کاهو از سبزي هاي بسيار مفيدي است که علاوه بر خواص درماني، مصرف غذايي نيز دارد و در ميان سبزي ها، تاريخي کهن دارد. کاهو يکي از قديمي ترين سبزيجات دنيا است که منشاء آن در هندوستان و آسياي مرکزي مي باشد . کاهو طبق مدارکي که بدست آمده از شش قرن قبل از ميلاد در ايران مصرف مي شده است و يک قرن قبل از ميلاد به روم راه يافته و غذاي مهمي براي روميان بوده است. کاهو گياهي است يک ساله که داراي برگ هاي پهن و دراز و سبز ، با طعم کمي شيرين مي باشد.
انواع مختلف کاهو که در حال حاضر در آمريکا کشت مي شود حدود 16 نوع مي باشد که در تمام طول سال وجود دارد. روي هم رفته دو دسته کاهو وجود دارد :
1- کاهوي پرورشي و اهلي که در سالاد استفاده مي شود که کاهوي گرد HEAD LETTUCE و کاهوي ايراني ROMAINE LETTUCE از انواع مهم آن است. کاهوي ايراني از نظر مواد غذايي از کاهوي گرد بهتر است. کاهوي گرد ارزش غذايي چنداني ندارد، زيرا داراي مقدر زيادي الياف است که توليد گاز و نفخ در معده مي کند .
2- کاهوي وحشي
فوايد کاهو براي سلامتي بدن :
کاهو از نظر طب قديم ايران سرد و مرطوب است. دانشمندان علم تغذيه و گياه¬شناسي براي کاهو خواص متعددي را بيان کرده اند که در ذيل به تعدادي از آنها مي پردازيم:
1- کاهو، يک داروي تسکين دهنده و آرام بخش طبيعي است، زيرا شامل مقدار کمي از يک ماده ي شيميايي به نام لاکتوسين (LACTUCIN) است که وقتي به مقدار زياد مصرف گردد، موجب سستي در بدن مي شود.
2- کاهو خون را صاف و تميز مي کند. لذا امام صادق (ع) فرمود: کاهو بخوريد، زيرا خون را صاف ميکند.(بحارالانوار/ج14)
3- کاهو بويژه نوعي از آن که داراي برگ هاي زرد است، غذايي زودهضم است و خواب آرامي را به دنبال دارد. از اين رو رسول خدا(ص) فرمود: کاهو، خواب آور و براي هضم غذا مفيد است. (بحارالانوار/ج14)
4- امام رضا (ع) به شيعيان خود توصيه مي فرمودند: تامي توانيد کاهو بخوريد ، زيرا کاهو رقت خون را از بين مي برد و بهتر از ساير سبزي ها، خون را تصفيه مي نمايد.
کاهو خواب آور و آرام بخش است، بنابراين براي اشخاص عصباني و کساني که مبتلا به بي خوابي هستند، مفيد است.
5- کاهو داراي آهن فراوان است که براي خونسازي در بدن لازم است.لذا از مؤثرترين و طبيعي ترين درمان هاي کم خوني است.
6- کاهو، بينايي را تقويت مي کند.
7- کاهو موي سر را به رنگ سياه زيبائي در مي آورد، به خصوص اگر ناشتا خورده شود.
8- کاهو خواب آور و آرام بخش است.
9- کاهو براي ضعف اعصاب مفيد است.
10- کاهو سرشار از آب (بيولوژيک) مي باشد و املاح معدني نيز دارد.
11- کاهو، ضديبوست و خشکي مزاج است.
12- کاهو، چهره ي انسان را با طراوت و در گونه هاي صورت، سرخي زيبايي پديد مي آورد.
کاهو خون را صاف و تميز مي کند. همچنين به علت داشتن آهن فراوان، براي درمان کم خوني مفيد است.
13- اگر کاهو را با سکنجبين يا سرکه بخورند، اشتها آور است.
14- شصت گرم کاهو را اگر در يک ليتر آب به مدت يک ساعت با آتش ملايمي بجوشانيد، جوشانده اي به دست مي آيد که خواب آور و بطور ملايم ملين (نرم کننده) است و کبد را از سموم پاک مي کند.
15- جوشانده ي فوق، در هنگام اختلالات کبدي بخصوص يرقان (زردي) مفيد و موثر است.
16- کاهو زخم هاي مجاري ادرار و مثانه را درمان مي کند.
17- کاهو قواي جنسي را تقويت مي کند.
18- براي برطرف کردن درد سينه کاهو را بپزيد و بخوريد.
19- زنان شيرده اگر مي خواهند که شيرشان زياد شود، بايد کاهوي پخته بخورند.
20- کاهو ضد تورم است و ورم غدد لنفاوي را برطرف مي کند.
21- چنانچه کاهو مخلوط با عصاره ي هويج خورده شود، بر خاصيت آن افزوده مي گردد.
22- به علت اينکه تمام انواع کاهو سبزينه(کلروفيل) دارند، مي توان شيره ي تمام انواع آن را گرفت. بهترين قسمت براي گرفتن شيره، برگ هاي خارجي کاهو است که بالاترين کلروفيل را دارد.
23- کاهو يک طبيعت آرام دهنده دارد و درد معده را تسکين مي دهد .
24- کاهو ملين و ادرار آور است و براي بهبود بند آمدن ادرار تجويز مي شود.
25- کاهو براي معالجه ي يرقان ، انسداد مجاري طحال و کبد مفيد است.
26- کاهو براي اشخاص عصباني و پريشان مفيد است، زيرا خواب راحت و آرامي ايجاد مي کند، لذا اشخاصي که مبتلا به تپش قلب و
بي خوابي هستند بايد هنگام شب، قبل از خواب کاهو بخورند.
27- اگر کاهوي سوخته را به صورت پودر درآوريد و بر روي جوش ها و زخم ها بپاشيد، براي التيام جراحات و ترميم آنها مفيد است.
با اينکه کاهو فوايد زيادي دارد، ولي زياده روي در خوردن آن باعث کم شدن قدرت جنسي ، فراموشي و کم شدن حافظه ، ضعف ديد چشم و نفخ شکم مي شود.
28- مصرف کاهو، انزال مني بطور دائم، احتلام مکرر، تکرر ادرار را شفا مي بخشد، بدين منظور بايد مقدار 7 گرم تخم کاهو را به صورت گرد يا جوشانده تناول کنيد.
29- برگ هاي سبز کاهو بيشتر از برگ هاي سفيد داراي ويتامين C است و علاوه بر آن مقدار نسبتاً زيادي ويتامينA و ويتامين E دارد.
30- هر 28 گرم کاهو، 3 کالري ارزش انرژي زايي دارد.
خواص تخم کاهو :
تخم کاهو از نظر طب قديم ايران سرد و خشک است.
1- تخم کاهو خواب آور است.
2- خوردن تخم کاهو زکام را برطرف مي کند.
3- تخم کاهو براي درد سينه مفيد است.
4- خوردن تخم کاهو براي دستگاه ادراري نافع است و آنهايي که قطره قطره ادرار مي کنند بايد تخم کاهو بخورند ( در حدود 10 گرم روزانه ) تا اين مرض در آنها برطرف شود .
مضرات :
اگر در خوردن کاهو افراط نکنيد، اين سبزي به هيچ وجه مضر نيست.
زياده روي در خوردن کاهو باعث کم شدن قدرت جنسي ، فراموشي و کم شدن حافظه ، ضعف ديد چشم و نفخ شکم مي شود. براي برطرف کردن اين عوارض مي توان کاهو را با نعناع ، کرفس و زيره ميل کرد .