زنگ خطر پوکی استخوان با کمبود مصرف شیر

در چند سال گذشته و در پی افزایش بهای نهاده‌های دامی، افزایش بهای لبنیات، معضلی دامنه دار بوده و در پس آن کمبود و گرانی کره نمونه‌ای از همین امر بوده است.





به گزارش خبرنگار حوزه بهداشت و درمان  گروه علمی پزشکی باشگاه خبرنگاران جوان؛ با وجود آگاهی از تاثیرات شگفت‌انگیز و غیر قابل انکار مصرف شیر و لبنیات بر سلامتی و تندرستی افراد، متاسفانه چند سالی است که میزان مصرف این ماده غذایی ارزشمند سیر نزولی پیدا کرده است.

تقریبا همه ما اسمش را شنیده‌ایم" پوکی استخوان " همان که  شهرت بیماری خاموش قرن اخیر را با خود یدک می‌کشد و بی سروصدا خیمه مرگ بر سر خیل عظیمی از ادم‌ها می‌‌کشد، این درحالی است که متاسفانه  زنان جامعه ما بر سکوی اول مارتن مرگ با آن ایستاده‌اند.

پوکی استخوان هر سه روز، جان ۲۳۰ ایرانی را می‌گیرد، یعنی بیش از ۲۷۷ هزار نفر در سال این آمار توسط مشاور شرکت صنایع شیر ایران اعلام شده است. حسین چمنی دلیل شیوع این بیماری و آمار بالای تلفاتش را کمبود مصرف شیر در بین ایرانیان دانسته است.

کاهش مصرف شیر به دنبال بالا رفتن قیمت لبنیات در کشور بوده است. چنانچه این مسئول هم با اشاره به آخرین آمار بانک مرکزی گفته است در دو سال نخست اجرای فاز نخست هدفمندی یارانه‌ها، مصرف مواد غذایی در کشور معادل ۱۸ درصد کاهش پیدا کرده است. همچنین در بین مواد غذایی بیشترین کاهش مصرف با ۴۲ درصد مربوط به شیر و لبنیات بوده است. وی سرانه مصرف شیر در ایران را از کمتر از ۶۰ کیلوگرم تا حدود ۸۰ کیلوگرم عنوان کرد.

دکتر اسکندی متخصص روماتولوژی در خصوص زنان مبتلا به پوکی استخوان می‌گوید: پوکی استخوان یا استئوپروز به معنای اختلال استخوان یا لاغر و ضعیف شدن استخوان و یا به عبارتی بیماری گسترده استخوانی که با کاهش توده استخوانی مشخص می‌شود و منجر به افزایش شکنندگی استخوان (نه لزوماً بروز شکستگی) می‌شود. یائسگی یا «منوپوز» یک پدیده فیزیولوژیک شناخته‌شده‌ است که در همه خانم‌ها اتفاق می‌افتد.

اصولا بعد از دوران یائسگی، سطح استروژن خون که نقشی مهم در رساندن کلسیم به سطح استخوان‌ها و در نهایت ضخیم کردن آن دارد، به شدت کاهش می‌یابد و استخوان مستعد پوک شدن می‌شود. یائسگی به طور ناگهانی اتفاق می‌افتد بنابراین روند پوکی استخوان به شدت سرعت می‌گیرد و از تراکم استخوان کاسته می‌شود.

کاهش استروزن ;ضرباهنگ صعودی استئوپروز

مشکل اصلی در یائسگی از دست رفتن مواد معدنی استخوان (عمدتا" کلسیم ) به علت کاهش ترشح استروژن تخمدانها است که موجب افزایش خطر استئوپروز و شکستگی استخوان می‌شود. توده استخوان در سن 25 سالگی بیشترین میزان خود را دارد و استخوان ها از استحکام کافی برخوردارند. از سن 40 سالگی به بعد توده استخوانی به مرور کاهش می یابد و در دوران یائسگی، طی 5 تا 10 سال یک سوم توده استخوانی از دست می رود. استخوان‌هایی که توده استخوانی کمتری دارند، بیشتر در معرض شکستگی قرار دارند.

دگزامتازون دشمن استخوان ها

دگزامتازون هم مثل هر داروی دیگری اثرات و عوارض جانبی خود را دارد و این عوارض جدی است. باید دگزامتازون را قاتل استخوان‌ها دانست، چرا که بزرگ‌ترین عارضه آن پیشگیری از رسوب کلسیم در استخوان و ایجاد پوکی استخوان است.

همچنین دگزامتازون روی سیستم گوارشی تاثیر می‌گذارد و باعث بروز مشکلاتی از قبیل نفخ، زخم‌های مری و معده می‌شود. افزایش فشار چشم، آب مروارید و گلوکوم (آب سیاه) از عوارض دیگر مصرف زیاد این داروست. مصرف بالای این دارو با تاثیر بر سیستم قلبی ـ عروقی، به افزایش قند خون منجر می‌شود و در نتایج آزمایشی اختلال ایجاد می‌کند.

از پوکی استخوان دور شوید

وی افزود:اگر بیماری که به متخصص زنان و زایمان مراجعه می‌کند از درد استخوان گله‌مند یا از کورتون استفاده ‌کند، باید هر چه زودتر تست سنجش تراکم استخوان انجام دهد نه بعد از یائسه شدن! چرا که حتی هزینه های سنجش تراکم از درمان بیماری به مراتب کمتر است

دزد بی سروصدا استخوان های شما

 دکتر اسکندری افزود: متاسفانه این بیماری هیچ علامت یا نشانه ای ندارد  به همین خاطر به بیماری خاموش معروف شده است وزمانی خود را نشان می دهد که فرد دچار شکستگی می‌شود. درد ناگهانی و شدید د رستون فقرات ، می تواند از علائم شکستگی‌های ستون فقرات باشد. ممکن است شکستگی مهره‌، بدون درد اتفاق افتد و به صورت خمیدگی ستون فقرات و کاهش قد بیمار دیده شود. اگر چه عکس برداری با اشعه ایکس به تشخیص شکستگی کمک می‌کند‌، ولی برای تشخیص زودرس آن روش مناسبی

منبع :