نوروز 96

ساده سازی نمونه برداری بافت قلب ودستگاه گوارش توسط محققان کشور

محققان دانشگاه امیرکبیر موفق به طراحی و تولید «پنس بیوپسی» شدند که نمونه برداری از بافت‌های نرم بدن از جمله قلب و دستگاه گوارش را بدون نیاز به جراحی با دقت بالاتر ممکن می‌کند.



نبی اله ابوالفتحی، مجری طرح درباره نحوه کارکرد این دستگاه اظهار داشت: پنس بیوپسی، ابزاری برای گرفتن نمونه از بافت های نرم بدن بوده و مهمترین کاربرد آن برداشتن نمونه های مورد نیاز برای انجام اعمال جراحی دستگاه گوارش یا قلب است.

وی یکی از چالش های جدی در طراحی و تولید این پنس را ابعاد بسیار کوچک قطعات آن ذکر کرد و گفت: ضخامت لبه برش پنس، بسیار کوچک و حدود ۱۰۰ میکرون است و این وسیله برای اینکه بتواند وارد رگ شود، باید در ابعاد بسیار ریز طراحی و ساخته می شد که همین موضوع، کار جوش و مونتاژ آن را بسیار مشکل می کرد.

ابوالفتحی درباره طول پنس نیز بیان داشت: طول پنس به نوع کاربرد آن بستگی دارد و می تواند در اندازه های یک متر، دو متر و حتی دو متر و نیم باشد به عنوان مثال، برای برداشتن نمونه بافت نرم از روده بزرگ به پنس طولانی تری نیاز داریم و برای نمونه برداری از بافت قلب، پنس های کوتاهتر جوابگو هستند.

به گفته وی، این پنس به دو طریق وارد بدن می شود که یکی از راه اندوسکوپی برای سیستم های داخلی (دستگاه گوارش) و از طریق رگ های اصلی برای سیستم قلب و عروق است.

عضو هیات علمی دانشگاه صنعتی امیرکبیر افزود: برای افرادی که عمل جراحی قلب باز انجام داده اند یا پیوند قلب داشته اند و نیاز به نمونه گیری از بافت قلب آنهاست می توان پنس را از طریق رگ های اصلی به قلب رساند و نمونه برداری از بافت های پیوندی را انجام داد.

وی ادامه داد: همچنین پزشکان می توانند برای تست سرطان دستگاه گوارش یا وجود پولیپ در روده ها با این پنس، بدون نیاز به عمل جراحی، نمونه های بافت را بردارند تا پس از آزمایش، سلامت یا بیماری فرد مراجعه کننده را مشخص کرده و براساس وضعیت فرد، مصرف دارو یا انجام جراحی را تجویز کنند.

ابوالفتحی یادآور شد: عملکرد پنس بیوپسی به این شکل است که جراح، کنترل دسته را در خارج بدن بیمار در اختیار دارد و پنس در انتها (بافت قلب یا دستگاه گوارش) جابجا می شود و بافت را برش می دهد.

یک منبع نور و دوربین بسیار کوچک هم در جریان اندوسکوپی مورد استفاده قرار می گیرد تا جراح، محیط اطراف بافت داخلی را مشاهده کرده و نیروی لازم برای برش و برداشتن بافت موردنظر به پنس وارد کند.

به گفته پژوهشگر طرح، جراح با استفاده از این پنس می تواند بافت هایی در اندازه های ۲ تا ۲.۵ میلیمتر را از قلب یا دستگاه گوارش بردارد.

وی با بیان این که پنس بیوپسی هم اکنون در دنیا مورد استفاده قرار می گیرد و قبلا در کشورهای مختلف تولید شده است، تصریح کرد: ولی ما علاوه بر دستیابی به دانش تولید و بومی سازی، دانش فنی آن را نیز توسعه دادیم که اصلاح فرم دسته یا کاهش قطعات دستگاه از جمله این تغییرات است.

ابوالفتحی با تاکید بر کاربردی بودن این محصول فناورانه گفت: این محصول کاملا نیاز محور است و طراحی و تولید آن از ابتدا براساس تقاضای بیمارستان شهید رجایی، در دستور کار ما قرار گرفت.

به گفته وی، توسعه محصولات مهندسی پزشکی در دانشگاه ها بدون حضور و حمایت بخش های بیمارستانی و تامین مالی پروژه از سوی شرکای صنعتی امکانپذیر نیست و تشکیل مثلث دانشگاه، بخش کاربرد (بیمارستان ها و مراکز درمانی) و صنعت، شرط موفقیت این پروژه ه است.

ابوالفتحی با استناد به آمارهای موجود گفت: تخمین های صورت گرفته نشان می دهد که در بخش گوارش و قلب و عروق، سالانه بین ۴۰ هزار تا ۱۰۰ هزار عدد از این دستگاه در کشور مورد نیاز است و ما محصول را به گونه ای تولید کرده ایم که قیمت نهایی آن پایین تر از نمونه خارجی باشد زیرا در غیراینصورت، توان رقابتی با کالاهای خارجی را از دست خواهیم داد.

وی حمایت های ضمنی برای ورود اولیه محصولات فناورانه به بازار را یک ضرورت دانست و گفت: نبود این حمایت ها در آغاز کار، چالش جدی برای تولید کنندگان دانش بنیان به وجود خواهد آورد و در مواردی حتی به حذف آنها از گردونه رقابت بازار منجر خواهد شد.

وی با بیان اینکه در حال حاضر زیرساخت تکنولوژی در این زمینه ایجاد شده که با استفاده از آن می توان محصولات مختلفی را تولید کرد، وعده داد که در آینده نزدیک، محصولاتی دیگر بر پایه همین تکنولوژی از سوی وی و همکارانش به تولید برسد.

تکنولوژی زیستی از زیست شناسی چهارم تجربی
  برای شرکت در کلاس کلیک کنید( چهارم تجربی)
دبیر : سجاد عبیری