چقدر تا حضور ایران در جنوبگان باقی مانده است

منطقه جنوبگان یا قطب جنوب سرزمینی غنی از مواد معدنی است که کشورها برای حضور در آن با هم به رقابت می‌پردازند، اکنون حدود 30 کشور در قطب جنوب ایستگاه تحقیقاتی دارند در حالی

چقدر تا حضور ایران در جنوبگان باقی مانده است
منطقه جنوبگان یا قطب جنوب سرزمینی غنی از مواد معدنی است که کشورها برای حضور در آن با هم به رقابت می پردازند، اکنون حدود 30 کشور در قطب جنوب ایستگاه تحقیقاتی دارند در حالیکه از آخرین حضور محققان ایرانی در آن منطقه با هدف پژوهش های علمی حدود 17 سال می گذرد.

وقتی صحبت از قطب می شود کوهی از برف و یخچال های سرد به ذهن می رسد، قطب جنوب اما منطقه وسیعی بین اروپا و آفریقا است و دانشمندان معتقدند منابع گسترده و غنی مختلفی از قبیل نقره، مس، طلا، نیکل، پلاتین، سنگ آهن، کروم، کبالت، مولیبدن، روی، سرب منگنز، تیتانیوم، نیکل و اورانیوم در آن فراوان است حتی با برخورداری از منابع سرشار طبیعی و انرژی دارای اهمیت اقتصادی و راهبردی است.
تقریبا 70 درصد منابع آب شیرین جهان در یخ های قطب جنوب قرار دارد این در حالی است که این ناحیه سردترین منطقه جهان است و دمای آن حتی به منفی 90 درجه سانتیگراد نیز می رسد،
قاره جنوبگان با وسعت 14 میلیون و 600 هزار کیلومتر مربع ، بیش از هشت و نیم برابر مساحت ایران و پنجمین قاره از لحاظ وسعت و بزرگی است به طوری که 10 درصد خشکی های جهان را به خود اختصاص داده است.
بر این اساس از سالها قبل رقابت تنگاتنگی بین کشورهای جهان برای انجام تحقیقات و فعالیت های علمی در قطب جنوب وجود دارد و حدود 30 کشور از جمله آمریکا، روسیه، شیلی، فرانسه ، آرژانتین، هند، پاکستان و برزیل در جنوبگان ایستگاه تحقیقاتی دارند.
دو نوع ایستگاه دائمی و فصلی در جنوبگان ایجاد شده که بیشترین ایستگاه دائمی را روسیه با 10 ایستگاه دارا است و ایستگاه امریکا نیز از حد یک ایستگاه فراتر رفته و در واقع یک مجتمع تحقیقاتی است بنابراین با توجه به پیشرو بودن ایران در زمینه تولید علم و علوم دریایی نباید از این عرصه به دور باشد.
با توجه به اهمیت موضوع اکنون هفت کشور جهان به خصوص استرالیا، چین و روسیه در مورد این منطقه سرشار از منابع غنی دریایی، معدنی و نفت و گاز ادعای ارضی دارند و در این قاره یخی برای کسب منافع بیشتر با یکدیگر به رقابت پرداخته اند.
البته با توجه به پتانسیل بالای علمی و نیروی انسانی متخصص و علاقه مند سفر به آبهای دور در ایران چند سالی است که تلاش برای حضور ایران در جنوبگان آغاز شده اما هنوز به نتیجه مطلوب نرسیده است زیرا بنا به گفته بهروز ابطحی رییس پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی برای ایجاد یک ایستگاه تحقیقاتی در جنوبگان بین 40 تا 100 میلیون دلار هزینه نیاز است از این رو رسیدن به چنین هدفی نیازمند حمایت جدی دولت و تامین اعتبار مورد نیاز است که با توجه به ارزش جنوبگان باید شرایط حضور ایران در آن منطقه هر چه زودتر فراهم شود.
علاوه بر این، کشورهای عضو معاهده جنوبگان در تلاش هستند تا حضور دیگر کشورها را در قطب جنوب محدودتر کنند . اکنون 52 کشور عضو معاهده جنوبگان هستند که از این تعداد 30 کشور در قطب جنوب پایگاه تحقیقاتی دارند.
بر اساس پیمان جنوبگان، جنوبگان تنها منطقه‌ برای تحقیقات علمی است که هر گونه فعالیت نظامی و ادعای مالکیت در آن ممنوع است. این پیمان که دفتر آن از سپتامبر سال ۲۰۰۴ در بوئنوس آیرس آرژانتین قرار دارد، نخستین پیمان کنترل تسلیحات در زمان جنگ سرد است و سال ۱۹۵۹ و به دنبال ادعای مالکیت آرژانتین بر جنوبگان شکل گرفت. در واقع قدرت ‌های بزرگ مانند ایالات متحده آمریکا، شوروی سابق و انگلستان تصمیم گرفتند که با ایجاد معاهده‌ای مانع سلطه کشورها بر جنوبگان شوند.
