مرور نکته‌ها / ادب پارسی

وقتی بچه بودم گاهی اتفاق می‌افتاد که مادرم من و برادر کوچک‌ترم را در خانه بگذارد و دنبال کاری برود. از اول صبح شروع می‌کرد به آموزش نکات ایمنی.

نسخه که دست خرد آرایدش               فاتحه از نام خدا بایدش

وقتی بچه بودم گاهی اتفاق می‌افتاد که مادرم من و برادر کوچک‌ترم را در خانه بگذارد و دنبال کاری برود. از اول صبح شروع می‌کرد به آموزش نکات ایمنی:

«جان مادر، به اجاق گاز دست نزنید. یادتان باشد شیر آب را باز نگذارید. میوه‌های‌تان را ساعت 10 بخورید. به چاقو و قیچی کاری نداشته باشید. درِ خانه را به روی غریبه‌ها باز نکنید و...»

ما هم بعد از هر جمله‌ی او یک «چَشم» کشدار می‌گفتیم. مادر تکیه‌کلامی داشت که اوایل وقتی آن را می‌گفت، من خیالم راحت می‌شد که تأکیدهای او دیگر تمام شده است. چند دقیقه بعد از همه‌ی توصیه‌ها می‌گفت: «دیگر سفارش نکنم‌ها!» باز ما می‌گفتیم چشم؛ اما با کمال تعجب می‌دیدم که مادر باز هم شروع می‌کند به ردیف کردن سفارش‌هایش و هر چه به ساعت رفتنش نزدیک‌تر می‌شدیم سرعت کلام مادر بیش‌تر و جمله‌‌ی «دیگر سفارش نکنم‌ها»ی او هم بیش‌تر می‌شد.

بعدها که بزرگ‌تر شدم، دیدم خیلی‌ها این جمله را به کار می‌برند ولی دقیقاً می‌خواهند بعد از آن خیلی سفارش‌ بکنند.

حالا که به آزمون سراسری نزدیک می‌شویم، بنده هم بعد از همه‌ی گفت‌وگوهایی که با هم داشتیم می‌خواهم بگویم «دیگر سفارش نکنم‌ها»:

اگر در مقابل واژه‌ای که جمع است معنی مفرد آن را بگذارند،‌ یک غلط محسوب می‌شود؛ مثلاً دجی: تاریکی// آلات: وسیله؛ که هر دو معنی غلط است.

نگذاشتن علامت تشدید در سؤال املا، غلط به حساب نمی‌آید.

غلط‌های رسم‌الخطی هم در شمار غلط‌های املایی هستند؛ مثل بیاندازد، بی‌حوصله‌گی.

آثار هر صاحب‌نامی را  که یاد می‌گیریم، قرن زندگی او و نظم یا نثر بودن اثر او را هم بدانیم.

یادمان باشد که در شیوه‌ی ‌بلاغی، جای اجزای جمله تغییر می‌کند و در مقابل شیوه‌ی عادی قرار می‌گیرد.

یادمان باشد افعال فاقد شناسه که عموماً سوم شخص مفرد هستند و نیز افعال امر و نهی مفرد، یک تکواژ صفر دارند.

واج‌های میانجی در شمارش تکواژ‌ها به حساب نمی‌آیند.

از بین انواع «ی» (ی نکره، ی مصدری، ی لیاقت، ی نسبی و ی اسنادی) ی نکره و اسنادی، تکواژ تصریفی و بقیه اشتقاقی‌اند.

هسته در گروه‌های فعلی، بن فعل است.

آرایه‌ی تضاد با پارادوکس متفاوت است. در تضاد وقتی چیزی پیداست، پنهان نیست ولی در پارادوکس یک چیز می‌تواند هم پیدا باشد و هم پنهان.

در آرایه‌ی اسلوب معادله، هرگز بخشی از مفهوم مصراع اول در مصراع دوم نیست، بلکه هر مصراع مفهومی مستقل دارد.

همه‌ی تشخیص‌ها استعاره هستند؛ ولی همه‌ی استعاره‌ها تشخیص نیستند.

عبارت‌های کنایی از چند تکواژ تشکیل شده‌اند؛ ولی همه‌ی آن‌ها یک واژه هستند.

به صورت سؤال دقت کنیم؛ گاه تعداد درست‌ها را می‌خواهند و گاه تعداد نادرست‌ها را.

در سؤال قرابت معنایی، اگر بیتی واژه‌های صورت سؤال را در خود داشت، ‌لزوماً جواب نیست. سعی کنیم  ابیات را درست بخوانیم و ارتباط مفاهیم را دریابیم. خلاصه این‌که در سؤالات قرابت معنایی، ظاهربین نباشیم.

شاید باور نکنید ولی واژه‌های «گزارش، زمینه، سعدی، رها، ناله، چاله، تیغه، ارزش، یاغی‌گری، اندیشه، زیبا، کنش، نسوز، پفک» مشتق هستند و واژه‌های «قافیه، شیرین، دبستان، وادار، دشوار، تیره، ساربان، ناودان» ساده هستند.

یادمان باشد نشانه‌های جمع، تر و ترین و ی نکره، واژه‌ی مشتق نمی‌سازند.

در آرایه‌ی ایهام تناسب، از دو معنی واژه، تنها یکی مورد نظر شاعر است و معنی دوم فقط با واژه‌های بیت متناسب است و مورد نظر شاعر نیست.

نامطابق‌های املایی شامل: ابدال، کاهش، واو معدوله و ج متمایل به ش است؛ ولی فرایندهای واجی: ابدال، کاهش، افزایش و ادغام است.

در ایجاد سخن بدانیم که سه لایه امکان حضور دارد:

لایه‌ی اول: ساخت‌های آوایی و صرفی  و نحوی.

لایه‌ی دوم: افزودن وزن و قافیه به ساخت‌های لایه‌ی اول (سخن منظوم)

لایه‌ی سوم: افزودن ساخت‌هایی مثل معانی و بیان و آرایه‌های ادبی (شعر منظوم)

پاسخ تلفنی به سوالات شما
پاسخ تلفنی به سوالات مشاوره ای و آموزشی شما

باسخ به سوالات شما در زمینه مشاوره کارنامه و هدف گذاری برای آزمون ها ، شروع مطالعه برای کنکور 97 ، روش درس خواندن ، مدیریت منابع و تکمیل ظرفیت کنکور 96 و ...

از طریق تلفن ثابت در سراسر کشور بدون پیش شماره
با شماره 9099071219 تماس بگیرید
ساعت پاسخگویی از 8 صبح تا 12 شب