دزفول؛ شهری از سپیده‌دم تاریخ

عضو انجمن دوست‌داران میراث فرهنگی و گردشگری دزفول گفت: شهرستان دزفول یکی از قدیمی‌ترین شهرهای ایران است و ویژگی‌های ارزشمند بسیاری دارد که می‌توانند در سطح ملی و جهانی مطرح شوند، داشته‌هایی که ت...

دزفول؛ شهری از سپیده‌دم تاریخ


عضو انجمن دوست‌داران ميراث فرهنگي و گردشگري دزفول گفت: شهرستان دزفول يکي از قديمي‌ترين شهرهاي ايران است و ويژگي‌هاي ارزشمند بسياري دارد که مي‌توانند در سطح ملي و جهاني مطرح شوند، داشته‌هايي که تا کنون کمتر در حد شايسته به آن‌ها پرداخته شده است.

محمد آذرکيش در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) در خوزستان، اظهار کرد: با مطالعه‌ي توانمندي‌هاي دزفول به اين نتيجه مي‌رسيم که کمتر شهرستاني در کشور وجود دارد که تمام ويژگي‌هاي دزفول را به‌طور همزمان و يک‌جا داشته باشد؛ از ظرفيت‌هاي بالاي باستاني تا بناهاي متنوع تاريخي و مذهبي، از شخصيت‌ها و علماي وارسته تا سرداران شهيد و ايستادگي مثال‌زدني مردم اين شهر در دوران دفاع مقدس، از جاذبه‌هاي طبيعي متنوع و زيست‌محيطي کم‌نظير تا چاه‌هاي نفت و زمين‌هاي حاصل‌خيز کشاورزي، همه در کنار هم شهري کم‌نظير، اما غريب و گمنام را در شمال خوزستان به نام دزفول خلق کرده است.

او يادآوري کرد: با نگاهي به تاريخ چندهزار ساله‌ي شهرستان دزفول و آثاري که به‌عنوان اثر ملي به ثبت رسيده‌اند، مي‌توان چند اثر مهم را معرفي کرد؛ اولين اثر مهم که ارزش مطرح شدن در سطح ملي و جهاني دارد، تپه‌ي باستاني «چغاميش» است که در سال 1344 در فهرست آثار ملي ثبت شد. اين محوطه، آثار چند تمدن را از چندهزار سال پيش از ميلاد مسيح (ع) تا شکوفايي تمدن شوش دارد.

وي ادامه داد: از جمله آثار کشف‌شده در اين تپه‌ها که حاصل کاوش‌هاي باستان‌شناسان دانشگاه شيکاگو است مي‌توان به سه اثر مهم اشاره کرد؛ اولين و قديمي‌ترين خشت‌هاي پخته در عصر پيدايش خط در اين منطقه يافت شده‌اند که چغاميش دزفول را به‌عنوان اولين مرکز خط و کتاب ايران مطرح مي‌کنند. از ديگر ويژگي‌هاي چغاميش، کشف مهري گلي در آن است که کهن‌ترين سند دريانوردي ايرانيان است. همچنين قديمي‌ترين لوح هم‌نوازي موسيقي جهان در اين محوطه‌هاي باستاني پيدا شده است که قدمت هريک به بيش از پنج‌هزار سال مي‌رسد و به‌خاطر قدمت و ارزش اين محوطه، باستان‌شناسان دزفول را شهري از سپيده‌دم تاريخ ناميده‌اند.

آذرکيش توضيح داد: از شهر باستاني «جندي‌شاپور» مي‌توان به‌عنوان دومين اثر مهم تاريخي شهرستان دزفول نام برد؛ شهري باستاني که در آن، اولين دانشگاه جهان تأسيس شد و نماد پيشگامي ايران در عرصه‌ي علم و اهميت آموزش در بيش از 1700 سال پيش است که خرابه‌هاي باقي‌مانده در آنجا 24 شهريورماه 1310 به ثبت ملي رسيد.

وي اظهار کرد: سومين اثر تاريخي مهم دزفول، پل باستاني استواري است که شکوه و اقتدار ايرانيان را نزديک به 18 قرن به‌نمايش مي‌گذارد و به رخ جهانيان مي‌کشد و 15 دي 1310 ثبت ملي شده است. از اين پل مي‌توان به‌عنوان قديمي‌ترين پل استوار جهان نام برد.

