روانشناسی مطالعه

تو این قسمت و در این بخش از مبحث روش‌های مطالعه می‌خواهیم در مورد روانشناسی مطالعه با هم صحبت کنیم.

روانشناسی مطالعه

روانشناسی مطالعه

- عوامل بر هم زننده ی تمرکز:

1- خیال بافی

2- برنامه ریزی ذهنی

3- عصبی بودن بی دلیل

4- افراد با انرژی منفی

5- افراد با انرژی مثبت

- وسواس ها و عادات نادرست مطالعه:

1- وسواس مرور

2- وسواس یادگیری

3- ترس فراموشی

به نام خدا

اول سلام سلام سلام،

خوبید؟

امیدوارم همیشه خوب باشید.

تو این قسمت و در این بخش از مبحث روش های مطالعه می خواهیم در مورد روانشناسی مطالعه با هم صحبت کنیم. اول مشکلات را کامل براتون تعریف می کنم بعد می ریم سراغ روش حل این مشکلات. ممکنه از خودت بپرسی روانشناسی چه ربطی به مطالعه داره. ولی واقعیت اینه روانشناسی یکی از مهمترین رکن های مطالعه است که معمولاً ما به خاطر عدم شناخت به این مبحث و اختلالات آن به راحتی از کنارش می گذریم. و معمولاً سعی می کنیم با ساعت مطالعه بالا این این مشکل رو برطرف کنیم ولی چون دقیق مشکلمون رو نمی شناسیم بعد از یک مدت که از ساعت مطالعه بالا هم نتیجه نگرفتیم به راحتی از درس خواندن نا امید و سرد می شویم. تو این بخش با هم تمام این مشکلات رو بررسی می کنیم. و راه حل ها را با هم پیدا می کنیم. تا با حل این مشکلات هم از درس خواندن لذت ببریم و هم کیفیت مطالعه بالاتری داشته باشیم.

اختلالات مطالعه شامل دو گروه اصلی هستند که شامل عوامل بر هم زننده ی تمرکز و وسواس ها یا عادات نادرست مطالعه می شوند.

این اختلالات باعث می شوند ما در هنگام مطالعه دچار برش ذهنی بشویم و تمرکز کافی رو نداشته باشیم یا با کند کردن ساعت مطالعه ما پیش روی درسی ما رو دچار مشکل می کنند و در برنامه ریزی درسی با مشکل رو به رو می شویم.

ابتدا تعریف مختصری از هر یک از این عوامل برای شما داریم و بعد بررسی دقیق هر کدام از این مشکلات و راه حل های آن ها.

عومل بر هم زننده ی تمرکز:

- خیال بافی: حالتی است که ما در هنگام مطالعه های طولانی معمولاً درگیر آن می شویم. در این حالت ذهن که دچار خستگی می شود تمرکز را به سمت خیال بافی و رؤیا پردازی می برد. این حالت در افرادی که ذهن خلاقی دارند معمولاً بیشتر اتفاق می افتد.

- برنامه ریزی ذهنی: در این حالت ما در هنگام مطالعه شروع به برنامه ریزی ذهنی کارهای روزانه خود می کنیم و دائماً درگیر منظم کردن کارهای روزانه در ذهن خود هستیم.

- احساس عصبی بودن بی دلیل: یکی از دلایل اصلی ما برای بهانه جویی حالتی است که در آن بدون دلیل احساس عصبی بودن می کنیم و دائماً حالت نگران داریم. که به شدت تمرکز ما را تحت تأثیر قرار می دهد.

- افراد با انرژی منفی: یکی از بزرگترین مشکلات ما در هنگام مطالعه مرور بحث ها و درگیری های روزانه خودمان با افرادی است که به ما انرژی منفی داده و سعی در نا امید کردن ما دارند.

- افراد با انرژی مثبت: در این حالت یک فرد که امکان دارد برای ما یک هدف یا یک الگو باشد به حدی در ذهن ما پررنگ می شود که دیگر توان مقابله با آن را نداریم و دائماً در حال فکر کردن به آن فرد یا الگو هستیم.

وسواس ها و عادات نادرست مطالعه:

- وسواس مرور: این عادت به صورتی تعریف می شود که ما برای مطالعه و یادگیری خود یک تعداد معین دفعات مرور را مشخص می کنیم و تا وقتی به آن تعداد نرسیم احساس می کنیم مطلب را یاد نگرفته ایم در صورتی که شاید اصلاً به این تعداد مرور نیاز نداشته باشیم.

- وسواس یادگیری: در وسواس یادگیری ما تمام برنامه ی روزانه ی خود را اجرا می کنیم ولی در پایان روز احساس می کنیم که از مطالبی که مطالعه کرده ایم دریافتی نداشته و عملاً چیزی یاد نگرفته ایم.

- ترس فراموشی: این شکل معمولاً قبل از امتحانات یا آزمون ها ایجاد می شود.

ما با این که تمام مطالب را به صورت کامل مطالعه کردیم با یک ترس دائمی رو به رو هستیم که شاید این مطالب را فراموش کرده باشیم و این احساس تمرکز ما را از بین می برد و باعث اختلال در بازیابی اطلاعات می شود.

خیال بافی

ذهن ما کاملاً شبیه یک کودک خردسال است که نیاز به آموزش دارد تا بتوانیم توانایی های خود را نشان دهیم.

فرض کنید داخل یک مهد کودک داریم برای یک کودک چهار ساله کتاب می خوانیم. در اوایل کار به دلیل جالب بودن امکان دارد کودک کاملاً متوجه ما باشد و با دقت به سخنان ما گوش دهد. بعد از مدتی به دلیل عادی شدن شرایط کودک متوجه محیط اطراف شده و ممکن است صدای کودکان دیگر حواس او را پرت کند. اگر به همین روال ادامه دهیم کودک مشغول کارهای دیگر می شود و عملاً دیگر صدای ما را نمی شوند و اگر باز ادامه دهیم امکان دارد کامل اتاق را ترک کند.

