ایستگاه معرفی رشته ( معرفی رشته مهندسی عمران )

ایستگاه معرفی رشته ( معرفی رشته مهندسی عمران ) از زبان رتبه برتر کنکور

ایستگاه معرفی رشته ( معرفی رشته مهندسی عمران )

رشته مهندسی عمران

توضیحات: دانشجوی دانشگاه استنفورد (پویا رضازاده)

توضیحات بازار کار: دانشجوی پلی تکنیک (محمد نوظهور)


ایستگاه معرفی رشته ( معرفی رشته مهندسی عمران )


دروس پایه و تخصصی دوره لیسانس :

رسم فنی و نقشه کشی ساختمان - نقشه برداری و عملیات - مصالح ساختمانی - تکنولوژی بتن - اصول و مبانی معماری و شهرسازی - استاتیک - دینامیک - مقاومت مصالح - سازه های بتن آرمه - سازه های فولادی - زمین شناسی مهندسی - مکانیک خاک - مهندسی پی - مکانیک سیالات - مهندسی آب و فاضلاب - سیستم های انتقال آب - روش های اجرائی ساختمان - راهسازی - روسازی راه - مهندسی راه آهن - مهندسی ترافیک - اصول مهندسی زلزله - تاسیسات مکانیکی و برقی - طراحی معماری - شیمی عمومی - ترمودینامیک عمومی - آبهای زیرزمینی - مهندسی محیط زیست - سازه های چوبی - سازه های بنایی - مهندسی پل - اصول مدیریت ساخت - طرح هندسی راه و تقاطع ها 



توضیحات پویا رضازاده و محمد نوظهور


سوال: لطفا در مورد این رشته توضیح بدید.


پاسخ ( پویا رضازاده ) : رشته ي عمران سعي در مطالعه و بهبود فضاهاي ساخته ي دست بشر يا متاثر از فعاليت هاي انساني دارد ؛ اعم از ساختمان ها، سدها، سيستم هاي حمل و نقل، مديريت پروژه هاي عمراني، سيستم هاي زيرساختي، محيط زيست، و...


سوال: به عنوان سوال دوم توضیح بدید که یک مهندس عمران باید در چه درس هایی تبحر داشته باشد؟


پاسخ ( پویا رضازاده) : مهندسي عمران رشته ي بسيار گسترده اي است، به فراخور گرايش انتخابي، فرد مي تواند با كارهاي آزمايشگاهي، توسعه ي نرم افزارهاي عمراني و مديريتي، بهينه سازي و مباني رياضي و آماري مرتبط با آن، مطالعات ميداني و كارگاهي، مباحث مكانيك جامدات و سيالات، و... در ارتباط باشد. خصوصا با فراگير شدن كارهاي ميان رشته اي، هر فرد مي تواند با توجه به علايق و توانايي هاي خودش زمينه ي تحقيقاتي و تحصيلي مدنظر خود را تشكیل بدهد. از میان دروس پایه، شاید بتوان گفت ریاضی، فیزیک، هندسه، آمار و ... از پر کاربردترین مباحث در گرایش های مختلف عمران هستند.


سوال:توضیحاتی در مورد بازار کار این رشته بدید.


پاسخ ( محمد نوظهور ): از همان ابتدای حضور بشر بر روی زمین تا کنون نیاز به ساختن پناهگاه و آبادانی محل زندگی انسان به شدت حس می شد. از همین رو مهندسی عمران از اولین و با سابقه ترین رشته های فنی محسوب می گردد.

امروزه در کشور ما وجود تعداد بسیار بالای فارغ‌التحصیلان این رشته در مقاطع مختلف دانشگاهی، باعث سخت شدن شرایط برای یافتن شغل مناسب شده است. به خصوص که در چند سال اخیر با توجه به مشکلات اقتصادی، فعالیت برخی از شرکت های عمرانی نیز کاهش یافته است.

