پوست مصنوعی؛ نوشداروی مدرن برای زخم‌های عمیق

چند سالی است که در کشور ما تحقیقات فراوانی در زمینه ساخت پوست‌های مصنوعی صورت گرفته و محققان ما به پیشرفت‌های زیادی در این زمینه دست یافته‌اند.



به گزارش خبرنگار حوزه بهداشت و درمان  گروه علمی پزشكی باشگاه خبرنگاران جوان؛ درمان زخم‌های عمیق از گذشته‌های دور جزو مطالبات اصلی در پزشکی بوده است. چنان که هنگام مواجهه با زخم‌های عمیق ناشی از سوختگی یا زخم‌های دردناک بیماران دیابتی، گاهی کار به جایی می‌رسد که باید با پانسمان و به کار بردن داروهای خاص از گسترش زخم جلوگیری و به درمان آن اقدام کرد. نوشدارو به نظر می‌رسد در گذشته چنین کاربردی داشته است. 

زخم‌های عمیق پوستی، زخم‌هایی که بیشتر بر اثر سوختن و دیابت به وجود می‌آیند و التیام آن‌ها شاید تا آخر عمر فرد میسر نشود اما حالا محققان کشورمان برای درمان این زخم‌ها آستین بالا زده‌اند و محصولی که بیشتر وارداتی بود در کشورمان تولید می‌کنند و از مزایای اصلی این پوست‌های تولید شده این است که قیمت آن‌ها نسبت به نمونه خارجی 1.5 است و مزیت دوم آن این است که خوب به زخم می‌چسبد و در مدت درمان پزشک می‌تواند مطمئن باشد این پانسمان از روی زخم نمی‌افتد. 

باید توجه داشت که ساخت پوست مصنوعی قبلاً در کشور ما انجام شده از نمونه تازه تولید شده معایبی مثل پس زدن پوست و عفونت کردن جای زخم وجود ندارد و حتی ویژگی‌هایی نسبت به نمونه قبلی دارد باید امیدوار بود با تولید این نمونه همهٔ افراد می‌توانند به خاطر کم ریسک بودنش و هزینه کمش از آن استفاده کنند و در دسترس همگان باشد. 

امیر شاملو استاد دانشگاه صنعتی شریف و از محققان پیشرو در این زمینه در گفتگو با خبرنگار حوزه بهداشت و درمان گروه علمی پزشکی باشگاه خبرنگاران جوان گفت: با توجه به نیاز کشور در زمینه ترمیم و درمان زخم‌های عمیق و پوستی و سوختگی‌ها و زخم‌های پاهای دیابتی یک پروژه تحقیقاتی را در دست داریم و به نتایج خوبی رسیده‌ایم. 

وی در ادامه افزود: این نوع پوست‌ها قابلیت رگ‌زدایی دارند و باید توجه داشت در برخی از بیمار‌ان این زخم‌های ایجاد شده به گونه‌ای است که قابلیت ترمیم بافت به همراه این داربست‌ها وجود دارد ولی برخی از بیمار‌ان که نیاز به رگ‌زدایی در آن‌ها احساس نمی‌شود لازم نیست به همراه داربست از سلول‌های بنیادی استفاده شود. 

سلول بنیادی به تنهایی کارساز نیست

شاملو گفت: سلول‌های بنیادی به تنهایی قادر به رگ‌زدایی نیست و در صورتی که از سلول بنیادی به تنهایی استفاده شود ۹۵ درصد آن‌ها در مرحله تزریق بافت از بین می‌روند از این رو داربست‌ها به حمایت بیوشیمی و بیومکانیکی از سلول‌های بنیادی موجب زنده ماندن سلول‌ها خواهد شد. 

