نوروز 96

چالشی به نام سؤال‌های دشوار

تک تک سؤال‌ها شناسنامه و هویت دارند و بر اساس آمار و میزان مراجعه در آزمون‌های استاندارد کانون چیده شده‌اند. سؤال‌ها به طور سلیقه‌ای و صرفاً بر اساس نظر اشخاص تنظیم نشده‌‌اند.



کتاب‌های سه‌سطحی، نسبتاً دشوار، دشوار، دشوارتر در ابتدای سال 1394 تولید و در نمایشگاه تهران به بازار عرضه شد. این کتاب‌ها پس از رسیدن به چاپ چهارم مورد ویرایش (شامل افزایش تعداد سؤال‏ها و ویرایش پاسخ‏های کتاب و تغییر صفحه‏بندی کتاب) قرار گرفت.

این کتاب‌ها با توجه به این‌که شامل آزمون‌های استاندارد با سؤال‌های شناسنامه‌دار سال‌های گذشته‌ی کانون هستند و در سه سطح نسبتاً دشوار، دشوار و دشوارتر طبقه‌بندی شده‌اند مورد استقبال دبیران و دانش‌آموزان قرار گرفتند.

مقدمه‌ی این کتاب از زبان کاظم قلم‌چی در زیر آمده است:

این کتاب دو ویژگی مهم دارد. ویژگی نخست این‌که سؤال‌ها، در سه سطح تنظیم شده‌اند: سؤال‌های نسبتاً دشوار، دشوار و دشوارتر؛ بنابراین نیمی از دانش‌آموزان، مخاطب این کتاب هستند؛ یعنی دانش‌آموزانی با نمره‌ی بین 14 تا 20 در مدرسه و با ترازهای بیش از 5000 در آزمون‌های کانون.

ویژگی‌ دوم کتاب این است که تک تک سؤال‌ها شناسنامه و هویت دارند و بر اساس آمار و میزان مراجعه در آزمون‌های استاندارد کانون چیده شده‌اند. سؤال‌ها به ‌طور سلیقه‌ای و صرفاً بر اساس نظر اشخاص تنظیم نشده‌‌اند.

معلوم است که چند نفر و چند درصد دانش‌آموزان شرکت‌کننده در آزمون‌ها به هر یک از سؤال‌ها مراجعه کرده‌اند و چند درصد دانش‌‌آموزان به هر سؤال پاسخ صحیح داده‌اند. معیار اول که در مشخصات هر سؤال در زیرنویس آن می‌بینید میزان مراجعه‌ی آزمون‌دهندگان است و معیار دوم، درصد پاسخ‌گویی صحیح است. اگر به ترتیب توالی سؤال‌ها توجه کنید متوجه می‌شوید اولین سؤال هر بخش که در گروه «نسبتاً دشوار» قرار دارد میزان مراجعه‌کننده‌ی بیش‌تری در آزمون‌های کانون داشته است؛ یعنی تعداد بیش‌تری احساس کرده‌اند که می‌توانند از عهده‌ی آن سؤال برآیند. البته ممکن است احساس و تلقی اولیه‌ی دانش‌آموز با واقعیت متفاوت باشد و در عمل درصد پاسخ‌گویی متناسب با میزان مراجعه نباشد؛ یعنی به یک سؤال تعداد بیش‌تری مراجعه کنند و با آن درگیر شوند ولی پاسخ صحیح‌شان کم‌تر باشد.

