مطالعه فعال

برای این‌که یادگیری افزایش یابد باید قبل از هرچیز مطالعه‌ی فعال و پویا داشت و روش‌های درست مطالعه را آموخت.

مطالعه فعال

بسياري از شاگردان و محصلين روش‌هاي مطالعه را به‌صورت درست نمي‌دانند شيوه صحيح مطالعه، چهار امتياز خوب زير را به‌دنبال دارد:

۱- زمان مطالعه را کاهش مي‌دهد.

۲- ميزان يادگيري را افزايش مي‌دهد.

۳- مدت نگهداري مطالب در حافظه را طولاني‌تر مي‌کند.

۴- حفظ اطلاعات را آسان‌تر مي‌سازد.

براي داشتن مطالعه‌ي فعال وپويا نوشتن نکات مهم درحين خواندن ضروري است تا براي مرور مطالب، دوباره کتاب را نخوانده و در زماني کوتاه از روي يادداشت‌هاي خود مطالب را مرور کرد.

يادداشت‌برداري بخشي مهم و حساس از مطالعه است که بايد به آن توجهي خاص داشت، چون موفقيت شما را تا حدودي زياد تضمين خواهد کرد و مدت زمان لازم براي يادگيري را کاهش خواهد داد.

خواندن بدون يادداشت‌برداري يک علت مهم فراموشي است.

شش روش مطالعه

خواندن بدون نوشتن، خط کشيدن زيرنکات مهم، حاشيه‌نويسي، خلاصه‌نويسي، کليد‌برداري، و خلاقيت و طرح شبکه‌اي

۱- خواندن بدون نوشتن: اين روش نادرست مطالعه است. مطالعه فرآيندي (پروسه) فعال و پويا است وبراي نيل به اين هدف بايد از تمام حواس خود براي درک صحيح مطالب استفاده کرد. بايد با چشمان خود مطالب را خواند، بايد در زمان مورد نياز مطالب را با صداي بلند ادا کرد و نکات مهم را يادداشت کرد تا هم با مطالب مورد مطالعه درگير شده و حضوري فعال و همه‌جانبه در يادگيري داشت و هم در هنگام مورد نياز، خصوصا قبل از امتحان، بتوان از روي نوشته‌ها مرور کرد و خيلي سريع مطالب مهم را مجدداً به خاطر سپرد.

۲- خط کشيدن زير نکات مهم: اين روش تا حدي نسبت به روش قبلي بهتر است ولي روش کاملي براي مطالعه نيست، چرا که در اين روش بعضي از افراد بجاي آنکه تمرکز و توجه بروي يادگيري و درک مطالب داشته باشند ذهن‌شان معطوف به خط‌کشيدن زير نکات مهم مي‌گردد. حداقل روش صحيح خط کشيدن زير نکات مهم به اين صورت است که ابتدا مطالب را بخوانند و مفهوم را کاملاً درک کنند و سپس زير نکات مهم خط بکشند، نه آن‌که در کتاب بدنبال نکات مهم بگردند تا زير آن را خط بکشند.

۳- حاشيه‌نويسي: اين روش نسبت به دو روش قبلي بهتر است، ولي بازهم روشي کامل براي درک عميق مطالب و خواندن کتب درسي نيست. ليکن اين روش مي‌تواند براي يادگيري مطالبي که از اهميتي چندان برخوردار نيستند مورد استفاده قرار گيرد.

۴- خلاصه‌نويسي: در اين روش شما مطالب را مي‌خوانيد و آنچه را که درک کرده ايد بصورت خلاصه به‌روي کتابچه يادداشت مي‌کنيد که اين روش براي مطالعه مناسب است و از روش‌هاي قبلي بهتر مي‌باشد، چرا که در اين روش ابتدا مطالب را درک کرده سپس آنها را يادداشت مي‌کنيد اما بازهم بهترين روش براي خواندن نيست.

