تکنیک‌هایی برای تندخوانی

مکث‌ها و توقف‌های چشم خود را حین مطالعه‌ی سطور کاهش دهید. این همان تمرکزهای لحظه‌ای روی حروف و واژه‌هاسـت.

با به کار بستن نکات زیر مهارت تندخوانی را در خود تقویت کنید:

۱- مکث‌ها و توقف‌های چشم خود را حین مطالعه‌ی سطور کاهش دهید. این همان تمرکزهای لحظه‌ای روی حروف و واژه‌هاسـت. مـا هنگام خواندن هر یک از سطرهای مـتـن چشمان خود را به صورت جهشی به سمت جلو حرکت می‌دهیم. اکنون هر چه‌قدر که این مکث‌ها و جهش‌ها را کـاهش دهیـم سـرعـت خـوانــدنمان نیز افزایش می‌یابد. تعداد این توقف‌ها معمولاً در افراد کندخوان به ۷ بار در هر سطر می‌رسد اما شما می‌توانید این تعداد مکث را به ۳ بار در هر سطر کاهش دهید.

نکته: هنگام مطالعه، چشمان خود را در طول سطور حرکت دهید و نه سر خود را.

نکته: برای کاهش مکث‌ها و توقف‌ها باید حوزه‌ی دید خود را افزایش دهید. برای این منظور باید سعی کنید تا تصاویر گوشه‌ی چشمان خود را بدون این‌که به طور مستقیم به آن‌ها نگاه کنید، ببینید.

نکته: اجازه ندهید حین مطالعه دیدتان دچار سرگردانی شود.

۲- واژه‌ها را گروه‌بندی کنید. ما دیگر آموخته‌ایم که چگونه حروف را با یکدیگر ترکیب کرده و کلمات را خوانده و درک کنیم. اکنون باید بیاموزیم که دسته‌ای از کلمات را با یکدیگر ترکیب کرده و یک جمله را در آن واحد بخوانیم. در قدم بعدی باید بیاموزیم که چگونه جملات را دسته‌بندی کرده و مفهوم کلی یک پاراگراف را استخراج کنیم.

نکته: ثابت شده که دسته‌بندی واژه‌ها قوه‌ی ادراک و فهم را افزایش می‌دهد. به طور کلی مفهوم را آسان‌تر می‌توان از یک دسته واژه استخراج کرد تا از کلمات منفرد و حتی حروف تک.

۳- هیچ گاه به عقب بازنگردید. اغلب افراد عادت کرده‌اند هنگام مطالعه به عقب بازگشته و واژه‌ها یا قسمت‌هایی از متن را که به‌درستی متوجه نشده‌اند بازخوانی کنند. این کار فقط از سرعت خواندن شما می‌کاهد. شما می‌توانید با مطالعه‌ی تکمیلی، قسمت‌هایی را که به‌درستی متوجه نشده‌اید درک کنید. شاید با خودتان بگویید که این بازخوانی مجدد هم زمان‌بر است؛ اما بازگشت مکرر به عقب برای بازخوانی قسمت‌های درک‌نشده به مراتب وقت‌گیرتر از مطالعه‌ی مجدد یک مطلب به روش تندخوانی است.

۴- هدفمند مطالعه کنید. از پیش تعیین کنید که می‌خواهید چه نوع اطلاعاتی کسب کنید. این کار سبب می‌شود که اطلاعات غیر ضروری و حاشیه‌ای را در فرایند مطالعه حذف کنید.

۵- فقط کلمات و مفاهیم کلیدی را مطالعه کنید. ما برای نگاشتن مطالب ناگزیریم پاره‌ای دستورات نوشتاری و ساختار صحیح جملات را رعایت کنیم؛ اما هنگام خواندن نه.۴۰ تا ۶۰ درصد کل یک متن از واژه‌ها و حروف بی‌اهمیت و غیر ضروری (البته برای درک آن) تشکیل یافته است. مانند حروف ربط مانند «و» و «یا». بیاموزید تنها اسم‌ها و افعال را بخوانید. نکات و مفاهیم اصلی یک پاراگراف را یافته و آن را در ذهن بسپارید و جزئیات خارج از موضوع اصلی را حذف کنید.

۶- با صدای بلند مطالعه نکنید. سرعت ادا کردن و صحبت کردن بسیار کم‌تر از ظرفیت یادگیری و مطالعه‌ی شماست. در فرایند مطالعه باید فقط چشم‌ها و مغز درگیر باشند. سرعت قوه‌ی بینایی شما بسیار بیش‌تر از سرعت تکلم شماست؛ بنابراین از تلفظ حروف و واژه‌ها حین مطالعه خودداری کنید؛ اما مسئله‌ی اصوات به همین جا ختم نمی‌شود. ما حین خواندن در ذهن خود نیز اصوات مرتبط با حروف و واژه‌ها را بیان می‌کنیم. این همان ندای درون شماست؛ زمانی که به‌اصطلاح در دلتان مطلبی را می‌خوانید؛ یعنی ما پس از دیدن یک کلمه صبر می‌کنیم تا صدای مرتبط با آن کلمه (تلفظ) در ذهنمان کامل شود، سپس به سراغ کلمه‌ی بعدی می‌رویم. این عادت نیز سرعت مطالعه‌ی شما را کاهش می‌دهد. به یاد داشته باشید که حذف کامل این صداها در مغز و ذهن غیر ممکن است اما می‌توان آن‌ها را به حداقل رساند.

۷- در محیط مطالعه‌ی خود هر عاملی را که موجب پرت شدن حواس شما می‌شود حذف کنید.

۸- هر میزان که با واژگان و اصطلاحات یک زبان آشناتر و مأنوس‌تر باشید درک بهتری نیز از متون نگاشته‌شده به آن زبان خواهید داشت؛ بنابراین تا می‌توانید واژه و اصطلاح جدید بیاموزید.

۹- تمرین کنید. تا می‌توانید تندخوانی را تمرین کنید. تندخوانی نیز همچون سایر مهارت‌ها نیاز به ممارست دارد.

۱۰- تمرکز خود را حین مطالعه حفظ کنید. بدین مفهوم که در حین خواندن مطلبی در آن واحد به چیز دیگری فکر نکنید.