تا جای ممکن نباید مینیسک ورزشکاران خارج شود

عضو انجمن جراحی زانو و طب ورزش خوزستان گفت: برداشتن یا ترمیم مینیسک به میزان آسیب‎دیدگی آن بستگی دارد ولی تا حد امکان نباید مینیسک را خارج کرد.



حمیدرضا مقتدایی‎منش در گفت‎وگو با خبرنگار ورزشی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) منطقه خوزستان، با بیان این‎که آسیب در مجموع جزئی از ورزش است، اظهار کرد: در این بین زانو نیز یکی از مفاصل شایعی است که در ورزشکاران به علت موقعیت مکانی، بسیار دچار آسیب می‎شود.

وی توضیح داد: مینیسک‎ها از بافت کلاژن تشکیل شده‎اند و به عنوان واشر در زانو عمل می‎کنند.

این جراح و متخصص استخوان و مفاصل با اشاره به انواع مینیسک، گفت: در مجموع دو نوع مینیسک وجود دارد که یکی از آن‌ها مینیسک خارجی (Lateral) و دیگری مینیسک داخلی (Medial) است. شکل مینیسک نیز به صورت هلالی است.

وی با اشاره به وظایف اصلی و خاصی که مینیسک‎ها در زانو ایفا می‎کنند، بیان کرد: مینیسک‎ها جلوی ضربات را می‎گیرند و از طرفی نیز وظیفه تحمل وزن برای زانو را بر عهده دارند؛ به طوری که 40 تا 60 درصد تحمل وزن روی مینیسک‎ها است. مینیسک‎ها همچنین صیقل‎دهنده، تغذیه‎کننده، ثبات‎دهنده و عمق‎دهنده زانو هستند.

عضو انجمن جراحی زانو و طب ورزش خوزستان با اشاره به صدماتی که باعث آسیب مینیسک می‎شود، گفت: شایع‎ترین مکانیزم آسیب مینیسک زمانی است که زانو در حالت چرخش به حالت ایستاده در می‎آید که این مساله منجر به بروز آسیب ورزشی می‎شود.

وی تصریح کرد: علائمی که به دنبال آسیب مینیسک به وجود می‎آید، درد، تورم و محدودیت حرکتی در زانو است که در نتیجه آن ورزشکار نمی‎تواند در میدان به ادامه ورزش بپردازد. زمانی که مینیسک یک ورزشکار حین مسابقه آسیب می‎بیند، احساس قفل و خالی کردن و حتی تولید صدا در زانو ایجاد می‎شود.

عضو هیات رییسه هیات پزشکی ورزشی خوزستان در ادامه بیان کرد: هنگامی که ورزشکاری با آسیب مینیسک مواجه می‎شود، اقدامات اولیه‎ای که باید روی زانوی او انجام داد، اقدامات RICE است که به ترتیب استراحت (Rest)، کمپرس آب یخ (Ice)، بستن زانو با باندهای ارتجاعی (Bandage Compression) و بالا نگه داشتن زانوی آسیب‎دیده (Elevation) را شامل می‎شود.

وی اضافه کرد: پس از این اقدامات اولیه، یک سری مراحل تشخیصی از جمله معاینات بالینی و پاراکلینیکی انجام می‎شود.

مقتدایی‎منش در خصوص راه‎های تشخیص قطعی آسیب‎های مینیسک در ورزشکاران نیز عنوان کرد: در حال حاضر بهترین و جدیدترین روش جهت تشخیص آسیب‎های مینیسک، انجام MRI است که به صورت متوسط بین 90 تا 97 درصد می‎تواند تشخیص قطعی آسیب‎های مینیسک را نشان دهند. به طور متوسط، MRI در مینیسک خارجی 90 درصد و در مینیسک داخلی حدود 97 درصد می‌تواند تشخیص آسیب دهد.

وی با بیان این‎که به لحاظ درمانی، آسیب‌های مینیسک به سه درجه تقسیم می‎شوند، اظهار کرد: درجه اول، آسیب‎های کمتر از نیم سانتی‌متر است که نتیجه آن خوب است و طی آن فرد آسیب‎دیده را به مدت چهار تا شش هفته از فعالیت‎هایی که به زانو فشار می‎آورد، باز می‎دارد تا مینیسک ترمیم یابد.

این جراح و متخصص استخوان و مفاصل افزود: در آسیب‎دیدگی درجه دو، پارگی بیشتر از نیم سانتی‌متر است و مینیسک به طور نسبی ثبات خود را از دست می‎دهد که در این صورت براساس شغل، سن و وضعیت فیزیکی بدن بیمار، به او استراحت و بی‎حرکتی می‎دهند و چنانچه جواب نداد، او را عمل می‌کنند.

وی با اشاره به آسیب‎دیدگی درجه سه مینیسک، اضافه کرد: در این نوع آسیب‎دیدگی، پارگی مینیسک به طور متوسط بیش از یک تا دو سانتی‌متر است و ثبات مینیسک نیز از بین رفته و مینیسک در زانو به عنوان عامل خارجی عمل می‎کند که در این شرایط فرد آسیب دیده با استفاده از لیزر، درمان می‎شود.

عضو انجمن جراحی زانو و طب ورزش خوزستان در پاسخ به سوالی مبنی بر این که پس از درمان و عمل مینیسک، ورزشکاران تا چه مدت نباید فعالیت ورزشی داشته باشند؟ عنوان کرد: وقتی مینیسک جهت درمان خارج ‎شود، به طور متوسط ورزشکار سه ماه بعد می‎تواند به فعالیت‎های قبلی خود بازگردد.