۵- کليد‌برداري: کليد‌برداري روشي بسيار مناسب براي خواندن و نوشتن نکات مهم است. در اين روش شما بعد از درک مطالب، بصورت کليدي نکات مهم را يادداشت مي‌کنيد و در واقع کلمه کليدي کوتاه‌ترين، راحت‌ترين، بهترين و پرمعني‌ترين کلمه‌ي است که با ديدن آن، مفهوم جمله تداعي شده و به خاطر آورده مي‌شود. (اين البته براي حفظ دسته‌بندي‌ها بيشتر کاربرد دارد، مثلا دسته‌بندي مشخصات يک مريضي، يا ويژگي‌هاي يک ماده و…)

۶- خلاقيت و طرح شبکه‌اي: اين روش بهترين شيوه براي يادگيري خصوصاً فراگيري مطالب درسي است. در اين روش شما مطالب را مي‌خوانيد بعد از درک حقيقي آنها نکات مهم را به زبان خودتان و بصورت کليدي يادداشت مي‌کنيد و در واقع نوشته‌هاي خود را به بهترين شکل ممکن سازماندهي مي‌کنيد و نکات اصلي و فرعي را مشخص مي‌کنيد تا در دفعات بعد به جاي دوباره‌خواني کتاب، فقط به طرح شبکه‌اي مراجعه کرده وبا ديدن کلمات کليدي نوشته شده، آنها را خيلي سريع مرور کنيد. اين روش درصد موفقيت تحصيلي شما را تا حدود بسيار زيادي افزايش داده، درس خواندن را بسيار آسان کرده و بازدهي مطالعه را افزايش مي‌دهد.

 

در پهلوي يادگيري روش‌هاي موثر مطالعه، بايد شرايط مطالعه را نيز در نظر گرفت

شرايط مطالعه

شرايط مطالعه مواردي هستند که با دانستن، بکارگيري و يا فراهم نمودن آنها، مي‌توان مطالعه‌ي مفيدتر با بازدهي بالاتر داشت و در واقع اين شرايط به شما مي‌آموزند که قبل از شروع مطالعه چه اصولي را به کار گيريد، در حين مطالعه چه مواردي را فراهم سازيد، و چگونه به اهداف مطالعاتي خود برسيد. با دانستن آنها مي‌توانيد با آگاهي بيشتري درس خواندن را آغاز کنيد و مطالعه‌ي فعال‌تر داشته باشيد:

۱- شروع درست: براي موفقيت در مطالعه بايد درست آغازکنيد.

۲- برنامه‌ريزي: يکي از عوامل اصلي موفقيت داشتن برنامه منظم است.

۳- نظم و ترتيب: اساس هر سازماني به نظم آن بستگي دارد.

۴- حفظ آرامش: آرامش تمرکز را تقويت مي‌کند.

۵- استفاده صحيح از وقت

۶- سلامتي و تن‌درستي: عقل سليم در بدن سالم است.

۷- تغذيه مناسب: تغذيه صحيح نقش مهمي در سلامتي دارد.

۸- دوري از مشروبات الکلي: مصرف مشروبات الکلي موجب ضعف حافظه مي‌شود.

۹- ورزش: در حفظ سلامتي بسيار کمک کننده است.

۱۰- خواب کافي: خواب فراگيري و حافظه را تقويت مي کند.

۱۱ –درک مطلب: آنچه در حافظه بلند مدت باقي مي‌ماند، درک مطلب است نه نقل خط به خط و دقيق مطلب.

  چند توصيه مهم که بايدفراگيران علم ازآن مطلع باشند:

۱- حداکثر زماني که افراد مي‌توانند فکر خود را برروي موضوعي متمرکز کنند بيش از ۳۰ دقيقه نيست، يعني بايد سعي شود حدود ۳۰ دقيقه بروي يک مطلب تمرکز نمود و يا مطالعه داشت و حدود ۱۰ الي ۱۵ دقيقه استراحت نمود سپس مجدداً با همين روال شروع به مطالعه کرد.

۲- پيش از مطالعه از صرف غذاهاي چرب و سنگين خودداري کنيد. و چند ساعت پس از صرف غذا مطالعه نماييد چون پس از صرف غذاي سنگين بيشتر جريان خون متوجه دستگاه هضمي مي‌شود تا به هضم و جذب غذا کمک کند و لذا خون‌رساني به مغز کاهش مي‌يابد و از قدرت تفکر و تمرکز کاسته مي‌شود. از مصرف الکل و دوا نيز حتي‌الامکان خودداري کنيد.

۳- اگر يادداشت برداريد خود را از حفظ کردن و به‌يادسپاري مطالب راحت مي‌کنيد. بعلاوه شما هم‌زمان نمي‌توانيد هم مطلبي را بنويسيد و هم گوش دهيد. اول مطلب را درک کرده و بعد يادداشت‌برداري کنيد.

روان آنلاين

منبع :