توجه به نیازهای کودکان، پیش نیاز موفقیت در آینده

کودکان علاوه بر نیازهای اولیه یعنی آب و غذای سالم و مکان مناسب برای زیستن، به مولفه‌های دیگری نیز برای رشد و بالندگی نیاز دارند





به گزارش ایرنا، توجه به رفع نیازهایی همچون نیازهای عاطفی، تربیتی و آموزشی، می تواند راه را برای زندگی سالم همراه با شادی و آرامش برای کودکان به عنوان آینده سازان جامعه فراهم کند.

** نیازهای عاطفی

* استقلال و وابستگی

یک نیاز بسیار مهم کودکان که توجه بسیار ویژه خانواده ها را می طلبد، نیازهای عاطفی است؛ کودکان باید مطمئن شوند که برای والدین و اطرافیان خود مهم هستند و حضور، سلامت، شادی و موفقیت آنها اهمیت دارد تا بتوانند با اتکا به این حس خوشایند در آرامش زندگی کنند.

دکتر محسن رحیم نیا روانپزشک و فلوشیپ سایکوسوماتیک (اختلالات روان تنی) در گفت و گو با خبرنگار علمی ایرنا اظهار کرد: نیاز به وابستگی و استقلال از جمله نیازهای عاطفی کودکان است؛ این دو نیاز با وجود این که متضاد و متناقض به نظر می رسند، اما به صورت همزمان در کودکان وجود دارند.

وی افزود: کودکان از سنین بسیار پایین احتیاج به دلبستگی و وابستگی به مادر دارند و به مرور با افزایش سن در کنار این نیاز، نیاز به استقلال هم در آنها ایجاد می شود یعنی به تدریج تمایل پیدا می کنند که خود را تا حدودی از مادر مستقل کنند.

رحیم نیاز ادامه داد: مادری که توجه کافی و ویژه به این نیاز کودک دارد و خود را در هر زمان با آن وفق دهد، می تواند شرایط ایده آلی را برای کودک فراهم کند اما اگر به هر دلیلی کودک را بیشتر در کنار خود نگه دارد و به نیاز استقلال او توجه کافی نداشته باشد و یا برعکس مادری که به اندازه کافی در کنار کودک نباشد و زمان کافی را به او اختصاص ندهد، یعنی نیاز وابستگی کودک خود را برآورده نکند، ممکن است در آینده کودک را با معضلات و مشکلات مختلفی مواجه کند.

وی توضیح داد: وقتی به اندازه کافی به کودک اجازه استقلال داده نشود، این مساله می تواند منجر به وابستگی بیش از اندازه او در آینده شود به گونه ای که نتواند به صورت مستقل تصمیم گیری کند و همواره در تصمیم گیری های اساسی در زندگی وابسته به نظر دیگران باشد.

رحیم نیا ادامه داد: بسیاری از مشکلات رفتاری در افراد ناشی از این است که به این افراد در کودکی اجازه رها شدن و آزاد زندگی کردن توسط مادر داده نشده و اغلب آنها در کودکی نتوانسته اند نیاز به داشتن استقلال را تامین کنند.

وی خاطرنشان کرد: یکی از دلایل و ریشه های این وابستگی، دلبستگی شدید مادران به فرزندان خود و دل نگرانی نسبت به سلامت آنها است که مانع از این می شود که مادران فرزندان را از خود جدا کنند و در همه امور آنها را همراهی می کنند و به آنها اجازه تنها رفتن به جایی یا تنها انجام دادن کاری داده نمی شود.

رحیم نیا گفت: همچنین افرادی که از حضور کافی مادران خود بی بهره هستند و نیازهای عاطفی آنها در کودکی تامین نمی شود، مستعد اضطراب و گوشه گیری در بزرگسالی هستند.

وی خاطرنشان کرد که در بسیاری از موارد کودکان با هر دو این حالت ها یعنی اجازه ندادن برای داشتن استقلال در کنار نبود حضور مادر مواجه هستند یعنی مادر به اندازه کافی در کنار کودک نیست و زمانی هم که حضور دارد، اجازه استقلال به کودک نمی دهد؛ این موارد سبب بروز مشکلات رفتاری در بزرگسالی می شود.

رحیم نیا ادامه داد: این موارد به راحتی قابل پیشگیری هستند و با آگاهی دادن به والدین می توان این نیازهای کودکان را تامین و از بروز مشکلات بعدی در بزرگسالی آنها پیشگیری کرد.

