نوروز 96

روش صحیح مطالعه و مرور (3)

خلاصه‌نویسی باید واقعاً خلاصه ولی کامل باشد؛ یعنی از زیاده‌نویسی بپرهیزید ولی سرنخی از همه‌ی مطالب و نکات باید در خلاصه‌نویسی آمده باشد تا جایگزین مناسبی برای منابع اصلی باشد.



خلاصه‌نویسی

خلاصه‌نویسی باید واقعاً خلاصه ولی کامل باشد؛ یعنی از زیاده‌نویسی بپرهیزید ولی سرنخی از همه‌ی مطالب و نکات باید در خلاصه‌نویسی آمده باشد تا جایگزین مناسبی برای منابع اصلی باشد. این کار ذهن را پویا کرده و به نکته‌یابی و مفهومی خواندن کمک شایانی می‌کند.

توجه کنید که خلاصه‌نویسی باید جامع مطالب کلی باشد تا با حل تمرین جدید بتوان شاخه و برگ به مطلب خود اضافه کرد؛ زیرا با حل تمرین یا تست یا آزمون ممکن است نکات مهمی را بیابید. پس در خلاصه‌نویسی یک مبحث همواره مقداری فضای خالی در نظر بگیرید.

- هرگز خلاصه‌نویسی را با ریزنویسی اشتباه نگیرید. خلاصه‌نویسی باید تمیز و خوانا باشد.

- تا حد امکان (به جز در مورد اسامی و فرمول‌ها و...) از رونویسی کردن بپرهیزید، بلکه بعد از مطالعه، مطلب را به زبان خود بازگو کنید (بازیابی با نوشتن).

- تا حد امکان به جای استفاده از جملات توضیحی و افعال از علائم، نمودار و نوشتار گرافیکی استفاده کنید (تصویرسازی ذهنی).

- اعتماد به یادداشت‌های خود، تسلط بر مبحث را نشان می‌دهد و نیازی به خلاصه‌ی دیگران نیست؛ زیرا آن چیزی که خود به آن رسیده‌ایم همان نکات ضعفمان است.

- بهترین خلاصه‌نویسی، خلاصه‌نویسی خود شخص است؛ چون خلاصه‌نویسی دیگری برداشت ذهن اوست.

- خلاصه‌نویسی وقت‌گیر نیست! یک بار برای آن وقت خواهید گذاشت و بارها در مرور مباحث، در وقت شما صرفه‌جویی خواهد شد.

- ارزش آموزشی خلاصه‌نویسی خوب، به اندازه‌ای است که حتی اگر بعد از انجام خلاصه‌نویسی، آن را دور بیندازید باز هم ضرر نخواهید کرد؛ زیرا کیفیت فراگیری را بسیار افزایش می‌دهد ولی تأکید می‌کنم، خلاصه‌نویسی خوب!

- اگر در درسی به هر دلیل خلاصه‌نویسی نمی‌کنید با های‌لایت کردن، خط کشیدن، حاشیه‌نویسی و... کتاب یا منبع خود را طوری بیارایید که قابلیت مرور سریع را برای شما فراهم کند.

- برای درس‌های زیست‌شناسی و دین و زندگی خلاصه‌نویسی با نمودار، تصویرسازی ذهنی یا ارتباط با موضوع بهترین راه خلاصه‌نویسی است. تکمیل خلاصه‌نویسی در این درس‌ها با حاشیه‌نویسی، های‌لایت کردن و کادر کشیدن دور مطالب مهم انجام می‌شود اما به یاد داشته باشید اگر قرار باشد همه‌ی متن را های‌لایت کنید یا خط بکشید بهتر است کلاً این کار را نکنید و به حاشیه‌نویسی بسنده کنید.