مطالعه‌ی زیست؛ چگونه؟

زیست‌شناسی مهم‌ترین درس رشته‌ی تجربی است که درصد بالا در این درس یعنی تضمین قبولی شما در رشته‌های پزشکی، دندان‌پزشکی و داروسازی؛

۶ گام و روش طلایی جدید مطالعه‌ی زیست‌شناسی در کنکور

چگونه می‌توان در زیست‌شناسی به درصد بالا رسید؟

آیا برای موفقیت در زیست حتماً نیاز به کلاس رفتن داریم؟

برای شروع مطالعه‌ی زیست‌شناسی به چه چیزهایی نیاز داریم؟

روش و استراتژی کلی مطالعه چیست؟

زیست‌شناسی مهم‌ترین درس رشته‌ی تجربی است که درصد بالا در این درس یعنی تضمین قبولی شما در رشته‌های پزشکی، دندان‌پزشکی و داروسازی؛ بنابراین اهمیت و ارزش این درس آن‌چنان است که رتبه‌های برتر کنکور در سال‌های گذشته اذعان داشته‌اند که این درس‌ را ده‌ها بار مطالعه کرده و تست زده‌اند.

نکته این‌جاست که در چند سال اخیر شاهد سؤالات سخت و گاهی بسیار سخت و مفهومی در این درس بوده‌ایم. سطح سؤالات، خصوصاً در کنکور 94 تا جایی پیش رفت که حتی یکی دو سؤال زیست‌شناسی با اطلاعات یک دانشجوی پزشکی پاسخ داده می‌شد.

این حجم رقابت و این سؤالات ایجاب می‌کند که از ابتدای شروع مطالعه‌ی این درس حتماً یک روش درست، تجربه‌شده و اصولی را در پیش بگیریم و تا آخر و با اطمینان از آن استفاده کنیم.

در ادامه گام به گام نحوه‌ی مطالعه‌ی این درس را طبق آخرین روش‌های به‌روزرسانی‌شده بررسی خواهیم کرد.

برای شروع به چه کتاب‌هایی نیاز داریم؟

ابتدا سه کتاب درسی سال‌های دوم، سوم و چهارم را که مهم‌ترین منابع کنکوری شما هستند همراه خود داشته باشید. هر گاه قصد مطالعه‌ی زیست را دارید باید سه کتاب را در کنار خود داشته باشید تا زمانی که به مباحث مشترک در کتاب‌ها رسیدید سریعاً با هم ترکیب کنید.

بعد از کتاب درسی نیاز به یک جزوه یا کتاب کمک‌آموزشی (نه کتاب تست) دارید. منظور از کتاب کمک‌آموزشی کتابی است که مباحث را فقط به شما آموزش داده باشد و نکاتی که هنگام مطالعه از چشم شما دور مانده‌اند به شما نشان دهد.

پس جزوه یا کتاب کمک‌آموزشی نباید شامل تست باشد و باید تنها نکات و متن کتاب را به شما آموزش دهد. می‌توانید بهترین جزوه‌ها یا کتاب‌ها را که این روزها در دسترس هستند تهیه کنید.

آخرین چیزی که به آن نیاز دارید یک منبع غنی تست‌زنی به سبک جدید تست‌های کنکوری است. این منبع باید تمام تست‌های سراسری و تألیفی جدید را شامل شود و حتی بهتر است تست‌های آزمون‌های برنامه‌ای را نیز داشته باشد تا خیال شما بابت این‌که همه‌ی تست‌ها را در اختیار دارید راحت باشد.

تا این‌جا شما منابع و امکانات کامل را برای مطالعه دارید و حالا به نحوه‌ی مطالعه می‌پردازیم.

چگونه و از کجا شروع کنیم؟ (۶ گام طلایی):

گام اول: ابتدا مبحثی را که می‌خواهید مطالعه کنید، انتخاب کنید و متن کتاب را با دقت بخوانید. در زیست‌شناسی تک تک کلمات کتاب درسی مهم هستند. روی هر کدام از آن‌ها تمرکز کنید و سعی کنید تا آن‌جا که می‌توانید آن‌ها را پیش خود تحلیل و بررسی کنید. شرط اول برای مطالعه این است که کلمه به کلمه‌ی کتاب را حفظ باشید. بله؛ کاملاً حفظ! بگذارید برای‌تان مثالی بزنم. حتماً حافظان قرآن کریم را دیده‌اید. افرادی که کل قرآن را حفظ هستند وقتی از آن‌ها بخواهید فلان صفحه را بخوانند بدون معطلی شروع به قرائت آن صفحه می‌کنند؛ یعنی آن‌ها حتی شماره‌ی صفحات را نیز از بر هستند. شما به عنوان یک دانش‌اموز تجربی که قصد دارید زیست‌شناسی را بالا بزنید، باید این گونه باشید و آن‌قدر مرور و تکرار کنید تا وقتی شماره‌ی صفحه را به شما گفتند بتوانید آن صفحه را بازگو کنید. کاری سخت اما قابل انجام است.