ابطحی روزچهارشنبه در گفت و گو با خبرنگار علمی ایرنا افزود: موضوع جنوبگان حدود سال 90 - 91 در پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی مطرح شد البته قبل از آن هم پژوهشگاه در حوزه جنوبگان فعالیت های پژوهشی داشته است.
وی اظهار داشت: اوایل دهه 80 یک محقق از پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی در یک دوره چند ماهه به همراه محققان روسی و هندی به جنوبگان اعزام شدند بعد از آن از پژوهشگاه محققی به منطقه اعزام نشد اما اتباع ایرانی برای تهیه فیلم مستند و یا اکوتوریسم سفرهایی داشتند.
ابطحی فعالیت علمی در جنوبگان را یکی از شاخص های پیشرفته بودن کشورها در حوزه علوم دریایی دانست و افزود: برای همین است که کشورهای دارای قدرت علمی و اقتصادی تمایل زیادی برای حضور در جنوبگان و انجام فعالیت های علمی تحقیقاتی دارند.
وی با اشاره به اینکه ایران جزو کشورهای پیشرو علمی نه تنها در میان کشورهای در حال توسعه بلکه در کل دنیا است، افزود: ایران در تولیدات علمی رتبه 16 و در زمینه رشد پژوهش ، مقالات و اسناد بین المللی در زمینه علوم دریایی بعد از چین رتبه دوم را در جهان دارا است.
وی تاکید کرد: بنابراین جای رشد بیشتری در زمینه علوم دریایی در کشور وجود دارد که لازمه آن جهانی کردن حوزه مطالعات خود است و یکی از مناطق که می توانیم در آن فعالیت کنیم منطقه قطب جنوب است.
رییس پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی افزود: کشورهایی که در جنوبگان حضور دارند فعالیت های علمی تحقیقاتی با اهداف خدمت به بشر و توسعه علم انجام می دهند که معمولا در زمینه تغییر اقلیم ، مطالعات نجومی و ذخایر زیستی است که برنامه داریم همراه با دیگر کشورها وارد این مطالعات و کارهای تحقیقاتی شویم.
وی در خصوص دستاوردهای احتمالی این قبیل مطالعات تاکید کرد: این تحقیقات کمک می کند هم به توسعه علم در سطح جهانی نزدیک تر شویم و هم اینکه سطح محققان داخلی بالاتر رود و به سطح تراز جهانی نزدیک تر شوند.
ابطحی اظهار داشت: بر این اساس بسیار تلاش می کنیم که ایران در جنوبگان ایستگاه داشته باشد اما نیاز به پشتوانه مالی و کمک زیادی از سوی دولت دارد اگر این کمک صورت بگیرد حتما تلاش خود را رای حضور بیشتر خواهیم کرد.
چندی پیش قرار شده بود که در6 مرحله و در مدت 5 سال کار تاسیس اولین پایگاه دایمی ایران در قطب جنوب با هزینه ای حدود 300 میلیارد تومان انجام شود که برای رسیدن به این منظور مرکز ملی تحقیقات جنوبگان با تصویب وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی راه اندازی شد اما تاکنون اقدامی عملی صورت نگرفته است.
ابطحی به هزینه بالای احداث ایستگاه تحقیقاتی دائمی در جنوبگان اشاره کرد و گفت: کشورهایی که در سال های اخیر توانستند در جنوبگان ایستگاه دائمی احداث کنند حدود 40 تا 100 میلیون دلار هزینه کردند، کشوری که جدیدا در آنجا ایستگاه دایر کرده کره جنوبی است که حدود 100 میلیون دلار هزینه کرده و هندوستان نیز 6 سال اخیر ایستگاهی راه اندای کرده است.
ابطحی افزود: کشورهای دیگری هم به دنبال این کار هستند و یا اینکه از قبل ایستگاه داشتند، روسیه و امریکا دو کشوری هستند که بیشترین امکانات را در جنوبگان مستقر کرده اند، بیشترین ایستگاه دائمی را روسیه دارد که قدمت آنها به یک قرن می رسد، ایستگاه دائمی امریکا فراتر از یک ایستگاه است بلکه یک مجتمع بزرگ تحقیقاتی است.
وی تاکید کرد: از آنجا که ایران از نظر علمی و نیروی انسانی متخصص برای حضور در جنوبگان مشکلی ندارد امیدواریم با حمایت دولت و تامین اعتبارات مورد نیاز هر چه زودتر شاهد حضور ایران در این منطقه باشیم.

منبع :

مشاوره تلفنی و پاسخ به سوالات شما درباره امتحانات

چگونه برای درس خواندن در دوره امتحانات برنامه ریزی کنم ؟
پاسخ به سوالات شما درباره کارنامه ، روش های مطالعه ، انتخاب کتاب های آموزشی و ....

از طریق تلفن ثابت در سراسر کشور بدون پیش شماره
با شماره 9099071219 تماس بگیرید
پاسخگویی 8 تا 24