چپ دستی و ویژگی‌های خاص ازدیدگاه پزشکی

چپ دست بودن موهبتی است که از دیدگاه پزشکی و علوم اعصاب شناختی مزایای متعددی برای فرد به همراه دارد، گرچه نظریه‌های علمی مشکلاتی را نیز برای چپ دست‌ها متصور هستند.





بیش از نیمی از جمعیت جهان راست دست هستند؛ یعنی برای انجام کارهای گوناگون در زندگی به ویژه نوشتن از دست راست خود استفاده می کنند اما درصدی از افراد در جوامع مختلف به طور ناخودآگاه و طبیعی از دست چپ خود استفاده می کنند و به همین دلیل به آنها چپ دست گفته می شود.

برخی جوامع براساس تصورات عجیب و باورناپذیر، چپ دست بودن را نوعی ناهنجاری می پنداشتند، به طوری که برخی خانواده ها برای فرار از این باورهای نادرست، کودکان خود را مجبور به استفاده از دست راست خود می کردند.

این باورهای غلط که برخی اوقات به مثابه خرافه در مورد چپ دست ها است، حتی در ادبیات و واژگان برخی کشورها دیده می شود به عنوان مثال، کلمه left انگلیسی از ریشه lyft آنگلوساکسون به معنی ضعیف یا شکسته، گرفته شده و در فرهنگ انگلیسی آکسفورد چپ دست با : فلج، ناقص، بی دست و پا، دست و پا چلفتی، بی استعداد، مبهم، مشکوک، زیرسؤال و شوم معنی شده است.

همچنین واژه 'sinister' در زبان لاتین به معنای چپ، شوم و بدیمن است، در زبان فرانسوی واژه 'gauche' به معنای چپ و ناشی است و در زبان آلمانی 'linkisch' معنای چپ دست و آدم ناجور را دارد که برگرفته از باورهای غلط سالیان دور در مورد چپ دست ها است.

در برخی کشورها و قبایل نیز باورهای غلط سنتی همچنان در مورد چپ دست ها وجود دارد، مانند این که در میان اسکیموها، هر شخص چپ دست یک جادوگر بالقوه به شمار می رود، در مراکش چپ دست یک شیطان و یا یک فرد نفرین شده است، اینکاها فکر می کنند چپ دست ها قادر به شفا و دارای توانایی های جادویی هستند و قبیله Zuni در آمریکای شمالی معتقدند چپ دستی دلیل خوش شانسی است.

امروزه اما چپ دست ها در جوامع پذیرفته شده اند و باورهای گذشته به جز در برخی جوامع کوچک و عقب مانده، دیگر در مورد آنها وجود ندارد؛ با این حال آنها مشکلاتی در استفاده از ابزار و امکانات عمومی مانند صندلی های یک دسته، صندلی راننده در خودروها، قانون های راهنمایی و رانندگی، میزهای پر کردن فرم در بانک ها و اداره ها دارند که بعضا آنها را مجبور به استفاده از دست راست می کند.

به همین خاطر در سال 1355 (1976 میلادی) در اعتراض و انتقاد از این که تمام ابزارها و امکانات برای راست دست ها طراحی شده است و همچنین برای مقابله با باورهای غلط موجود در مورد چپ دست ها، 13 اوت مصادف با 23مردادماه به عنوان 'روز جهانی چپ دست ها' نام گرفت.

در این بین دیدگاه های علمی و پزشکی متفاوتی در مورد افراد چپ دست وجود دارد که برخی از آنها به اثبات رسیده و برخی دیگر همچنان در کش و قوس تحقیقات علمی قرار دارند؛ بالا بودن متوسط هوش ریاضی، توانایی بیشتر در حل مساله و خلاقیت، مستعد بودن به ابتلا به برخی بیماری ها مانند اوتیسم و اسکیزوفرنی و قدرت بیشتر در کنترل خشم و احساسات منفی از جمله این موارد است.

اما تحقیقات گسترده در جوامع مردمی و کشورهای مختلف لازم است تا درستی این موارد به قطعیت برسد و قابل استناد و اعتماد باشد.

** لزوم تحقیقات جهانی برای قطعیت یک نظریه علمی

روزانه اطلاعات زیادی در حوزه پزشکی در قالب نتایج تحقیقات در رسانه های دیداری، شنیداری و مکتوب منتشر می شود که در مواقعی برخی از آنها برخی دیگر را نقض می کنند و این مساله سبب سردرگمی مخاطبان می شود به گونه ای که بعضا در بین عموم مردم و حتی افراد تحصیل کرده و صاحب مطالعه می شنویم که می گویند 'هر روز یک مطلب جدید می آید، نمی دانیم به کدام اعتماد کنیم'.

در حوزه پزشکی، تحقیقات از سطح حیوانی تا انسانی برای تایید بسیاری از مسایل و بیماری ها، تشخیص ها، درمان ها و عوارض آنها انجام می شود؛ در مرحله انسانی، مطالعات می توانند روی تعداد کم یا یک نفر انجام شوند یا این که در حجمی وسیعتر گروه شاهد و سالم داشته باشند یا گروه شاهد غیر داشته باشند مثلا چپ دست ها با راست دست ها مقایسه شوند.

هرقدر که تعداد جمعیت مورد مطالعه و تصادفی انتخاب شدن آنها بیشتر باشد و مطالعات در کشورها و آزمایشگاه های مختلف تکرار شده و نتایج مشابهی حاصل شده باشد، ارزش این مطالعات نیز افزایش می یابد و قابل اعتماد و استنادتر خواهند بود.

گاهی اطلاعاتی به عنوان نتایج تحقیقات جدید منتشر می شوند که به معنای آن است که تحقیقاتی انجام شده و می تواند در آینده ادامه یابد. اما گاهی اطلاعاتی به عنوان فکت (fact)ارایه می شوند. یعنی اطلاعاتی که به واقعیت

منبع :