معرفی رشته روانشناسی از طریق گفت‌و‌گو با دانشجویان

در این مطلب از طریق مصاحبه با دانشجویان دانشگاه‌های برتر در هر رشته سعی کرده ایم شما را به شناخت کافی در مورد آن رشته برسانیم.

معرفی رشته روانشناسی از طریق گفت‌و‌گو با دانشجویان

یکی از مهم ترین عوامل برای موفقیت در هر رشته علاقه مندی به آن رشته است. برای این منظور باید رشته‌ی مورد علاقه خود را به طور کامل بشناسید. در این مطلب از طریق مصاحبه با دانشجویان دانشگاه‌های برتر در هر رشته سعی کرده ایم شما را به شناخت کافی در مورد آن رشته برسانیم.

در این مطلب سراغ رشته‌ی روانشناسی رفته ایم و با خانم نجمه عافی، دانشجوی کارشناسی رشته‌ی روانشناسی دانشگاه تهران و خانم سوگند حاج علی، دانشجوی کارشناسی ارشد رشته‌ی روانشناسی گرایش بالینی دانشگاه شهید بهشتی به گفت و گو پرداخته ایم.


بخش اول:


نجمه عافی، دانشجوی کارشناسی رشته‌ی روانشناسی دانشگاه تهران


1. رشته ی روانشناسی را در چند سطر معرفی کنید.

 اولین و ساده‌ترین تعریف از روانشناسی عبارت است از علم مطالعه‌ی رفتار و فرآیندهای ذهنی افراد. این رشته شاید در اصل جزو علوم انسانی به حساب آید اما با توجه به دروس مربوط به آن و همین‌طور تاریخچه رشته، میتوان آن را علمی تجربی-انسانی دانست. نباید این رشته را با روان درمانی یکی دانست، بلکه روانشناسی می‌تواند در حوزه‌های گوناگون همچون رسانه، اقتصاد، ورزش و … کارآمد باشد.


2. برای موفقیت در این رشته، علاقه‌مندی به کدام یک از دروس دبیرستان لازم است؟

 این رشته شناور بوده و از هر سه رشته‌ی نظری یعنی ریاضی، تجربی و انسانی دانشجو می‌پذیرد (البته ظرفیت اصلی مربوط به دانش‌آموزان رشته‌ی علوم انسانی است). در مورد رشته‌ی ریاضی، علاقه به دروس دبیرستان چندان مرتبط نیست و بهتر است کسی از این رشته سراغ روانشناسی بیاید که پیش از این مطالعات زیادی در حوزه فلسفه یا روانشناسی داشته است. در رشته تجربی، علاقه به زیست به خصوص بخش اعصاب و همین طور رفتارشناسی جانوران مهم است و در رشته انسانی، علاقه به درس‌های فلسفه و روانشناسی، بر سایر دروس اولویت دارد.


3. آیا موفقیت در این رشته نیاز به روحیه و توانمندی‌های خاصی دارد؟

 یک روانشناس قرار است با افراد سر و کار داشته باشد (حتی در زمینه پژوهشی). پس رشد یافتگی اجتماعی اهمیت دارد (اجتماعی بودن با درونگرا یا برونگرا بودن نسبتا متفاوت است). به علاوه ورود به رشته روانشناسی برای درمان خود، اصلا صحیح نیست!

روحیه‌ی همدلی، دقت، بی طرف بودن نیز از دیگر ویژگی‌های این افراد است.


4. واحدهای درسی این رشته در دانشگاه چیست؟

 واحدهای این رشته شامل آشنایی با فلسفه و فلسفه اسلامی، آمار توصیفی و استنباطی، فیزیولوژی اعصاب و غدد، آشنایی با روانشناسی عمومی و مکاتب و گرایش‌های مختلف روانشناسی مانند روانشناسی شخصیت، روانشناسی شناختی، روانشناسی اجتماعی و… است. (در دو سال اول تحصیل معمولا واحدهای عمومی و پایه ارائه شده و ممکن است باعث دلسردی افراد شود.)


5. گرایش‌های این رشته در دوره‌ی کارشناسی چیست؟

تا قبل از سال 94 رشته‌ی روانشناسی دارای دو گرایش بالینی و عمومی بود. اما اکنون تمامی دانشجویان در مقطع کارشناسی بدون گرایش هستند و در مقطع ارشد گرایش خود را انتخاب می‌کنند.