به طور کلی در مهندسی عمران به صورت رسمی می توان در زمینه های طراحی، اجرا و نظارت بر اجرا فعالیت کرد که برای فعالیت در هر کدام از این زمینه ها باید پروانه نظام مهندسی مختص به آن را داشته باشید. برای دریافت این پروانه ها پس از گذشت چند سال پس از فارغ التحصیلی از دانشگاه باید در آزمون هایی که هر سال توسط سازمان نظام مهندسی برگزار میشود، شرکت کنید.

البته افراد می توانند پس از گذراندن دوره ی کارشناسی نیز وارد بازار کار آزاد شوند که در حال حاضر به امتیازاتی همچون سرمایه کافی و ...  نیازمندند. به همین دلیل بیشتر دانشجویان این رشته قصد ادامه تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد را دارند.

با توجه به وجود گرایش های متنوع در این رشته در مقطع کارشناسی ارشد و نیازمندی های جامعه در بخش های مختلف و همچنین سابقه ی وجود هر کدام از گرایش ها، بازار کار متفاوتی برای هر کدام موجود است. 

به عنوان مثال با توجه به تعداد زیاد فارغ التحصیلان در گرایش سازه در سراسر کشور، بازار کار این گرایش اشباع شده است و تعداد زیادی از فارغ‌التحصیلان این گرایش در سالیان گذشته به دنبال کار هستند. البته این بدین معنا نیست که از این پس هر فردی که در این گرایش تحصیل و پژوهش کند نباید امیدی به شاغل شدن در زمینه ای مرتبط با گرایش خود داشته باشد. چرا که همواره به وجود افراد متخصص و با مهارت نیاز است.

بنابراین توصیه می شود علاوه بر تسلط بر مباحث تئوری، فراگیری نرم افزارهای کاربردی مرتبط با زمینه فعالیت موردنظر خود در آینده و همچنین با کسب تجربه از طریق حضور در بازار کار در بخش های طراحی یا اجرا، شانس خود را برای حضور فعال در بازار کار افزایش دهید.


ایستگاه معرفی رشته ( معرفی رشته مهندسی عمران )

گرایش های کارشناسی ارشد:

زلزله

سازه

ژئوتکنیک

راه و ترابری

مدیریت منابع آب

آب و سازه های هیدرولیکی

سواحل، بنادر و سازه های دریایی

حمل و نقل

مدیریت ساخت

محیط زیست 


درس های خاطره انگیز:

  • مدیریت پروژه و ساخت (سال چهارم):  این درس محبوب ترین درس دوران کارشناسی من بود، به این علت که چنان که دوست داشتم مدیریت امور کلان جاری در پروژه های عمرانی را مورد مطالعه قرار می داد. در انتهای درس با اجرای یک پروژه، از بدو شکل گیری و طرح ایده، تا ساخت و تحویل و کاربری، دید مهندسی پیدا می کردیم. در ضمن، استاد درس جوان و پرشور بود و از تکنیک های مختلفی برای جذاب کردن درس استفاده می کرد

  • کارگاه اتومکانیک (سال اول):  علت محبوبیت این درس به علاقه ی شخصی من به خودرو ها باز می گردد. گذشته از آن، این کارگاه در کنار کارگاه های دیگری که مجموعه ی درسی "کارگاه عمومی 1" را تشکیل می داد، فرصت بسیار خوبی بود که تجربه ی کار با ادوات و ماشین آلات مختلف کاربردی در ساخت و ساز و زندگی روزمره را در محیطی کم استرس (درس، یک واحدی بود) تجربه کنید، فرصتی که متاسفانه بسیار کم در اختیار دانشجویان قرار می گیرد.

  • ایستگاه معرفی رشته ( معرفی رشته مهندسی عمران )

جنس کار گرایش های ارشد:

رشته مهندسی عمران از نظر تعداد گرایش های موجود برای ادامه تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد، جزء رشته های متنوع قرار دارد! چرا که در حال حاضر بیش از 10 گرایش در مقطع کارشناسی ارشد از این رشته دانشجو می‌پذیرد که در این جا به طور مختصر به معرفی مهمترین و پرطرفدارترین گرایش ها می‌پردازیم:

1- مهندسی سازه:

در این گرایش مهندس عمران به آموزش تجزیه و تحلیل شرایط مختلف از جمله بارها و نیروهای موجود در المان های مختلف و در نهایت طراحی سازه های مختلف می پردازد، روابط تئوری مرتبط به المان های سازه بررسی می شوند و این روابط به اثبات می رسند. همچنین دانشجو مدلسازی انواع سازه ها توسط نرم افزارهای طراحی چون ETABS و SAFE را به صورت حرفه ای فرا می‌گیرد.