* تغذیه عاطفی

کودکان از بدو تولد نیاز به مراقبت دارند و این نیاز به مراقبت بسیار طولانی، پیچیده و عمیق است؛ یکی از این نیازها نیاز به خوردن است اما آنچه اهمیت دارد صرفا تغذیه غذایی نیست بلکه لازم است کودکان با عشق تغذیه شوند یعنی غذا دادن به آنها از بدو تولد باید همراه با عشق و محبت باشد.

نوزادان احتیاج به تغذیه از سوی مادر دارند اما همراهی عاطفی با آنها در این زمینه اهمیت زیادی دارد؛ به همین دلیل نیاز به غذا و نیاز به محبت با همدیگر همراه هستند و ارتباط عمیقی بین آنها وجود دارد.

عضو انجمن روانپزشکان ایران در این خصوص توضیح داد: صرف غذاخوردن برای نوزاد کفایت نمی کند و در مواردی، نوزاد از نظر علمی می تواند سوء تغذیه داشته باشد حتی در صورتی که غذا به اندازه کافی به او برسد.

رحیم نیا گفت: این کودکان در بزرگسالی معمولا با اختلالات غذایی متعددی مواجه می شوند؛ برخی از آنها در بزرگسالی به صورت افراطی غذا می خورند و بعد از ترس چاق شدن کاری می کنند که استفراغ کنند و یا ورزش های سنگین انجام می دهند، برخی نیز دچار اختلال بی اشتهایی عصبی می شوند به این صورت که به رغم داشتن وزن و اندام مناسب، تصور می کنند که وزنشان از حد طبیعی بیشتر است و به همین دلیل از خوردن امتناع می کنند.

وی افزود: اغلب این اختلالات غذایی ناشی از بی توجهی به نیازهای کودکان در دوران کودکی است؛ بنابراین لازم است تغذیه در نوزادی همراه با آغوش و محبت والدین به ویژه مادران باشد تا کودک در بزرگسالی دچار اینگونه مشکلات نشود.

** نیازهای تربیتی

والدین غیر از دستورها و توصیه هایی که به فرزندان می دهند، خود نیز به صورت عملی الگویی زنده و مجسم برای کودکان به شمار می روند چراکه در مقابل دیدگان آنها قرار دارند و کودکان مانند یک فیلم زنده و مستند بسیاری از رفتارها و گفتارها را از والدین خود می آموزند.

عضو انجمن روانپزشکان ایران گفت: بزرگترین الگو برای ساختن شخصیت فرزندان، والدین هستند؛ والدین الگوی زنده و مدونی هستند که در مقابل کودکان قرار دارند و رفتار آنها تاثیر مستقیمی بر رفتار فرزندانشان دارد و هویت و شخصیت آنها را می سازد.

** نیازهای آموزشی

توجه به تامین نیازهای آموزشی کودکان از دیگر موارد مهمی است که والدین باید به موقع به آن توجه کنند و متناسب با نیاز، استعداد و توان کودکان آنها را تحت آموزش های لازم و کلاسه شده قرار دهند.

اما یکی از مسایلی که به ویژه در دو دهه اخیر والدین ایرانی به آن دچار شده اند و از روی علاقه زیاد به پیشرفت و موفقیت فرزندان خود در آینده به انجام دادن آن مبادرت می ورزند، فرستادن فرزندان به کلاس های مختلف است بدون توجه به این که آیا کودک آنها به این کلاس ها نیاز دارند و آیا این حس نیاز از درون آنها می آید یا اینکه مجبور به انجام این کار شده اند.

رحیم نیا در این خصوص اظهار کرد: آموزش کودکان باید مطابق با علایق آنها باشد و نباید کودک فراتر از توان خود به شرکت در کلاس های مختلف مجبور شود چراکه این کار علاوه بر خسته و بی علاقه کردن کودک نسبت به یادگیری ممکن است مشکلاتی نیز از نظر روانی در بزرگسالی برای او به وجود آورد.

وی افزود: در سنین قبل از مدرسه و حتی در سال اول دبستان نیز لازم است آموزش ها از طریق بازی یا آموزش های نمایشی، شعر و داستان صورت گیرد؛ بنابراین به اولیا مدرسه توصیه می شود که برای دانش آموزان به ویژه کودکان کم سن و سال، محیطی شاد ایجاد کنند تا تمایل به یادگیری در آنها ایجاد شود.

منبع :