نوروز 96

توضیحاتی درباره‌ی درس فارسی نهم

برای آزمون‌های درس فارسی کانون هم مثل باقی دروس اصلی، قاعده‌هایی تنظیم و مشخّص شده‌است. مثلاً سادگی و دشواری این آزمون با سیستم دهدهی سنجیده می‌شود و ...



دانش‌آموزان عزیز، سلام. حمید اصفهانی هستم و مسؤولیت درس فارسی چند مقطع آزمون‌های کانون را بر عهده دارم. اکنون که حدوداً نیمی از آزمون‌های نیم‌سال اوّل برگزار شده‌است، لازم دانستم چند نکته درباره‌ی آزمون‌ها عرض کنم.

یک.

از امسال بنا شده‌است در درس فارسی هم مانند درس‌های ریاضی و علوم، پرسش‌های تیزهوشان داشته‌باشیم. همان‌طور که باید متوجّه شده‌باشید، پرسش‌های تیزهوشان درس فارسی را کاملاً متفاوت با پرسش‌های عادی این درس در اختیارتان قرار می‌دهیم. شما در این آزمون‌ها یک متن ادبی را می‌خوانید و در ادامه به ده پرسش که به آن مربوط است پاسخ می‌دهید. این پرسش‌ها بناست هم مطالبی را که شما تا کنون باید یادگرفته‌باشید مرور کند و هم به شما کمک کند مطالب جدیدی یاد بگیرید و تواناییِ درک مطلبتان را بالا ببرید. من به دانش‌آموزانی هم که قصد ندارند در آزمون‌های تیزهوشان شرکت کنند توصیه می‌کنم حتماً در منزل و پس از برگزاری آزمون، این پرسش‌ها را بخوانند و تلاش کنند به آن‌ها پاسخ بدهند. این کار باعث می‌شود مهارت‌ شما در آزمون‌های عادی هم بیش‌تر شود.

برای بهتر پاسخ دادن به این سؤال‌ها، توصیه می‌کنم ابتدا در حدّ یک دقیقه نگاهی کلّی به ده سؤالی که مطرح شده‌است بیندازید. البتّه قبل از خواندن متن به هیچ وجه به آن‌ها پاسخ ندهید، فقط سؤال‌ها را خیلی سریع ببینید تا متوجّه شوید در متن باید به چه نکاتی بیش‌تر توجّه کنید. هم‌چنین به شما که قصد شرکت در آزمون‌های تیزهوشان را دارید پیشنهاد می‌کنم کم‌کم متن‌های ادبی خارج از کتاب درسی را هم بخوانید. این متن‌ها ممکن است یک کتاب داستان مثل شازده‌کوچولو باشد، ممکن است بازنویسی حکایات مثنوی معنوی مولانا باشد، و ممکن است خود گلستان و بوستان سعدی باشد. مهم این است که شما کم‌کم با متون خارج از کتاب درسی هم انس بگیرید.

دو.

نکته­‌ی دوم مربوط به بخش پرسش‌های دام‌دار آزمون‌هاست. همان‌طور که می‌دانید پرسش‌های دام‌دار هر آزمون پس از برگزاری روی سایت قرار می‌گیرد و شما می‌توانید آن‌ها را ببینید و درباره‌ی دلایل دام‌داربودنِ آن سؤال‌ها نظر بدهید. توصیه می‌کنم حتماً به سراغ این بخش بروید و نظراتتان را بیان کنید. این کار کمک می‌کند شما اشتباهاتی را که دیگران مرتکب شده‌اند، مرتکب نشوید.

سه.