فارغ التحصیلان این رشته می توانند به طراحی انواع سازه ها و ساختمان های بلند مرتبه بپردازند و در شرکت های مشاور به کار طراحی مشغول شوند.

2- مهندسی زلزله:

با توجه به زلزله خیز بودن کشور ما، بررسی اثرات این پدیده بر روی سازه ها و ارائه راهکارهایی برای طراحی مناسب سازه ها به منظور پایداری در برابر زلزله و همچنین مقاوم سازی انواع سازه ها و ساختمان های موجود در برابر زلزله، از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. از همین رو این گرایش ارتباط تنگاتنگی با گرایش سازه دارد و به نوعی می توان گفت این دو گرایش مکمل یکدیگر هستند.

مهندسی زلزله با توجه به آیین نامه های جدید طراحی در ایران و تاکید این آیین نامه ها و نهادهای نظارتی بر طراحی لرزه ای سازه ها، از بازار کار نسبتا مناسبی برخوردار است و فارغ التحصیلان این گرایش می‌توانند با نهاد ها و شرکت های مختلف عمرانی کشور وارد همکاری شوند.


3- مهندسی ژئوتکنیک:

نام قدیمی این گرایش خاک و پی بوده است. از انجا که هر سازه ای که قرار است ساخته شود باید بر روی زمین و خاک بنا شود، لازم است تا خاک زمین موردنظر به طور کامل و از نظر جنبه های مختلف مورد بررسی قرار گیرد تا در حین  و پس از احداث سازه و بهره برداری از آن، مشکلی برای سازه بوجود نیاید. به همین جهت دانشجویان این رشته به بررسی تخصصی رفتار خاک در اثر بارهای مختلف می پردازند.

نحوه طراحی انواع پی ها ، نحوه مقاوم سازی دیوار حائل، مقاوم سازی خاک بستر و دیواره های خاکی به روش های مختلف و ... از انواع زمینه های شغلی در این گرایش می باشد که امروزه به شدت مورد استقبال فضای کار می باشد. در آخر مجددا تکرار این موضوع که احداث هر سازه ای بر روی خاک به مطالعات اولیه و طراحی پی نیازمند می باشد، اهمیت این گرایش را برای ما  بیشتر نمایان می کند.

4- مهندسی حمل و نقل:

گرایش حمل و نقل، شامل چهار بخش مجزا به نام های حمل و نقل دریایی ، ریلی ، هوایی و جاده ای می باشد که مهندسین باتوجه به توانایی های خود می توانند در هر یک از این زیر مجموعه ها به تحصیل و فعالیت بپردازند.

فارغ التحصیلان گرایش حمل و نقل عموماً جذب مهندسان مشاور، واحدها و ادارات مختلف راه و ترابری، معاونت حمل و نقل و ترافیک ،شهرداری ها، سازمان های حمل و نقل ترافیک و شرکت‌های مطالعات جامع حمل و نقل می گردند. همچنین زمینه مناسبی جهت ادامه تحصیل و نیز فعالیت های آموزشی و آکادمیک برای آنها وجود دارد، بطوریکه امکان ادامه تحصیل در گرایش حمل ونقل در مقطع دکترا در داخل کشور فراهم بوده و از نظر ادامه تحصیل در خارج از کشور نیز این گرایش از موقعیت بسیار خوبی برخوردار می­باشد.

6- مهندسی راه و ترابری:

هر راه درون یا برون شهری که باید ساخته شود نیاز به بررسی از جنبه های گوناگون و طراحی دارد! در گرایش راه و ترابری دانشجویان به آموزش طراحی راه در دشت ها و کوهستان ها، طراحی هندسی راه و راه آهن می پردازند.

