نکات فصل اول زیست سوم تجربی : ایمنی بدن

در پیرامون ما انواع میکروب‌های بیماری‌زا زندگی می‌کنند اما دستگاه ایمنی ما بیشر اوقات مانع از فعالیت آن‌ها می‌شود.



1)      گلبول‌هاي سفيد فاگوسيت، از طريق فاگوسيتوز، ميكروب‌ها را مي‌بلعند و متلاشي مي‌كنند. (نوتروفيل‌ها، ماكروفاژها و مونوسيت‌ها در اين گروه قرار دارند)

2)      فاگوسيتوز، فرايندي است كه در آن ذرات خارجي و ميكروب‌ها توسط غشاي سلول احاطه و به صورت يك وزيكول وارد سلول مي‌شوند و در آنجا به كمك آنزيم‌هاي ليزوزومي هضم مي‌شوند.

3)      لنفوسيت‌ها به صورت اختصاصي عمل مي‌كنند يعني يك نوع ميكروب خاص را از ساير ميكروب‌ها شناسايي كرده و با آن مبارزه مي‌كنند.

4)      لنفوسيت‌هاي نابالغ از سلول‌هاي بنيادي در مغز استخوان منشاء مي‌گيرند.

5)      عده‌اي از لنفوسيت‌هاي نابالغ در مغز استخوان تكامل مي‌يابند و سلول‌هاي تخصص يافته‌ي لنفوسيت B را به وجود مي‌آورند و ساير لنفوسيت‌هاي نابالغ مغز استخوان، از طريق خون به تيموس منتقل شده، در آنجا بالغ شده و لنفوسيت T را ايجاد مي‌كنند.

6)      سلول‌هاي Tي كشنده‌ي سالم، پرفورين مي‌سازند در حالي‌كه اينترفرون از سلول‌هاي آلوده به ويروس، هيستامين از بافت‌هاي آسيب‌ديده در محل التهاب و ترومبوپلاستين از سلول‌هاي آسيب‌ديده‌ي جدار رگ‌ها مي‌توانند ترشح شوند.

7)      لنفوسيت T، مستقيما به سلول هاي آلوده به ويروس و سلول‌هاي سرطاني حمله مي‌كند و با توليد پروتئين پرفورين باعث ايجاد منفذ در آن‌ها و مرگ آن‌ها مي‌شود.

8)      پادتن‌ها به روش‌هاي مختلفي آنتي‌ژن‌ها را غيرفعال مي‌كنند كه در ساده‌ترين روش، پادتن به آنتي‌ژن‌هاي سطح ميكروب‌ها متصل مي‌شود. اين عمل موجب ممانعت از اتصال و تاثير ميكروب‌ها بر سلول‌هاي ميزبان و به علاوه تسهيل و افزايش فاگوسيتوز توسط ماكروفاژها مي‌شود.

9)      توليد پرفورين فقط در بيماري‌هاي ويروسي يا سرطان رخ مي‌دهد.

10)   بيماري مالتيپل اسكلروزيس (MS) نوعي بيماري خودايمني است كه در آن دستگاه ايمني، پوشش اطراف سلول‌هاي عصبي مغز و نخاع را مورد تهاجم قرار مي‌دهد و به تدريج آن را از بين مي‌برد. بر اساس محل و شدت تخريب، علائمي مانند ضعف، خستگي زودرس، اختلال در تكلم، اختلال در بينايي و عدم هماهنگي حركات بدن مشاهده مي‌شود.

11)   مراحل بروز آلرژي به اين صورت است:

اولين برخورد بدن با آلرژن ---- توليد پادتن توسط پلاسموسيت‌ها ---- اتصال پادتن به سطح ماستوسيت‌ها

برخورد بعدي با همان آلرژن ---- اتصال آلرژن به پادتن‌هاي سطح ماستوسيت ---- آزاد شدن هيستامين و بروز علائم آلرژي (تورم، قرمزي و خارش چشم، آبريزش بيني و تنگي نفس و ...)

12)   ويروسHIV   گروه خاصي از لنفوسيت‌هاي T را كه در ايمني سلولي نقش دارند، مورد تهاجم قرار مي‌دهد. در نتيجه به مرور زمان قدرت دفاعي بدن كم مي‌شود.

13)   دفاع اختصاصي اساسا در مهره‌داران وجود دارد.

14)   بي‌مهرگان از راه دفاع غير اختصاصي با عوامل بيماري‌زا مبارزه مي‌كنند.

15)   در گياهان تركيبات خاصي ساخته مي‌شود كه نقش دفاعي دارند. به عنوان مثال، پپتيدهاي كوچك غني از گوگرد كه فعاليت ضد ميكروبي دارند. نوعي از اين پپتيدها در يونجه فعاليت ضد قارچي دارد.