آمادگی آزمون 13 اردیبهشت دهم گرافیک- تاریخ هنر ایران

هنر و تمدن ایران در سده دوازدهم و سیزدهم هجری (زندیه و قاجاریه):

آمادگی آزمون 13 اردیبهشت دهم گرافیک- تاریخ هنر ایران

در دوره زندیه نوعی هنر به‌عنوان مکتب زند یا مکتب گل در  شیراز پدید آمد. زیرا بیشترین توجه به نقاشی‌های گل و مرغ و نقاشی زیرلاکی می‌شد. زیرلاکی نوعی نقاشی سنتی ایرانی است که پس از اتمام کار، روی اثر با لایه ضخیمی از روغن شفاف پوشیده می‌شد. علاوه بر این، نقاشی‌های دوره زندیه دربردارنده نقاشی‌های رنگ و روغنی با ابعاد بزرگ نیز بودند. همچنین بر روی اشیاء مختلف مثل قاب آینه و صندوقچه جواهر نقاشی می‌شد.

در دوره قاجاریه ابتدا نوعی گرایش سنتی همراه با بزرگ‌نمایی ارزش‌های باستانی دیده می‌شود. گرایش به هنر غربی و فرنگی‌سازی در نقاشی این دوره را می‌توان تنها در منظره‌های زمینه نقاشی‌ها دید.

خوشنویسی این دوره بیشتر به شیوه نستعلیق می‌باشد و به دلیل کاربردهای جدید هنری به شکل سیاه مشق یا نوعی نگارش مناسب برای چاپ سنگی است. چاپ سنگی یکی از شیوه‌های چاپ روزنامه و کتاب است.

همزمان به شکل‌گیری انقلاب مشروطه نقاشی پشت شیشه برای شمایل سازی و مصورسازی قصه‌های مذهبی به‌وجود آمد. نقاشی پشت شیشه نوعی نقاشی رنگ و روغن سنتی با مراحل معکوس در پشت شیشه است به‌گونه‌ای که از روبه‌رو عادی دیده می‌شود.

رویکرد دیگر در این زمینه شکل‌گیری نقاشی قهوه‌خانه‌ای یا همان خیالی‌سازی است که با گرایش به مضامین مذهبی و حماسی در شکل‌های مختلف پرده‌ای، نقاشی و نقاشی دیواری در مکان‌های عمومی شکل گرفت.

آخرین گرایش این دوره شکل‌گیری هنر آکادمیک و رسمی است که با تاسیس مدرسه صنایع مستظرفه به همت کمال‌الملک شکل گرفت.

 فاطمه ارجمندی‌نژاد

رتبه‌ی 3 گرافیک 96