فارغ التحصیلان این گرایش اغلب در محیط کاری خارج از شهر مشغول به کار می شوند و در حال حاضر با توجه به نیاز بسیار زیادی که به بازسازی مسیر ها و جاده ها و طراحی مسیر های جدید به علت توسعه جمعیت و شهر هاوجود دارد، رشته ای با آینده شغلی بسیار قوی داشته و نیاز به مهندسین بیشتری در این زمینه احساس می شود .

7- مهندسی محیط زیست:

مهندسی محیط زیست، در برگیرنده طیف وسیعی از آموزش ها از قبیل تصفیه آب، فاضلاب و هوا و هم چنین مدلسازی انتشار آلاینده ها در هوا و منابع آب می باشد.

فارغ التحصیلان کارشناسی ارشد عمران با گرایش محیط زیست در زمینه هایی همچون شناخت و كنترل آلودگي منابع آب، آلودگي هوا و آلودگي هاي حاصل از مواد جامد زائد سررشته داشته و مي توانند در سازمان هاي مسئول برنامه ريزي، شهرداري ها، سازمان حفاظت محيط زيست، شيلات، كارخانجات و سازمان های وابسته به وزارت نیرو مشغول به كار شوند .

با توجه به مطرح بودن بحث های زیست محیطی و توجه بسیاری از کشورهای جهان به این مسائل، ادامه تحصیل برای دانشجویان این رشته در مقاطع بالاتر نسبت به سایر گرایش ها، از آسودگی بیشتری برخوردار است و دانشجویان این گرایش به راحتی می توانند برای اپلای اقدام نمایند.

8- مهندسی و مدیریت منابع آب:

مهندسی عمران گرایش مدیریت منابع آب، در واقع تلفیق گرایش های "آب و فاضلاب" و "مهندسی رودخانه" قدیم می باشد.

در این گرایش دانشجویانبه آموزش جمع آوری آب های سطحی و فاضلاب ها و هم چنین طراحی شبکه های آب‌رسانی می پردازند و با تاسیسات مرتبط با شبکه های آب‌رسانی و جمع آوری فاضلاب از قبیل مخازن ذخیره و خطوط انتقال آشنا می شوند. با توجه به بحران کم آبی و هم چنین ضعف نسبی سیستم جمع آوری و تخلیه فاضلاب در ایران، گرایش مدیریت منابع آب بازار کار رو به رشدی را دارا می باشد.

این گرایش نیز همچون گرایش مهندسی محیط زیست از موقعیت بسیار خوبی برای اپلای و ادامه تحصیل در خارج از کشور برخوردار می‌باشد.

9- مهندسی و مدیریت ساخت:

یکی از راه های موفقیت در اجرای پروژه های عمرانی مدیریت صحیح و اصولی پروژه ها می باشد. گرایش مدیریت ساخت آموزش های لازم در این زمینه را فراهم می کند. با توجه به اینکه هر پروژه ای نیاز به یک مدیر کارآمد دارد و همچنین با توجه به اجرای بسیار ضعیف پروژه های عمرانی و تقریبا عدم مدیریت پروژه و کنترل پروژه در روند ساخت و مسائل اقتصادی و بحث زمان ، این رشته به کمک کنترل پروژه و مدیریت پروژه و روش های ساخت پیش رفته، در صدد حل مشکلات موجود در اکثر پروژها و طرح های عمرانی به خصوص طرح های ملی نظیر سدهای بلند، بنادر و سازه های دریایی، پالایشگاه ها و نیروگاه ها، مجتمع های بزرگ مسکونی و اداری، سازه های بلند، پل های با دهانه بزرگ و سیلوها و نظایر آن ها می باشد.

بخش دیگر این رشته به بحث های مدلسازی اطلاعات ساختمان (BIM) و بحث دعاوی در پروژه های عمرانی و حقوق مهندسی و مقررات پیمان ، نحوه قرارداد ها در پروژه ها و ... می‌پردازد.

نسترن زارع