چون نحوه‌ی انتخاب سؤال‌‌ها و نظم و ترتیب سؤال‌ها به ‌صورت سلیقه‌ای نیست و مبنای علمی و آماری دارد بنابراین دبیران و دانش‌آموزان می‌توانند برنامه‌ی دقیقی برای استفاده از کتاب داشته باشند. هر دانش‌آموز می‌تواند توقع خود از میزان پاسخ‌گویی به سؤال‌های هر بخش را از قبل تعیین کند؛ درنتیجه دانش‌آموز متوسط از درگیر شدن با سؤال‌ها سرخورده نخواهد شد. دانش‌آموز متوسط می‌تواند از سطح اول سؤال‌ها، یعنی سؤال‌های نسبتاً دشوار، حدود نیمی از سؤال‌‌ها را شخصاً پاسخ ‌دهد و از سطح دوم، یعنی سؤال‌های «دشوار» می‌تواند حدود بیست تا سی درصد را پاسخ دهد و تعدادی از باقی‌مانده‌ی سؤال‌های این دو بخش را با کمک پاسخ‌نامه‌ی تشریحی بیاموزد؛ اما و از سوی دیگر دانش‌آموزان قوی‌تر می‌توانند انتظار داشته باشند که به اکثر سؤال‌های نسبتاً دشوار پاسخ دهند، بيش از نيمي از سؤال‌هاي دشوار را حل كنند و مثلاً سي يا چهل درصد سؤال‌هاي چالشي‌تر از بخش‌ سؤال‌هاي «دشوارتر» را حل كنند.

هويت داشتن و شناسنامه‌دار بودن سؤال‌ها و سه‌بخشي‌ بودن سؤال‌ها در سه گروه نسبتاً دشوار، دشوار و دشوارتر دو ويژگي اين كتاب است كه به شما امكان برنامه‌ريزي براي مطالعه‌ي عميق‌تر و درگير شدن با «چالش‌هاي دلپذير» علمي را مي‌دهد.

البته هنگام مطالعه‌ي زيرنويس و نشاني هر سؤال به اين نكات نيز دقت كنيد كه هر سؤال در كدام ماه از سال آزمون گرفته شده است و آيا آن سؤال در نزديكي امتحانات، قبل يا پس از امتحانات مدرسه يا در ايام تابستان پرسیده شده است. اين نكات براي خواننده‌ي نكته‌سنج از اين جهت اهميت خواهد داشت كه تشخيص مي‌دهد ميزان مراجعه و احساس دانش‌آموزان از سطح دشواري سؤال همواره یکسان نیست و ميزان و درصد پاسخ‌گويي ايشان در دوره‌هاي زماني مختلف و متناسب با نزديكي و دوري امتحانات مدرسه و اين‌كه آيا آزمون كانون به صورت مستقل، پوششي يا تجمعي و تراكمي برگزار مي‌شود متفاوت خواهد بود. ضمناً این‌که هر سؤال در ابتدا یا انتها یا میانه‌‌ی مجموعه‌سؤال‌ها درج‌ شده، تا حدودي احساس دشواري متفاوت و ميزان پاسخ‌گويي متمايزي را ايجاد خواهد كرد. به هر ‌حال حاصل جمع‌بندی آماری و حذف داده‌های ناهمگن و اظهارنظر خبره‌گرایانه‌ی چندین دبیر صاحب‌نظر مرجع بسیار مطمئن و استانداردی برای تعیین سؤال‌های دشوار و سطح‌بندی آن‌هاست.

در پایان از صاحب‌نظران و کارشناسان و دبیران و استادان گرامی و نیز دانش‌آموزان دقیق و نکته‌سنج خواهش می‌کنم نظرات و پیشنهادهای خود را با ما در میان بگذارند. باشد که این کتاب منبع مؤثری برای ارتقای منظم و هدفمند پیشرفت و موفقیت تحصیلی دانش‌آموزان باشد و به دبیران گرامی در این راه کمک مطلوبی بنماید.

در مصاحبه‌ای که باعلی سیفی، رتبه‌ی 56 کنکور ریاضی 94 در مورد 100 درصد زدن او در درس فیزیک داشتیم (در کنکور ریاضی 94 در بین کانونی‌ها فقط 2 نفر فیزیک را 100 درصد زدند که یکی از آن‌ها علی سیفی است)، به استفاده از این کتاب اشاره کرد که می‌توانید صحبت‌های او را در سایت کانون مطالعه کنید.