چرا حشرات بر جهان سلطه دارند؟

سازگاری‌های هوشمندانه در طول تاریخ باعث شده تا سوسک‌ها، مورچه‌ها و حشرات زیادی در سرتاسر جهان، حتی در سرمای قطب شمال زنده باقی بمانند و از نظر جمعیت بر جهان سلطه پیداکنند



سازگاری‌های هوشمندانه در طول تاریخ باعث شده تا سوسک‌ها، مورچه‌ها و حشرات زیادی در سرتاسر جهان، حتی در سرمای قطب شمال زنده باقی بمانند و از نظر جمعیت بر جهان سلطه پیدا کنند.

شايد زماني كه بيدي از درون يك بطري شكر بيرون مي پرد، از ديدن آن چندان خوشحال نشويد، اما چه حشرات را دوست داشته‌باشيد و چه نداشته‌باشيد، اين موجودات جهان را محاصره كرده‌اند، درحدود 10 كوانتيليون حشره روي زمين زندگي مي‌كنند كه 10 كوادريليون از آنها را مورچه‌ها تشكيل داده‌اند.

حشرات 400 ميليون سال پيش در ميان اولين جانداراني كه از دل دريا به سطح زمين خزيدند، در زمين تكامل يافته‌اند و داراي بال شدند. با كاهش ميزان اكسيژن زمين، ابعاد حشرات نيز كوچك شدند تا بتوانند راحت‌تر تنفس كنند و به راحتي از چنگ شكارچيان فرار كنند.

حشرات به شكلي تكامل يافته‌اند تا بتوانند در برابر چندين انقراض كلي مقاومت كرده و از آن جان سالم به در ببرند. حشرات تنها در دوره پرمين-ترياسيك،‌درحدود 252.2 ميليون سال پيش به دليل ورود مقادير زيادي دي‌اكسيد كربن درون اتمسفر زمين نتوانستند از انقراض جان به در ببرند.

درحال حاضر نزديك به 850 هزار گونه حشره در جهان شناخته شده‌اند، و اين پرسش را ايجاد مي‌كنند كه چگونه اين موجودات كوچك توانسته‌اند كل جهان را در بر بگيرند؟

اولين رمز موفقيت حشرات بالا بودن ميزان توليد مثل در ميان آنها است، تعداد لارو ايجاد شده توسط هر حشره بسيار زياد است و اين لاروها به نگهداري زيادي نيز نياز ندارند. براي مثال، مورچه آفريقايي درايور هر 28 روز يكبار چهار ميليون تخم توليد مي‌كند.

سيستم دفاعي حشرات امتياز ديگر آنها براي بقا در زمين است، از صدف‌هاي مستحكم سوسك‌هاي زره‌پوش گرفته تا نيش‌هاي سمي كرم‌هاي ابريشم تا بوي تند گنديدگي در گونه‌اي ديگر از حشرات.

اين موجودات حتي مي‌توانند از بمب استفاده كنند، سوسك‌هاي بمب‌افكن مي‌توانند بمب‌هاي كوچكي را درون دهان حشراتي پرتاب كنند كه قصد خوردن آنها را دارند. اين بمب‌ها درواقع مقداري اسيد هيدروسولفوريك است كه وارد بدن شكارچي مي‌شود.

ابزار دفاعي ديگر حشرات فريب دادن شكارچي براي جلوگيري از خورده شدن است، در اين تكنيك حشرات خود را به شكل گياهان درمي‌آورند تا شكارچي فريب خورده و به آنها نزديك نشود. براي مثال مانتيس اركيده خود را به شكل گل اركيده در مي‌آورد و حشره برگي خود را به شكلي حركت مي‌دهد كه شكارچي او را با يك برگ درخت كه توسط باد به حركت درآمده اشتباه بگيرد. حشرات گلسنگي نيز به خوبي خود را به رنگ پوسته درخت گل‌سنگي كه زيستگاه آنهاست در مي‌آورند كه كلا ديده نمي‌شوند.

در صورتي كه تمامي اين تمهيدات كارگر نباشد، برخي از حشرات نيش‌هايي چنان دردناك دارند كه شكارچي علاقه‌اي به تجربه آن نخواهد داشت. دردناك‌ترين گزش در ميان حشرات به گفته جاستين اشميت حشره‌شناس، به عنكبوت‌هاي عقابي تعلق دارد كه دردي كوركننده، شديد و شبيه به شوك الكتريكي دارد و نيش زنبورهاي جنگجو نيز به شكنجه تشبيه شده‌اند.

حشرات علاوه براينكه به خود كمك مي‌كنند، به انسان‌ها نيز كمك مي‌كنند زيرا بسياري از حشرات ريزتر،‌ از جمله آفت‌هاي كشاورزي را از بين مي‌برند. براي مثال كفشدوزك‌ها از شته‌ها كه نوعي آفت كشاورزي به شمار مي‌روند تغذيه مي‌كنند. اين حشرات علاوه بر از بين بردن آفت‌ها خاك را نيز غني كرده و گرده‌افشاني مي‌كنند،‌ در واقع گرده‌افشاني يك سوم مواد غذايي جهان به عهده اين حشرات است.

حشرات نقش تميزكنندگي نيز دارند،‌ براي مثال زنبورهاي مردار، زمين را از جسد‌ حيوانات مرده پاك مي‌كنند زيرا اين جسد‌ها را در جايي مدفون كرده و از آنها تغذيه مي‌كنند.

عمليات بازيافت به عهده سوسك‌هاي سرگين‌غلطان است زيرا اين سوسك ها فضولات ديگر موجودات را جمع‌آوري كرده و تجزيه مي‌كنند و با با پخش كردن اين مواد در سطح خاك باعث باروري آن مي‌شوند.

منبع :

پروتیین‌ سازی از زیست شناسی چهارم دبیرستان
  برای شرکت در کلاس کلیک کنید( چهارم تجربی)
دبیر : امیر صدقی