او اضافه کرد: طی این سه ماه نیز ورزشکار باید به صورت مداوم به فیزیوتراپ مراجعه و فیزیوتراپی کند تا ناتوانی قبلی خود را جبران نماید و حداقل 90 درصد قدرت عضلانی و بافت نرم قبلی خود را به دست آورد.

عضو هیات رییسه هیات پزشکی ورزشی خوزستان بیان کرد: چنانچه مینیسک خارج نشود و ترمیم روی آن صورت گیرد، به طور متوسط ورزشکار حتما باید شش ماه بعد به میدان برود؛ بنابراین ورزشکاری که دچار آسیب دیدگی مینیسک می‌شود، حداقل سه ماه و حداکثر شش ماه از میادین دور خواهد بود.

وی گفت: چنانچه مینیسک و رباط توامان عمل شوند، در آن صورت دیگر مینیسک مدنظر قرار نمی‎گیرد، بلکه طول مدت زمان آسیب رباط مورد توجه واقع می‎شود. به عنوان مثال، هنگامی که رباط صلیبی قدامی آسیب می‎بیند، ورزشکار حداقل 9 ماه باید به دور از میادین باشد.

این جراح و متخصص استخوان و مفاصل تاکید کرد: اگر مینیسک ورزشکاری را که دچار پارگی شده است، برداشته یا ترمیم شود، در هر دو صورت بیمار باید یک دوره استراحت را طی کند.

وی افزود: چنانچه مینیسک برداشته شود، پزشک باید سه تا چهار هفته به ورزشکار استراحت دهد و سپس بعد از این مدت، ورزشکار باید فیزیوتراپی را آغاز کند تا سه ماه دوران نقاهت او طی و آماده بازگشت به میادین شود.

عضو انجمن جراحی زانو و طب ورزش خوزستان درباره حرکات اصلاحی مربوط به مینیسک، گفت: عمده‎ترین حرکات اصلاحی در این خصوص، تقویت عضله چهار سر و پشت ران است، به این معنی که عضله چهار سر باید دو برابر عضله پشت ران (همسترینگ‎ها) قوی شود و در اصل باید هم قدرت و هم سرعت بافت نرم، بازیابی شود.

وی افزود: با وجود این، در صورت ترمیم مینیسک، حرکات اصلاحی نسبی است؛ به این صورت که اگر پارگی مینیسک پایدار (Stable) و درجه دو باشد، مینیسک معمولاً چهار تا شش هفته باید بی‎حرکت بماند و سپس ورزشکار حرکات اصلاحی را آغاز کند تا توان خود را بازیابد.

عضو هیات رییسه هیات پزشکی ورزشی خوزستان ادامه داد: چنانچه پارگی مینیسک ناپایدار (Unstable) و درجه سه بود، باز هم باید فرد چهار تا شش هفته بی‌حرکت بماند و پس از آن با استفاده از "بریس" به زانو کمک کنیم تا توان خود را بازیابد. طی این چهار ماه تا شش ماه، ورزشکار زیر نظر فیزیوتراپ و پزشک تیم، روانه میدان خواهد شد.

وی خاطرنشان‌کرد: از لحاظ عوارض، تا آن جا که امکان داشته باشد، مینیسک را نباید خارج کرد و تا جای ممکن باید آن را ترمیم کرد که این امر همان‎گونه که گفته شد به میزان آسیب دیدگی مینیسک بستگی دارد.

مقتدایی‎منش اظهار کرد: برداشتن مینیسک نیز، تقسیم‎بندی‎هایی را شامل می‎شود؛ چنانچه یک سوم تا یک دوم مینیسک برداشته شود، به آن مینیسک‌زدایی جزیی گفته می‎شود و چنانچه دو سوم آن برداشته شود، آن را مینیسک‌زدایی نیمه‎کلی می‌گویند.

وی افزود: چنانچه نیز تمام مینیسک له شده باشد و قابل ترمیم نباشد و مجبور به برداشتن تمام آن باشیم، به آن مینیسک‌زدایی کلی گفته می‌شود.

این جراح و متخصص استخوان و مفاصل با تاکید بر این‌که پس از برداشتن مینیسک، یکسری عوارض بوجود می‎آید، بیان کرد: در صورت برداشتن مینیسک، آن باری را که زانو باید تحمل کند، دیگر نمی‎تواند تحمل کند.

وی افزود: در صورت وجود مینیسک، میزان تحمل 40 تا 60 برابر بیشتر از زمانی است که مینیسک در زانو وجود نداشته باشد و چنانچه به درصد حساب کنیم، اگر مینیسک داخلی برداشته شود، حدود 100 درصد تحمل وزن به زانو وارد می‎آید و درصد آسیب بالا می‌رود و این در حالی است که این مقدار در مینیسک خارجی 100 تا 300 درصد است و این بدان معنا است که چنانچه مینیسک خارجی برداشته شود، ضرر و زیان آن نسبت به مینیسک داخلی بیشتر خواهد بود.

عضو انجمن جراحی زانو و طب ورزش خوزستان تصریح کرد: افزایش آرتروز زانو نیز از دیگر عوارضی است که برداشتن مینیسک باعث آن می‎شود، چرا که با برداشتن مینیسک، بار روی زانو بیشتر می‎شود و استرس متعاقباً بالا می‎رود و در نتیجه درصد آرتروز نیز افزایش پیدا می‎کند.

منبع :