با سلام و خدا قوت خدمت دانش‌آموزان عزيز تجربي:

امتحان‌هاي نيم‌سال اول تمام شد (يا رو به اتمام است) شما کانوني‌هاي عزيز چون شب امتحاني نبوده‌ايد و از ابتداي سال با برنامه درس خوانده‌ايد به احتمال زياد در امتحان‌هاي مدرسه موفق بوده‌ايد و نتيجه‌ي مطلوب را کسب خواهيد کرد.

دانش‌آموزان تجربي يک سؤال متداول دارند ، چگونه خود را در پاسخ‌گويي به تست‌هاي زيست‌شناسي قوي کنيم؟

لذا امروز گزارش تحليل آزمون را دو قسمت کرده‌ايم:

در قسمت اول به آموزش تيپ‌هاي تست در درس زيست‌شناسي پرداخته‌ايم و در قسمت دوم سطح دشواري درس‌ها در آزمون 23 دي را بررسي نموده‌ايم.

چگونه خود را در پاسخ‌گويي به تست‌هاي زيست‌شناسي قوي کنيم؟

نکته‌ي 1: در درس زيست‌شناسي جهت مشخص کردن مشکلات دانش‌آموزاني که دقيقاً بعد از خواندن کتاب، در پاسخ به تست‌هاي کنکور دچار مشکل مي‌شوند، اقدام به تيپ‌بندي تست‌ها کرده ايم، تا براي دانش‌آموز دقيقاً مشخص شود که در چه تيپ تست‌هايي مشکل دارند و راه‌حل پيشنهادي براي برطرف کردن آن چيست. به عبارت ديگر ما دقيقاً درصدد آناليز تست‌ها براي دانش‌آموزان مختلف هستيم.

اما تيپ‌بندي تست‌ها برچه اساسي صورت گرفته است؟ تيپ‌بندي تست‌ها براساس مطالعه‌ي دقيق 600 تست آزمون سراسري (داخل و خارج از کشور) صورت گرفته و مشخص شده براي تست‌هاي کنکور در درس زيست‌شناسي ، 15 تيپ وجود دارد.

نکته‌ي 2: در زير به مثالي از کنکور 89 توجه کنيد:

کدام عبارت نادرست است؟ حاصل فعاليت دستگاه گلژي، تشکيلِ … است. (سراسري 89)

1) کيسه‌چه‌ي آنزيم‌دار در سه اسپرم                          2) ليزوزوم در استافيلوکوکوس اورئوس

3) تيغه‌ي مياني در پارانشيم ساقه‌ي لوبيا                                 4) وزيکول سيناپسي در گيرنده‌ي بويايي انسان

همان‌طور که ملاحظه مي‌کنيد، گزينه‌هايي که براي اين تست طراحي شده،‌هيچ‌کدام مستقيماً از کتاب درسي نيست و در فصل 2 سال دوم هيچ اشاره‌ي مستقيمي روي اين گزينه‌ها ندارد، شايد اين تست نوعي تست هوش است که دانش‌آموز بايد بداند، باکتري‌ها دستگاه غشاي دروني(مثل گلژي) را ندارند بنابراين گزينه‌ي 2، گزينه‌ي نادرست است.

نکته‌ي 3: يکي از تغييرات اساسي که در کنکور سراسري 89، نسبت به سال‌هاي قبل ديده مي‌شود، طولاني شدن طول گزينه‌ها يا صورت سؤال است. به‌طوري که 48% تست‌هاي کنکور سراسري به صورت عبارتي يا مقايسه‌ي چند کلمه‌‌اي طراحي شده است. ما براي آمادگي بيش‌تر شما داوطلبين عزيز، چنين سؤال‌هايي را در آزمون‌هاي کانون طراحي کرده‌ايم، چرا که معتقديم هرچه آزمون‌هاي کانون به کنکور شباهت بيش‌تري داشته باشد، موفقيت شما نيز بيش‌تر خواهد بود. به عنوان مثال:

کدام عبارت به درستي بيان شده است؟ (سراسري 89)

1) بيش‌تر انواع بي‌مهرگان، مي‌توانند پيوند بيگانه را پس بزنند.

2) طول عمر برخي گلبول‌هاي سفيد انسان در حدود چند ساعت تا چند هفته مي‌باشد.

3) در ديواره‌ي برخي رگ‌هاي خوني انسان، گيرنده‌هاي مکانيکي حساس به فشار خون وجود دارد.

4) هيپوتالاموس به همراه بصل‌النخاع برخي از اعمال حياتي مربوط به فعاليت‌هاي بدن انسان را تنظيم مي‌کند.

