نوروز 96

ساخت آزمایشگاهی نانوداروی درمان بیماری‌های روده توسط محققان

پژوهشگران مراغه موفق به ساخت نانوداروهایی برای درمان بیماری‌های روده شدند که می‌تواند به صورت هدفمند به بافت منتقل شود و در کنار اثرات درمانی بالاتر، عوارض جانبی کمتری بر بافت‌های سالم داشته باشد



به گزارش سرویس فناوری ایسنا، با روش‌های معمول مصرف دارو نظیر مصرف خوراکی و تزریقی، دارو در سراسر بدن توزیع خواهد شد و تمام بدن تحت اثرات آن قرار خواهد گرفت. این امر سبب می‌شود که عوارض جانبی دارو بروز کند. از طرفی به دلیل بزرگ بودن اندازه‌ ذرات دارو و عدم عبور آن از غشای سلولی، برای دستیابی به یک اثر درمانی خاص، نیاز به مصرف مقادیر زیادی از دارو هست که سمیت بالایی را ایجاد خواهد کرد.

دکتر غلامرضا مهدوی نیا از مجریان این طرح تحقیقاتی، با اشاره به این که به کمک فناوری نانو می‌توان به سیستم دارورسانی هدفمند دست یافت و بر مشکلات ذکر شده غلبه کرد، گفت: «هدف کلی پژوهش حاضر ساخت نانوداروی هدفدار شده برای درمان بیماری‌های مربوط به روده‌ انسان بود که در آن واحد هم به pH دستگاه گوارش و هم میدان مغناطیسی خارجی حساسیت نشان دهد.»

به گفته‌ این محقق، به کمک این نانودارو و تغییرات ایجاد شده در خواص درمانی آن، می‌توان زمان، مکان و سرعت آزادسازی دارو را کنترل کرد. در واقع زمان حضور دارو در جریان خون و نیمه عمر دارو افزایش و سمیت ناشی از مصرف آن کاهش می‌یابد. لذا استفاده از این مدل سیستم‌های دارورسانی جدید، عوارض جانبی کمتر، کارایی بیشتر و رضایت و راحتی بیمار را به دنبال خواهند داشت.

بر اساس این گزارش، نانوداروی سنتز شده در این طرح از خاصیت مغناطیسی برخوردار است که امکان هدایت آن تا بافت هدف با اعمال یک میدان مغناطیسی خارجی را فراهم می آورد. این سیستم حامل دارو این قابلیت را خواهد داشت که به راحتی از غشای سلول عبور کند و از طرفی به دلیل اندازه‌ کوچک امکان شناسایی آن توسط سیستم ماکروفاژ میسر نخواهد بود.

به گفته محققان، برای پوشش نانوذرات مغناطیسی حامل دارو از پلی ساکاریدهای آب دوست کربوکسی متیل کیتوسان و کاراگینان استفاده شده است. با استفاده از این پوشش‌ سطحی می‌توان خواص زیستی- پزشکی مطلوب و پایداری را برای این نانوذرات ایجاد کرد. این پلیمر از برهمکنش با پروتئین‌های پلاسما و دفع در مرحله‌ بعدی در امان است و زیست سازگاری دارو را افزایش می‌دهد. از دیگر مهم‌ترین ویژگی‌های این طرح می‌توان به استفاده از روش شیمی سبز برای تهیه‌ محصولات اشاره کرد.

مهدوی نیا مراحل ساخت و بررسی این سیستم دارورسانی را بدین شرح بیان کرد: « در ابتدا نانوذرات مغناطیسی شده در فرمولاسیون‌های مختلف سنتز گردید. شناسایی این نانوذرات با انواع دستگاه‌های طیف سنجی شامل SEM، TEM، XRD، VSM، FTIR و TGA انجام شد. سپس آزمایش‌های مختلف شامل میزان تورم پلیمرها، اثر pH، اثر میدان مغناطیسی خارجی و مدلسازی رهایش دارو از بستر پلیمری انجام شد.»

مطالعات نشان داد که وابستگی دارو به pH محیط سبب شده که بیش از 70 درصد داروی بارگذاری شده روی سیستم، در ناحیه‌ روده رها شود. این در حالی است که تنها 20 درصد دارو در محیط شبیه سازی شده‌ معده از سیستم پلیمری آزاد شد. نتیجه‌ مهم دیگر به دست آمده حساسیت سیستم به میدان مغناطیسی خارجی متناوب بیرونی بود. طبق بررسی‌ها مشاهده شده با افزایش شدت میدان مغناطیسی میزان داروی رها شده بیشتر می‌شود که از این ویژگی می‌توان در کاربردهای درمان سرطان نیز استفاده کرد.

این تحقیقات حاصل همکاری دکتر غلامرضا مهدوی نیا، عضو هیأت علمی دانشگاه مراغه، حسین اعتمادی و فاطمه سلیمانی ،دانش‌آموختگان کارشناسی ارشد دانشگاه مراغه، است. نتایج این کار در مجله‌ Carbohydrate Polymers (جلد 128، سال 2015، صفحات 112 تا 121) منتشر شده است.

منبع :

هورمون‌ ها ، دستگاه درون ریز از زیست شناسی سوم تجربی
  برای شرکت در کلاس کلیک کنید( سوم تجربی)
دبیر : مازیار اعتمادزاده