ابداع روشی غیر مخرب برای مطالعه استخوان‌های باستانی

محققان آمریکایی روش جدیدی برای مطالعه استخوان‌های باستانی ابداع کرده‌اند که بدون آسیب رساندن به آنها میزان کلاژن را در این استخوان‌ها اندازه می‌گیرد. کلاژن گنجینه‌ای از اطلاعات درباره مدت زمان فوت ان

ابداع روشی غیر مخرب برای مطالعه استخوان‌های باستانی

 محققان آمریکایی روش جدیدی برای مطالعه استخوان‌های باستانی ابداع کرده‌اند که بدون آسیب رساندن به آنها میزان کلاژن را در این استخوان‌ها اندازه می‌گیرد. کلاژن گنجینه‌ای از اطلاعات درباره مدت زمان فوت انسان یا حیوان، وضعیت سلامتی آنها، غذایی که می‌خوردند و بسیاری از عوامل دیگر ارائه می‌دهد.

به گزارش پایگاه اینترنتی نیواطلس، انسان‌شناسان در «دانشگاه کلرادو بولدر» در آمریکا که این روش جدید را ابداع کرده‌اند با استفاده از یک ابزار قابل حمل طیف‌سنج نور نزدیک به مادون قرمز میزان کلاژن را در استخوان‌های باستانی اندازه‌گیری می‌کنند؛ این روش لزوم قرار دادن این استخوان‌ها را در معرض نمونه‌برداری‌ها و یا آزمایش‌های شیمیایی مخرب برطرف می‌سازد.

کلاژن یکی از اجزای مهم استخوان و ترکیبی از پروتئین‌های مختلف است و به عنوان یک ماتریس ساختاری برای رشد استخوان‌ها عمل می‌کند و به بافت استخوانی غیرارگانیک که معمولا سخت و شکننده است، استحکام و انعطاف‌پذیری می‌دهد. کلاژن برای باستان‌شناس و انسان‌شناس نیز  گنجینه‌ای از اطلاعات درباره مدت زمان فوت انسان یا حیوان، وضعیت سلامتی آنها، غذایی که می‌خوردند و بسیاری از عوامل دیگر ارائه می‌دهد.

حدود ۳۰ درصد از استخوان‌های زنده را کلاژن تشکیل می‌دهد اما این ماده در طول زمان کاهش می‌یابد تا اینکه پس از چند قرن تنها اثری از آن باقی می‌ماند. این بدان معنی است که استخراج کلاژن از استخوان‌های باستانی برای مواردی مانند قدمت‌گذاری از طریق رادیو کربن اغلب به معنی قربانی کردن نمونه است.

اکنون محققان دانشگاه کلرادو بولدر برای جلوگیری از این موضوع، با استفاده از طیف‌سنج نور نزدیک به مادون قرمز به عنوان روشی برای تشخیص امضاهای نوری مشخص از پروتئین‌های کلاژن، آزمایش خود را آغاز کردند.

به گفته «مت اسپونهایمر»، استاد انسان‌شناسی در دانشگاه کلرادو بولدر، کاوش دستی این طیف‌سنج به طرز شگفت‌آور خوب عمل کرد و در عرض چند ثانیه نتیجه را نه تنها در مورد وجود کلاژن بلکه در مورد میزان کلاژن تخمینی ارائه دارد.

 محققان به منظور مدرج کردن این ابزار، آن را روی بیش از ۵۰ نمونه استخوان که از زمین بیرون آورده بودند و ۴۴ قطعه استخوان کامل با سنین ۵۰۰ تا ۴۵ هزار سال که غلظت کلاژن در آنها مشخص بود، استفاده کردند که در هر مورد این ابزار نتیجه تقریبا صحیحی ارائه داد.

همچنین از دیگر مزایای این ابزار اندازه آن است، این طیف‌سنج به اندازه یک کیف دستی است و از آن می‌توان در مکان‌های مختلف استفاده کرد. وجود این طیف‌سنج باعث می‌شود که میزان استخوان‌هایی که قربانی قدمت‌گذاری رادیوکربنی می‌شدند به حداقل برسد. علاوه بر این امید می‌رود که این روش روزی بتواند به تشخیص دی.ان.ای در استخوان‌های باستانی نیز کمک کند. 

نتایج این تحقیق در مجله  Scientific Reports منتشر شده است.

منبع :