او درباره‌ي ديگر آثار مهم دزفول، توضيح داد: چهارمين اثر مهم تاريخي، مسجدجامع اين شهر است؛ يادگاري گران‌بها از قرون اوليه‌ي اسلامي که 12 اسفند 1315 به ثبت ملي رسيد و همواره در طول حياتش، کانون تحولات مهم منطقه بوده است. پنجمين اثر مهم تاريخي، مقبره‌ي سردار و شهريار نامي ايراني، يعقوب ليث صفاري است که در تاريخ اين سرزمين، نام او در راستاي زنده نگه‌ داشتن و حفظ هويت ملي ايراني مي‌تواند هم‌رده‌ي نام‌داراني مانند فردوسي قرار گيرد.

اين دوست‌دار ميراث فرهنگي گفت: دزفول شهر سازه‌هاي آبي است و قديمي‌ترين سيفون جهان در دوره‌ي ساساني، قديمي‌ترين سيستم آب‌رساني رودخانه‌يي جهان و آسياب‌هاي آبي - تاريخي در سطح ملي، حرف‌هاي بسياري براي گفتن دارند. همچنين در شمال شهرستان، آبشار شوي، عنوان بزرگ‌ترين و زيباترين آبشار خاورميانه را دارد و مي‌تواند به‌عنوان نماد مهمي از آثار طبيعي ايران مطرح شود. کمتر منظره‌اي در کشور وجود دارد که چنين باشکوه طبيعت را جلوه‌گر شده باشد.

او بيان کرد: در زمينه‌ي معماري، بافت تاريخي دزفول يکي از ارزشمندترين بافت‌هاي تاريخي کشور است که ده‌ها اثر ملي از آن به ثبت رسيده‌اند. بافتي آجري با معماري غني بومي که بخش مهمي از معماري اصيل و ارزشمند ايراني را دارد و به «ونيز خشک» (موزه‌ي آجري ايران) معروف است.

وي ادامه داد: در شمال اين شهرستان، روستاي «ليوس» با بافت سنگي يکپارچه و چند صد سال قدمت و معماري بي‌نظير، شکوه همزيستي با طبيعت را به رخ بازديدگنندگان مي‌کشد و در کشور کم‌نظير است. همچنين صنايع دستي دزفول با قدمتي طولاني و پشتوانه‌اي غني از هنر، ذوق و اصالت ايراني، بخصوص در سه رشته، در کشور حرف‌هاي بسياري براي گفتن دارد. دزفول در رشته‌ي خراطي موفق به دريافت مهر اصالت از يونسکو شد و در زمينه‌ي کپوبافي و ورشوسازي، با ارائه‌ي محصولاتي متنوع به قطب مهمي بدل شده است.

آذرکيش گفت: آستانه‌ي متبرکه سبزقبا عليه‌السلام (برادر تني امام رضا عليه‌السلام) در دزفول ظرفيت‌هاي معنوي و فرهنگي بسيار بالايي دارد. دزفول نيز مانند قم و شيراز مي‌تواند به‌عنوان چهارمين حرم معنوي کشور طرح شود. همچنين علماي عظيم‌الشأني مانند خاتم الفقهاء و المجتهدين، شيخ مرتضي انصاري دزفولي، شاعران توانمندي مانند ناهيدي و کاشف دزفولي، جاي مطرح شدن در سطح ملي را دارند و لازم است به شايستگي از آثار ارزشمند آن‌ها بهره‌برداري شود. قلم ني دزفول نيز سال‌ها است به‌عنوان مرغوب‌ترين قلم در سطح ملي و جهاني مطرح است.

اين دوست‌دار ميراث فرهنگي افزود: اين پتانسيل‌ها و ويژگي‌هاي برجسته در نام دزفول جا گرفته است و فراتر از يک شهر ساده، به‌عنوان سي‌امين شهر پرجمعيت کشور قابليت مطرح شدن به‌عنوان يک شهر ملي را دارد؛ اما متأسفانه جايگاه آن در بسياري موارد مانند کتاب‌هاي درسي، رسانه‌ها، سايت‌ها، کتابچه‌ها و تورهاي گردشگري کشوري خالي است.

منبع :