آزمایش بر روی حیوانات را هم پشت سرگذاشته‌ایم

وی با اشاره به اجرای این مطالعات در فاز حیوانی خاطرنشان کرد: در فاز حیوانی که بر روی موش و خرگوش اجرا شده اقدام به ایجاد زخم‌های مصنوعی سوختگی و دیابتی با عمق‌های مختلف شده است و پوست مصنوعی تولید شده به صورت پانسمان همراه و یا بدون سلول‌های بنیادی بر روی زخم‌ قرار داده شد با توجه به اینکه ضایعات پوستی ناشی از عدم رگ‌زدایی می‌تواند آسیب‌های جبران ناپذیری ایجاد کند از این رو در فاز حیوانی از سلول‌ها بنیادی که توانایی تمایز به سلول‌های اندروتیلیال را برای رگ‌زدایی دارند، استفاده شد و نتایج خوبی حاصل شد.

شاملو با تأکید بر اینکه این محصول تولید شده قادر به درمان زخم‌های عمیق و دیابتی است که با روش‌های رایج قابل ترمیم نیستند، اظهار داشت: نمونه‌های خارجی این محصول محدود و گران است و ما در حال آماده شدن برای اخذ مجوز‌ها برای ورود به بازار هستیم. 

لامسه مصنوعی با پوست مصنوعی

نوع دیگری از پوست مصنوعی وجود دارد که قابل انعطاف بوده و لمس کردن آن با اندام مصنوعی را فراهم می‌کند یعنی می‌توان این نوع از پوست را در افرادی که دارای معلولیت هستند و از اندام مصنوعی استفاده می‌کنند به کار برد و این پوست‌ها به خاطر داشتن چیپ‌های خاص اعصاب مغز را درگیر می‌کند و حس لامسه را درون فرد ایجاد می‌کند به این ترتیب فرد استفاده کننده می‌تواند دوباره اشیا و چیزهای دیگر لمس کند. 

پوست مصنوعی بستری برای رشد سلولی

محمدعلی نیلفروش‌زاده رییس مؤسسه تحقیقات پوست و سلول‌های بنیادی در گفتگو با خبرنگار حوضه بهداشت و سلامت باشگاه خبرنگاران جوان در خصوص پوست‌های مصنوعی گفت: پوست‌های مصنوعی یا به طور کل الیاف بافتی یا پلیمری برای ساختن بستر مناسبی برای رشد سلول‌ها در قسمتی که زخم به وجود آمده است و محل زخم باز شد سلول‌ها انواع قارچ‌ها و باکتری‌ها نیز رشد می‌کنند و این پوشش اجازه نمی‌دهد که این قارچ‌ها و باکتری‌ها رشد کنند. البته نباید از نقش سلول‌های بنیادی چشم پوشی کرد زیرا باعث تکثیر در سلول‌ها می‌شوند یعنی سرعت تکثیر را بیشتر‌ می‌کنند. 

وی در ادامه تصریح کرد: حتماً در زخم‌های عمیق باید بیشتر از این نوع پوست‌ها استفاده کرد تا بتوان نتیجه بهتری گرفت.

وی با توجه به ساخت این پوست‌ها در خارج از ایران گفت: قطعاً استانداردهای پوسته‌های ساخته شده در خارج از ایران بالا‌تر از داخل ایران است البته راه‌های دیگری نیز مانند استفاده از سلول بنیادی از بدن خود فرد که به وسیلهٔ کاشت در خارج از بدن او تکثیر می‌شود نیز قابل استفاده است. 

در پایان باید گفت که پوست‌های مصنوعی امید خوب شدن زخم‌های عمیق پوستی برای بیماری‌های سوختگی و دیابتی که تا چند وقت پیش رویایی بیش را به حقیقت تبدیل کرده و با توجه به ساخت این نوع پوست‌ها در داخل کشور آن را می‌توان با قیمتی ارزان در اختیار افراد جامعه قرار داد و بهتر است بدانید که این نوع پوست‌های مصنوعی پلیمری از مرحله آزمایش عبور کرده و‌آمادهٔ تجاری‌سازی است. 

منبع :