نکته‌ي 4: در گذشته، قسمت اعظم کلمات گزينه‌ها وارد صورت تست مي‌شده و گزينه‌هاي مقايسه‌اي بيش‌تر با يک کلمه سنجش مي‌شده است، ولي در آزمون سراسري 89، سبک سؤالات به کلي تغيير يافته است و جديد شده، لطفاً به اين تست توجه کنيد:

در …، غذا… (سراسري 89)

1) ملخ- قبل از سنگدان گوارش پيدا نمي‌کند.                 2) گنجشک- پس از سنگدان به معده وارد مي‌شود.

3) کرم خاکي- پس از سنگدان به روده وارد مي‌شود.       4) گاو- بدون وجود باکتري‌ها، گوارش پيدا نمي‌‌کند.

نکته‌ي 5: در سه سال اخير ورود تست‌ها با فعل منفي در کنکور سراسري زياد شده، به‌طوري که 26% تست‌هاي کنکور سراسري 89 به اين صورت طراحي شده است .  به عنوان مثال:

کدام عبارت نادرست است؟ (سراسري 89)  

در انسان هورمون مترشحه از… به طور مستقيم بر توليد و ترشح … اثر دارد.

1) هيپوفيز پيشين- کورتيزول                          2) هيپوتالاموس- تستوسترون

3) هيپوتالاموس- هورمون محرک فوليکولي          4) هيپوفيز پيشين- هورمون تخمدان

نکته‌ي 6: در سه سال اخير، همواره يک تست از فعاليت‌هاي کتاب طراحي شده که ما نيز سعي کرديم در آزمون کانون به فعاليت‌هاي کتاب نيز بپردازيم، تا شما نيز به آن‌ها توجه کنيد:

مثال 1: محلي که عصب بينايي از شبکيه‌ي چشم انسان خارج مي‌شود، … (سراسري 89)

1) فاقد سلول‌هاي استوانه‌اي است.               2) محتوي گيرنده‌هاي نوري است.

3) در دقت و تيزبيني اهميت دارد.                   4) در امتداد محور نوري کره‌ي چشم قرار دارد.

پاسخ 1: فعاليت 2-3 صفحه‌ي 61 کتاب زيست‌شناسي و آزمايشگاه 2

مثال 2: کدام عبارت درباره‌ي «نقش‌پذيري» نادرست است؟ (سراسري 88)

1) در حفظ و بقاي جاندار ارزش زيادي دارد.      

2) منحصر به تشخيص و شناسايي مادر است.

3) نقش مهمي در شکل‌گيري رفتار غريزي دارد.

4) در دوره‌ي مشخصي از زندگي يک جاندار رخ مي‌دهد.

پاسخ 2: فعاليت صفحه‌ي 185 کتاب زيست‌شناسي پيش‌دانشگاهي

نکته‌ي 7: در سه سال اخير به خصوص در کنکور سراسري 89، 10% تست‌هاي کنکور (5 تست) به قيدهايي مثل برخي، اغلب،‌همه، بسياري توجه کرده است.  به عنوان مثال:

مثال 1: همه‌ي نوروگلياها، … هستند. (سراسري 89)

1) انتقال‌دهنده‌ي پيام عصبي                                    2) سلول‌هاي غيرعصبي هسته‌دار

3) سلول‌هاي مؤثر در تغذيه‌ي نورون‌ها             4) عايق کننده‌ي دندريت‌ها و اکسون‌ها

مثال 2: بيش‌تر تاژکداران جانور مانند …

1) فقط به روش غيرجنسي توليدمثل مي‌کنند.                            2) تک سلولي هستند و يک جفت تاژک دارند.

3) براي انسان و جانوران اهلي بيماري‌زا هستند.                        4) در درون لوله‌ي گوارش موريانه‌ها زندگي مي‌‌کنند.

خيلي مهم است که بدانيد بسياري از دانش‌آموزان متوسط و حتي خوب در پاسخ به چنين تست‌هايي دچار مشکل مي‌شوند، چرا که اگر بخواهيم منصفانه به اين مسئله دقت کنيم، حفظ کردن همه‌ي قيدهاي کتاب بسيار سخت و دشوار مي‌باشد و يک ذهن کامپيوتري مي‌خواهد! ما براي رفع اين مشکل سعي مي‌کنيم، در هر آزمون، به برخي از اين قيدها که بسيار مهم هستند، بپردازيم.

نکته‌ي 8: افزايش تست‌هاي مقايسه‌اي شايد براي دانش‌آموزاني که صرفاً مطالب کتاب را حفظ مي‌کنند، بسيار دشوار باشد ولي ما درصدد هستيم، با تغيير تست‌هاي کنکور از حالت دانش ساده به حالت مقايسه‌اي اين مشکل را نيز حل کنيم، چرا که حدود 14% تست‌هاي کنکور سراسري 89 به اين شکل طراحي شده‌اند. به اين مثال خوب توجه کنيد:

در معده‌ي انسان، غدد مجاور پيلور، توانايي … را ندارند. (سراسري 87)

1) ترشح گاسترين                         2) توليد پپسينوژن             

3) سنتز اسيدکلريدريک                    4) تحريک سلول‌هاي حاشيه‌اي

همان‌طور که ملاحظه مي‌کنيد اين يک تست دانشي ساده است که عيناً از متن کتاب درسي طراحي شده است ولي اگر به تست سراسري 89 توجه کنيد به يک نکته جالبي پس خواهيد برد:

در انسان، غددي که در نزديکي پيلور قرار دارند، … ساير غدد معدي … ترشح مي‌کنند.