برای آزمون‌های درس فارسی کانون هم مثل باقی دروس اصلی، قاعده‌هایی تنظیم و مشخّص شده‌است. مثلاً سادگی و دشواری این آزمون با سیستم دهدهی سنجیده می‌شود و ساده یا دشوار بودنِ هر سؤال هم دقیقاً بسته به همین قاعده است. هم‌چنین دقّت کنید که وقتی شما به کلاس هفتم آمدید، کسی به شما یاد نداد دو ضربدر دو می‌شود چهار، یعنی بعضی چیزها را از سال‌های قبل یاد گرفته‌اید. اگر در مبحث خاصی مشکل دارید، از معلم یا پشتیبانتان بخواهید درباره‌ی آن مبحث شما را راهنمایی‌ کند تا بتوانید نقاط ضعفتان را پوشش دهید. مطمئن باشید در آزمون‌های عادی درس فارسی کانون، چیزی خارج از کتاب درسی و قاعده‌های کلّی وجود ندارد. اگر می‌بینید ابیات و عباراتی خارج از کتاب درسی در آزمون‌ها هست، به این دلیل است که شما باید مطالب را «یاد بگیرید»، نه این که آن‌ها را «حفظ کنید». ما از مطالب خارج از کتاب درسی استفاده می‌کنیم تا فرق بین کسانی که درس را حفظ کرده‌اند و کسانی که درس را یادگرفته‌اند مشخّص شود.

چهار.

می‌توانید در بخش پاسخ به پرسش‌های فارسی روی سایت کانون، هر سؤالی را که درباره‌ی آزمون‌ها دارید مطرح کنید. البتّه بنا نیست من در این صفحه مطلب درسی کاملی را به شما یاد بدهم، امّا می‌توانم کمک کنم اشکال‌های شما برطرف شود. متأسفانه به دلیل برخی مشکلات تا کنون نتوانسته‌ام پاسخ‌گوی بسیاری از پرسش‌های شما باشم و از این بابت واقعاً متأسّفم و عذرخواهی می‌کنم، امّا تلاش می‌کنم از این به بعد پرسش‌های شما را خیلی زود پاسخ بدهم.  

پنج.

بسیاری از پرسش‌هایی که در این مدّت مطرح شد،‌ پرسش‌هایی کلّی بود: «ادبیّات را چه طور بخوانم»، یا «چه کار کنم ترازم در آزمون‌ها بیشتر شود» و ... . برای این دسته از پرسش‌های پرتکرار، لازم می‌دانم توضیحی بنویسم. ببینید، قاعده‌ای که خودی من برای مطالعه‌ی درس فارسی می‌پسندم، مطالعه‌ی مبحثی است. در هر آزمون استانداردِ فارسی تعدادی پرسش‌ واژه و املا و تاریخ ادبیات مطرح می‌شود که حداقل سی درصدِ آزمون است. هیچ کدام از این مباحث از خارج از کتاب درسی نیست، یعنی کسانی که کتاب درسی را به خوبی بخوانند و واژه‌های دشوارِ املایی و معناییِ آن را مشخّص کنند و نکات مربوط به اشخاص و کتاب‌ها را مرور کنند، حداقل سی درصد پرسش‌ها را پاسخ می‌دهند. علاوه بر این، کسانی که نکات اصلیِ هر درس را به خوبی یاد بگیرند و به اندازه‌ی کافی تمرین کنند، سی درصد دیگر پرسش‌ها را هم پاسخ خواهند داد. می‌ماند پرسش‌های قرابت معنایی، که پاسخ‌دادن به آن‌ها در گروِ مطالعه‌ی چندباره‌ی متون خارج از کتاب درسی است. من برای این کار، توضیحی را که در بخش اوّل نوشته‌ها آوردم تکرار می‌کنم: کم‌کم متن‌های ادبی خارج از کتاب درسی را هم بخوانید. این متن‌ها ممکن است یک کتاب داستان مثل شازده‌کوچولو باشد، ممکن است بازنویسی حکایات مثنوی معنوی مولانا باشد، و ممکن است خود گلستان و بوستان سعدی باشد. مهم این است که شما کم‌کم با متون خارج از کتاب درسی هم انس بگیرید.

موفّق باشید.