6. آیا امکان ادامه تحصیل در این رشته در خارج از کشور وجود دارد؟ چگونه؟

ادامه تحصیل در این رشته در کشور دیگر نیازمند رزومه قوی شامل مقاله با ایده نوین و تسلط کامل به زبان انگلیسی است، با این حال اشتغال در زمینه روانشناسی در کشورهای دیگر به دلیل تفاوت فرهنگی امری دشوار است.


بخش دوم:


سوگند حاج علی، دانشجوی کارشناسی ارشد رشته‌ی روانشناسی گرایش بالینی دانشگاه شهید بهشتی


1. گرایش‌های ارشد رشته‌ی روانشناسی چیست؟

گرایش‌های ارشد این رشته شامل روانشناسی بالینی، روانشناسی عمومی، روانشناسی تربیتی،  روانشناسی و آموزش کودکان استثنائی، روانشناسی صنعتی-سازمانی، روانسنجی و روانشناسی شناختی است.


2. مهارت‌ها و توانایی‌های کسب شده پس از فراغت از تحصیل در این رشته چیست؟

در این رشته نظریه‌ها به صورت تئوری به دانشجویان آموزش داده می‌شود و برای کسب مهارت بیشتر در این رشته و امکان اشتغال باید در کارگاه‌های آموزشی شرکت کنید. البته پس از فراغت از این رشته مهارت‌هایی مانند درک بهتر از خود و اطرافیان به دست می‌آید.


3. وظایف یک روانشناس در محیط کار چیست؟

بسته به موقعیت شغلی می‌تواند متفاوت باشد. پژوهشگری، درمانگری و تدریس از وظایف یک روانشناس در محیط کار است. سال هاست این رشته از حوزه‌ی علوم انسانی خارج شده و به یک علم تجربی تبدیل شده است و باید فرضیه‌ها به صورت آزمایشگاهی سنجیده شده و تبدیل به نظریه شوند، در نتیجه پژوهشگری در این رشته بسیار حائز اهمیت است.


4. بازار کار و شرایط شغلی این رشته در ایران چگونه است؟

پیدا کردن شغل در این رشته در ابتدا به مهارت‌ها و توانایی خود فرد بازمی‌گردد. با این حال کار درمان نسبت ‌به کار پژوهش در ایران از جایگاه مناسب‌تری برخوردار است (گرچه رقابت هم در این زمینه زیاد است). همچنین با توجه به اینکه نسبت به این رشته در حال گذار فرهنگی هستیم، اقبال نسبت به این رشته بیشتر هم می‌شود.


5. آیا با مدرک کارشناسی روانشناسی می‌توان درمانگری کرد؟

پس از تحصیل در رشته روانشناسی در مقطع کارشناسی، امکان درمانگری وجود ندارد و تنها می‌توان به شغل‌هایی چون تدریس یا کار در مهدکودک اندیشید اما با ادامه تحصیل در مقطع ارشد و دکتری، علاوه بر درمانگری، می‌توان مجوز برای تاسیس مراکزی همچون خانه سالمندان و مهدکودک دریافت کرد.


6. آیا امکان ایجاد کارآفرینی در این رشته وجود دارد؟

احتمال آن اندک است؛ ولی اگر فردی اهل ریسک باشد یا در زمینه‌های تجاری به فعالیت بپردازد می‌تواند با روانشناسی کارآفرینی کند.


7. تفاوت رشته‌ی روانشناسی و رشته‌ی روانپزشکی چیست؟

اگرچه هر دو تخصص در حوزه سلامت روان فعالیت می کنند اما وظایف و شیوه کار آنها با هم تفاوت هایی دارد. یک روانپزشک پس از فارغ التحصیلی از رشته‌ی پزشکی عمومی در مقطع تخصص در این گرایش تحصیل می‌کند. چند واحد از دروس رشته‌ی روانشناسی در این رشته تدریس می‌شود. روانشناسان نیز واحدهای محدودی از فیزیولوژی را می‌گذرانند.  تفاوت عمده‌ی این دو رشته این است که روانپزشکان دارو تجویز می‌کنند اما روانشناس حق تجویز دارو ندارد و فقط میتواند روان درمانگری انجام دهد.