ذهن ما دقیقاً در ابتدا مانند یک کودک خردسال است که به زور می خواهیم برای او کتاب بخوانیم. در ابتدای کار مطالعه ذهن ما متمرکز بوده و همیشه بیشترین یادگیری را در ابتدای کار داریم. بعد از یک مدت که ذهن دچار یکنواختی می شود. پرش ذهنی شروع می شود. و اولین پناه دهن ما خیال بافی است. همان طور که بازی برای کودک خردسال شیرین است خیال بافی نیز برای ذهن ما شیرین و جالب است. این خیال بافی تمرکز ما را از بین می برد و اگر ادامه دار شود به یک عادت دائمی تبدیل می شود. و به شدت تمرکز مطالعه ما را کاهش می دهد.

حالا دوباره برگردیم سراغ مثال خودمان برای آن کودک خردسال در مهد کودک چا کارهایی می توانیم بکنیم تا حواسش پرت نشود و درگیر بازی و شیطنت نشود.

اولین کار این است که حواس کودک را متمرکز مطالعه کنیم. یا با کمک از راهکارهایی گوش دادن را برای او جذاب کنیم. برای بالا بردن تمرکز در هنگام مطالعه و مقابله با خیال بافی نیز می توانیم چنین کارهایی انجام دهیم یکی از ترفندهایی که معمولاً انجام می دهیم راه رفتن در هنگام مطالعه یا عوض کردن مکان مطالعه است ولی یکی از بهترین کارها استفاده از روش تنبیه ذهنی است. شما برای این که ذهن بازی گوش خود را متمرکز مطالعه کنید بهترین کار این است اگر درگیر خیال بافی شدید با یک استراحت کوچک به ذهنتان دوباره آن را متمرکز مطالعه کنید. این استراحت برای ذهن یا همان تنبیه ذهنی به این صورت است که هرگاه ذهن ما درگیر خیال بافی شد کتاب خود را ببندیم و از ابتدای کتاب شروع کنیم به ورق زدن تا به صفحه ای که مطالعه می کردیم برسیم. با این کار ذهن متمرکز صفحات کتاب شده و با از بین بردن یک نواختی ذهن ما را از خیال بافی دور می کند از ابتدا این کار امکان دارد در هر ساعت چندین بار نیاز به انجام داشته باشد ولی به مرور زمان ذهن ما مثل همان کودک یاد می گیرد که هنگام مطالعه زمان شیطنت و خیال بافی نیست و تمرکز ما روی مطالعه بیشتر می شود.

پس اولین مشکل ما خیال بافی بود و روش حل آن تنبیه ذهنی که با کمک آن بتوانیم ذهن خود را تربیت کنیم.

برنامه ریزی ذهنی:

حالت بعدی برنامه ریزی ذهنی است. در این حالت ما در هنگام مطالعه، برنامه روزانه خود را دائم در ذهن خود مرور می کنیم. دائم در حال فکر کردن به این موضوع هستیم که کارهای روزانه خود را به چه شکل و در چه زمانی انجام دهیم. این حالت برای دانش آموزان منظم و با برنامه ریزی دقیق بیشتر اتفاق می افتد و ذهن دانش آموز منظم را بیشتر درگیر می کند. برای حل این مشکل از روش چک نویس استفاده می کنیم. همیشه هنگام مطالعه یک برگه سفید در کنار خود باید داشته باشیم و نکاتی که ذهنمان را درگیر میکند داخل آن بنویسیم تا در هنگام استراحت به آن رسیدگی کنیم.  چون ما اطمینان داریم که آن مطلب را فراموش نمی کنیم. با این کار تمرکز ما از آن موضوع برداشته شده و به راحتی می توانیم روی مطالعه خود متمرکز شویم. این برگه به ما کمک می کند تا به کارهای جانبی خود برسیم و همچنین در هنگام مطالعه درگیر برنامه ریزی نشویم و راحت تر و دقیق تر مطالعه کنیم.

این دو موضوع و راه حل هایی که بحث کردیم اولین گام برای بالا بردن تمرکز ما بود که در دو هفته آینده این روش ها و راه حل ها را باید تمرین کنیم. تا قدم های بعدی را راحت تر برداریم.

یادمان باشد:

خیلی از مردم فکر می کنند پرندگان چون بال دارند می توانند پرواز کنند ولی واقعیت این است که پرندگان چون می خواستند پرواز کنند بال در آن ها به وجود آمد.

پس برای ذهن متمرکز و دقیق و برای کیفیت مطالعه بالا اولین گام تمرین و دومین گام تمرین و بهترین گام نیز تمرین است. «به امید پیروزی و موفقیت»

منابع:

  • روانشناسی هیلگارد

  • چگونه با استرس کنار بیاییم نوشته ی جیمز منکتو

  • عظمت خود را دریابید نوشته ی وین دایر

  • مطالعه روشمند نوشته ی دکتر عین الله خادمی

پاسخ تلفنی به سوالات شما
پاسخ تلفنی به سوالات مشاوره ای و آموزشی شما

باسخ به سوالات شما در زمینه مشاوره کارنامه و هدف گذاری برای آزمون ها ، شروع مطالعه برای کنکور 97 ، روش درس خواندن ، مدیریت منابع و تکمیل ظرفیت کنکور 96 و ...

از طریق تلفن ثابت در سراسر کشور بدون پیش شماره
با شماره 9099071219 تماس بگیرید
ساعت پاسخگویی از 8 صبح تا 12 شب