جورچین‌های منظم و دانشمندان کوچک

کودکان تغییرات فصل‌ها را به‌سادگی درمی‌یابند و با اسامی ماه‌ها، فصل‌ها و روز‌های هفته به‌خوبی آشنا می‌شوند.

جورچین‌های منظم و دانشمندان کوچک

کودکان مفهوم توالی را به‌سادگی یاد می‌گیرند. به‌خوبی می‌دانند که وعده‌های غذایی و ترتیب سنی اعضای خانواه کدام است و مثال‌های فراوانی از تسلط کودکان بر نمونه‌های ساده‌ی توالی وجود دارد؛ اما در این نوشتار نگاهی دوباره به اهمیت آموزش توالی به کودکان خواهیم داشت.

درک مفهوم توالی در سنین پایه، نوعی فعالیت پایه‌ای برای رشد مهارت‌های علمی او در آینده است. کمک به رشد مهارتِ درک مفهوم توالی، به رشد علمی می‌انجامد. می‌دانیم که برای مطالعه یا درک تغییرات یک پدیده، نیازمند دنبال کردن و ثبت تغییرات آن هستیم. تغییرات پیرامونی در بعضی پدیده‌ها نظم مشخصی دارند که درک و استنباط مفاهیم نهفته در آن‌ها نیاز به تقویت مهارت درک پدیده‌های متوالی دارد.

اگر افراد بزرگ‌سال برای ثبت و تحلیل تغییرات، از ابزار‌های پیچیده‌ی تکنولوژیک بهره می‌گیرند، این اتفاق و در مقیاس تحلیل کودکانه، از طریق یادداشت‌برداری‌های ساده، علامت‌گذاری‌ها و نقاشی کشیدن رخ می‌دهد. در ادامه روش‌های ساده‌ای را برای تقویت مهارت درک توالی بررسی خواهیم کرد. پیش‌زمینه‌ی همه‌ی این موارد، آشنا کردن کودکان با کلماتی است که بار معنایی توالی را انتقال می‌دهند؛ کلمه‌هایی آشنا مثل اول، دوم، دهم، آخرین و...

استفاده از توالی مقیاس‌های زمانی همیشه یک راهبرد کارآمد در بهبود مهارت درک پدیده‌های متوالی است. کودکان تغییرات فصل‌ها را به‌سادگی درمی‌یابند و با اسامی ماه‌ها، فصل‌ها و روز‌های هفته به‌خوبی آشنا می‌شوند. شعر‌های خوش‌آوای کودکانه‌ کمک فراوانی به حفظ و به‌یادسپاری ترتیب ماه‌ها و روزها خواهد کرد. پس از آشنایی ذهنی با این گزینه‌‌های هیجان‌انگیز، وقت استفاده‌ی عملی از آن‌ها برای تقویت مفهوم توالی است. برگه‌هایی از یک تقویم قدیمی را با نشان‌دار کردن اسامی ماه‌ها و روز‌ها در اختیار کودکان بگذارید؛ اما نه به صورت مرتب.

به چالش کشیدن این مهارت در کودکان می‌تواند با ارائه‌ی تکلیفی مانند مرتب کردن ماه‌ها از اول به آخر یا بالعکس، فصل‌های سرد وگرم، ماه‌های زوج و فرد و روش‌های مشابه انجام شود. می‌توانید از فرایند‌های روزمره‌ مانند ترتیب مسواک زدن دندان‌ها یا مراحل ساختن یک ساندویچ استفاده کنید. در برگه‌هایی با رسم چند مربع خالی از کودکان بخواهید که مراحل را نقاشی کنند. مربع‌های نمادینِ هر مرحله می‌توانند متناسب با بازه‌ی سنی آن‌ها بیش‌تر و به‌عبارتی با جزئیات دقیق‌تر باشند.

از منابع کاغذی و اینترنتی استفاده کنید. چاپ یک راهنمای کودکانه در مورد مراحل فراوری نان یا تولید عسل توسط زنبورها و درخواست مرتب‌سازی آن‌ها توسط کودکان یک فرصت عالی چندمنظوره برای تقویت مهارت مورد نظر، آشنایی با یک پدیده‌ی علمی جدید و آشنایی با کلمات جدید خواهد بود.

همه‌ی تلاش‌هایی که در جهت آشنایی کودکان با مفهوم پدیده‌های متوالی صورت می‌گیرد می‌تواند زیربنای ایده‌آلی برای تفکر علمی قوی در آینده‌ی آن‌ها باشد.


منبع :