ساخت حسگر جدیدتوسط محققان ایرانی برای تشخیص دقیق و ارزان سرطان

سرطان پایان راه نیست و در صورتی که به موقع تشخیص داده شود می‌توان بر آن غلبه کرد

سرطان یکی از بیماری هایی است که متاسفانه این روز ها زیاد درباره اش می شنویم. این عنوان در واقع طیف گسترده ای از بیماری ها را در بر می گیرد که از تکثیر مهار نشده ی یاخته ها در بدن انسان پدید می آیند؛ به عبارت دیگر، سلول‌ های سرطانی از سازوکار عادی تقسیم و رشد سلولی تبعیت نمی کنند. علت دقیق این پدیده نامشخص است ولی احتمال دارد عوامل ژنتیکی یا موارد اختلال آفرین محیطی موجب بروز اشکال در فعالیت صحیح هسته ی سلول شوند.

اما سرطان پایان راه نیست و در صورتی که به موقع تشخیص داده شود می توان بر آن غلبه کرد. حال اخبار تازه حاکی از آن هستند که محققان کشورمان موفق به طراحی و ساخت سیستمی شده اند که قادر است انواع سرطان های نیازمند به نمونه برداری را با هزینه ای کمتر و با بیشترین دقت در کمترین زمان تشخیص دهد.

 دکتر محمد عبدالاحد، عضو هیات علمی دانشکده ی مهندسی برق دانشگاه علوم پزشکی تهران و مجری این طرح که «حسگر زیستی تشخیص فاز متاستاتیک سرطان» نامیده شده و نسل دهم از نوع خود محسوب می شود، پیرامون آخرین دستاورد های تیم خود در این زمینه گفته است: «در ۶ سال اخیر موفق به ساخت حسگر های زیستی فراوانی شدیم اما آخرین سیستمی که طراحی کرده ایم از نظر هزینه ای برای تشخیص سرطان مناسب بوده است».

 وی تاکید کرده که پتنت این سیستم تشخیص سرطان جدید محققان کشورمان، هم در ایران و هم در امریکا ثبت شده و در حال حاضر هیچ کشوری فناوری ساخت چنین حسگری را ندارد.

 به گفته ی عبدالاحد، سامانه های توسعه یافته توسط این تیم بر پایه ی فناوری نانو طراحی و ساخته شده اند و اکثر آنها را می توان در مقیاس تحقیقاتی به کار گرفت. مجری طرح «حسگر زیستی تشخیص فاز متاستاتیک سرطان» خاطرنشان کرده است: «تا کنون به صورت موازی توانسته ایم هر نمونه ای که سرطان متاستاتیک در آزمایشگاه به روش کنونی تشخیص داده شده را با این سیستم نانویی تشخیص دهیم. به همین دلیل است که وارد فاز کلینیکی شده ایم».

 عضو هیات علمی دانشگاه تهران گفته است:

 «تا کنون توانسته ایم روی انواع سرطان های سینه، پروستات و غدد لنفاوی و باقی سرطان هایی که نیاز به نمونه برداری دارند تست هایی داشته باشیم که نتایج آنها موفقیت آمیز بوده اند. تا کنون نمونه ای از بیمار نداشته ایم که سرطان وی، با آزمایش کنونی تشخیص داده شود ولی سنسور ساخته شده سرطانش را تشخیص ندهد؛ حتی اتفاق افتاده که در مواردی، آزمایشات گواه بر عدم وجود سرطان بوده ولی این سیستم نمونه ی سرطانی را تشخیصص داده است».

 سادگی، قیمت مناسب، در دسترس بودن و دقت بالا از مزیت های این سیستم جدید به شمار می روند. به گفته ی مجری طرح «حسگر زیستی تشخیص فاز متاستاتیک سرطان»، بررسی میزان متاستاتیک بودن سلول های سرطانی، بررسی اثر داروهای ضد سرطان روی سلول های سرطانی و مطالعه ی برهمکنش سلول های سرطانی با سلول های رگی از کاربرد های این طرح به شمار می روند.

 لازم به ذکر است در طرح مذکور سعی شده محیط متاستاز درون بدن، در بیرون آن شبیه سازی شود و فرایند متاستاز بین سلول متاستاتیک سینه و سلول رگی، به وسیله میکروالکترودهای طلا مورد مطالعه و بررسی قرار گیرد. از آنجایی که تعداد سلول های متاستاتیک نسبت به سلول های رگی در این حسگر از تعداد کمتری برخوردارند، نتایج دقیق تری نسبت به مطالعات گذشته ارائه شده است.متاستاز یا فراگستری، به گسترش و مهاجرت سلول‌ های سرطانی از یک بافت به بافت‌ های دیگر بدن گفته می‌ شود.

منبع :