ذوق خودش تکميلکند. 
 
9) در باره حوادث و شخصيت هاي داستان ها با کودک گفت و گو کنيم و پرسش هاي ساده و جالببپرسيم. 
 
10)تخيلات و نقطه نظرات کودک را تمسخر و انکار نکنيم و يا ناديده نگيريم. سوالات عجيب و غريب اورا دست کم نگيريم و با بي اعتنايي برخورد نکنيم. متناسب با سن او ، بحث و گفتگو را توسعه بدهيم. 
 
11) به جاي دادن خوراک آماده ، با طرح پرسش هايي ، پرسش هاي وي را دنبال کنيم تا خود او نيز دريافتن پاسخ خود مشارکت کند. 
 
12) از طرح پرسش هايي که پاسخ ساده بلي يا نه دارند ، حتي الامکان پرهيز کنيم. و از او بخواهيم کهبيشتر توضيح دهد و دليل بياورد. از او بخواهيم که در باره نقص و کاستي برخي از دلايل صحبت کند. 
 
13) از سن هفت سالگي کم کم در باره مسائل انتزاعي و پيچيده تر با صحبت کنيم. 
 
14) خلاقيت ها و نوآوري هاي آنها را در بازي ها يا در انجام کارها وتکاليف مورد توجه قرار داده و آنها راتشويق کنيم. 
 
15) گاهي براي تشويق يا ترغيب آنها در موضوعات مورد علاقه کودک ، مسابقه برگزار کرده و پيشرفتشان را بسنجيم و پاداش بدهيم. 
 
-16 از تحميل سليقه ها و نقطه نظرات خود جدا بپرهيزيم و علائق و سلايق او را بها بدهيم ؛ حتي اگرچيزي نباشد که ما انتظار داريم. 
 
-17 قبل از هر چيز سعي کنيم خودمان والدين خوب ، خردورز ، اهل مطالعه و منطقي باشيم. چرا که والدين اولين ومهمترين الگوي کودکان خود هستند.