گام دوم: پس از آن‌که حداکثر تلاش خود را برای حفظ و درک عمیق مبحث مورد نظر کردید حالا نوبت منبع کمک‌آموزشی است. کتاب یا جزوه‌ را باز کرده و نکاتی را که احتمالاً به آن کم‌تر توجه داشته‌اید مد نظر قرار دهید. در هر کدام از مراحل بالا باید نکات مهمی را که به نظر شما مهم هستند یادداشت‌برداری کنید. زیر قید‌ها خط بکشید یا با ماژیک آن‌ها را برجسته کنید.

گام سوم: در این مرحله سیر مطالعاتی شما به پایان رسیده و باید کیفیت مطالعه‌ی خود را سنجش و ارزیابی کنید. بهترین منبع برای این کار، تست‌های کنکورهای سراسری سال‌های اخیر است. اول از همه تست‌های کنکور را پاسخ دهید. در کتاب‌های تست کنکوری اول شاهد تست‌های تألیفی هستیم که به گونه‌ای تغییرشکل‌یافته‌ی تست‌های کنکور هستند. اگر اول تست‌های تألیفی را بزنید تقریباً سؤال کنکور سراسری برای‌تان روشن می‌شود و متوجه نمی‌شوید که آیا کیفیت مطالعه‌ی شما مطلوب بوده یا نه. بهتر است اگر خسته نیستید بعد از اتمام مطالعه بلافاصله شروع به تست‌زنی کنید. می‌توانید تعداد محدودی تست انتخاب کنید و آن‌ها را تمرین کنید. حتماً دقت کنید که در مرحله‌ی اول، تست‌ها را به صورت آزمون و زمان‌دار بزنید. پس از زدن تست‌ها از خود درصد بگیرید. درصد بالای ۷۰، درصد مطلوبی است. اگر پایین‌تر از این درصد بودید باید مجدداً مراحل بالا را تکرار کنید. وقتی به درصد۷۰ رسیدید به مرحله‌ی بعدی می‌رویم.

گام چهارم: در این مرحله پس از مرور سریع مبحث مورد نظر از روی کتاب و جزوه‌ی کمک‌آموزشی به سراغ تست‌های تألیفی می‌رویم. در این مرحله به‌تدریج به یادگیری خود عمق می‌دهید. سعی کنید تست‌ها را به چند قسمت تقسیم کرده و در هر نوبت تعدادی از آن‌ها را پاسخ دهید.

توجه: مهم‌تر از یک تست پاسخ‌نامه‌ی آن تست است. اگر حتی تستی را بلد بودید باز هم با دقت پاسخ‌نامه‌ی آن‌ را بخوانید.

در این مرحله باید مانند یک کارآگاه ماهر به دنبال نکته‌ی جدید باشید. اصلاً از این‌که چیزی را بلد نیستید نگران و ناامید نشوید. به یاد داشته باشید شما تست می‌زنید تا مطلب جدید بیاموزید؛ در غیر این صورت اگر از مطالبی که می‌دانید تست بزنید بی‌فایده خواهد بود. در این مرحله نیز نکات مهم تست‌ها را به نکات قبلی اضافه کرده و تست‌های مهم را علامت بزنید تا بعداً آن‌ها را مرور کنید.

گام پنجم: این مرحله مهم‌ترین مرحله‌ی مطالعه‌ی زیست‌شناسی است؛ یعنی مرور و تکرار تمام چیزهایی که از یک مبحث خوانده‌اید. شاید به تسلط رسیدن در یک مبحث آسان‌تر از حفظ تسلط باشد. در این مرحله ابتدا مجدداً کتاب درسی و کمک‌آموزشی را خوانده و تمام نکاتی را که از کتاب، تست‌ها و... یادداشت کرده‌اید مجدداً مرور کنید. تست‌هایی را که قبلاً نشان‌دار کردید مجدداً بزنید و سعی کنید به عمق مطالب پی ببرید.

گام ششم: آخرین گام شما برای تکمیل پروسه‌ی مطالعه‌ی زیست‌، زدن تست به تعداد ۵۰ عدد و در مدت‌زمان ۲۷ دقیقه و طبق استاندارد کنکور سراسری است. فضایی شبیه آزمون برای خود درست کنید و اگر درصد شما زیر ۷۰ بود باید مجدداً مراحل فوق را تکرار کنید.

باز هم تکرار می‌کنم: رمز موفقیت در زیست‌شناسی تکرار و مرور است. به هیچ عنوان نگویید مطلب را بلد هستم. این آفت بزرگی است.

اگر نکات ساده و قابل اجرای فوق را رعایت کنید و کمی صبر، حوصله و تلاش داشته باشید به درصدهای عالی در زیست خواهید رسید و به آرزوی قبولی در برترین رشته‌ها و دانشگاه‌ها دست خواهید یافت.