نوروز 96

اصطلاحات عمومی انرژی

برخی از اصطلاحات انرژی را توضیح می‌دهیم .



انرژی اولیه
Primary Energy
به صورتی از انرژی که در معرض هیچ گونه فرآیند تبدیل قرار
نگرفته باشد انرژی اولیه می گویند، مانند نفت خام استخراج شده از
میادین نفت و یا گازطبیعی خام (تصفیه نشده ) بدست آمده از
میادین گاز . به عبارت دیگر، انرژی اولیه صورتی از انرژی است که
در طبیعت در دسترس می باشد.
انرژی ثانویه
Secondary Energy (Derived Energy)
به صورتی از انرژی که از طریق فرآیند تبدیل انرژی اولیه بدست
می آید انرژی ثانویه می گویند، مانند انواع فرآورده های نفتی، گاز
پالایش شده و یا برق.
انرژی مفید
Useful Energy
انرژی مفید، صورتی از انرژی است که عم ً لا توسط مصرف کننده
برای گرمایش، روشنایی و نیروی محرکه تقاضا می شود (یعنی
انرژی که عم ً لا برای انجام کار مورد نیاز است ). مقدار انرژی مفید
بدست آمده از مقداری مفروض انرژی نهایی، بستگی به کارآیی
دستگاههای مصرف کننده نهایی انرژی دارد.
(Energy Services) انرژی مفید معمولا به صورت نوعی از خدمات انرژی
به دست مصر ف کننده می رسد . برای تبیین تفاوت بین انرژی مفید
و انرژی نهایی، یک لامپ روشنایی را در نظر بگیرید . انرژی نهایی
مورد نیاز در فرآیند روشنایی وارد لامپ می شود، اما بخش اعظم
آن بصورت حرارت تلف می شود . انرژی مفید (یعنی نور یا روشنایی )ممکن است کمتر از ١٠ درصد انرژی نهایی باشد.
انرژی مفید (تقریبًا) همیشه به شکل حرارت، روشنایی یا نیروی
محرکه است . برای معدودی از مصارف نهایی مانند تجهیزات
ارتباطی، انرژی الکتریکی به مثابة انرژی مفید می باشد.
انرژی نهایی
Final Energy
انرژی نهایی عبارت است از هر نوع انرژی (اعم از اولیه یا ثانویه )
که پس از کسر تلفات توزیع و مقادیر ذخیره شده، برای خرید در
دسترس مصرف کننده قرار می گ یرد؛ مانند بنزین موجود در
جایگاههای فروش یا برقی که در دسترس خانوار قرار دارد . انرژی
نهایی در نقطه مصرف نهایی به انرژی مفید تبدیل می شود.
تفاوت انرژی نهایی با انرژی مفید در کارایی دستگاهها و لوازم مصرف
کننده انرژی است (نگاه کنید به انرژی مفید).
بهره وری انرژی
Energy Productivity
اگر انرژی را به عنوان یکی از عوامل تولید در نظر بگیریم آنگاه
بهره وری انرژی را می توان به صورت زیر تعریف کرد : ارزشهای
اقتصادی که به ازاء استفاده از یک واحد انرژی بدست می آید.

شدت انرژی
Energy Intensity
شدت انرژی عبارت است از انرژی م ورد نیاز برای تولید مقدار
معینی از کالاها و خدمات . شدت انرژی برحسب عرضه انرژی اولیه
و یا مصرف نهایی انرژی محاسبه می شود . این شاخص معمو ً لا در
سطح کلان مورد استفاده قرار گرفته و درجه بهینگی استفاده از
انرژی در یک کشور را نشان می دهد.