1) برخلاف- آنزيم                                        2) برخلاف- گاسترين

3) همانند- اسيد                                       4) همانند- فاکتور داخلي معده

نکته‌ي 9: توجه داشته باشيد که 18% تست آزمون سراسري 89 از شکل‌هاي کتاب طراحي شده اگر چه تصوير آن شکل در تست‌ها نيست! ما نيز براي اين سبک تست‌ها راهکار مشخص را پيش رو گرفتيم. در آزمون‌هاي اوليه کانون، خود تصوير کتاب به طور مستقيم طراحي مي‌شود، ولي در بخش مرور مطالب يا آزمون‌هاي دوره‌اي، تصويري براي تست‌ها وجود ندارد و ذهن شما بايد روي تست تصويري را طراحي کند، به اين مثال توجه کنيد:

مثال 1: ويروس آنفلوانزا از نظر داشتن پوشش به … شباهت و از نظر ماده‌ي ژنتيکي با عامل مولد … تفاوت دارد. (سراسري 89)

1) ويروس آبله‌ي گاوي- هاري                                    2) ويروس موزاييک تنباکو- زگيل

3) آدنوويروس- نقص ايمني اکتسابي               4) ويروس هرپس تناسلي- آبله مرغان

شکل‌هاي 5-2 صفحه‌ي 40 و شکل 2-9 صفحه‌ي 234 کتاب زيست‌شناسي پيش‌دانشگاهي

مثال 2: به طور معمول، … در سمت راست بدن انسان قرار ندارد. (سراسري 89)

1) روده‌ي کور                   2) دريچه‌ي کارديا               3) کيسه‌ي صفرا               4) دريچه‌ي پيلور

شکل 4-4 صفحه‌ي 58 کتاب زيست‌شناسي و آزمايشگاه 1

نکته‌ي 10: اما مهم‌ترين و سخت‌ترين تست‌هاي کنکور، تست‌هاي تعميمي مي‌باشد، پاسخ اين تست‌ها را هم از نظر صورت سؤال و هم از نظر گزينه‌ها، نمي‌توان مستقيماً از خط کتاب برداشت کرد، جالب است که بدانيد که 26% تست‌هاي کنکور سراسري 89 جزو اين تست‌ها بودند مثال اين تست:

در بدن دختر يک ساله‌ي سالم، سلولي … کروموزوم X يافت نمي‌شود.

1) بدون                                      2) با يک                          3) با دو                                       4) با چند

براي پاسخ به اين تست يک دانش‌آموز بايد صفحه‌هاي 126، 139 و 247 کتاب سال سوم و صفحه‌ي 86 کتاب سال دوم را کم‌تر از 30 ثانيه در ذهن خود بياورد که واقعاً کار مشکلي است.

نکته‌ي 11: اميدوارم به اين مهم رسيده باشيد که بررسي دقيق تست‌هاي آزمون سراسري سال‌هاي گذشته ، کار اصلي شماست. زيرا که برخي از تست‌هاي سال‌هاي گذشته از يک زير موضوع ولي با تيپ‌هاي متفاوت طراحي مي‌شوند.

وضعيت دشواري آزمون23دي چگونه بوده است؟

سال سوم تجربي

چند درصد سؤال‌ها دام دار بوده است.

ميانگين درصد تمامي دانش‌آموزان در اين درس

تعداد افرادي که اين درس را 100 زده‌اند

نام درس

1%

21%

18نفر

رياضي

سطح دشواري درس رياضي3 ، متعادل بوده است.

سال سوم تجربي

چند درصد سؤال‌ها دام دار بوده است.

ميانگين درصد تمامي دانش‌آموزان در اين درس

تعداد افرادي که اين درس را 100 زده‌اند

نام درس

9%

29%

12نفر

زيست

سطح دشواري درس زيست‌شناسي 2 دشوار بوده است .

سال سوم تجربي

چند درصد سؤال‌ها دام دار بوده است.

ميانگين درصد تمامي دانش‌آموزان در اين درس

تعداد افرادي که اين درس را 100 زده‌اند

نام درس

6%

20%

18نفر

فيزيک

سطح دشواري درس فيزيک 3 ، متعادل بوده است.

سال سوم تجربي

چند درصد سؤال‌ها دام دار بوده است.

ميانگين درصد تمامي دانش‌آموزان در اين درس

تعداد افرادي که اين درس را 100 زده‌اند

نام درس

4%

34%

25نفر

شيمي

سطح دشواري درس شيمي‌3 متعادل بوده است .

منبع :