نوروز 96

همه چیز درباره‌ی بازیابی اطلاعات

مقاله‌ی همه چیز درباره‌ی بازیابی اطلاعات را در زیر بخوانید...




هنگامی که شما برای بازیابی‌ اطلاعات زمان زیادی صرف می‌کنید یادگیری شما عمیق‌تر می‌شود و بازده آن نیز افزایش می‌یابد با توجه به افزایش کیفیتی که حاصل می‌شود هرگز نگران سخت یاد گرفتن و کند شدن سرعت مطالعه‌ی خود نشوید و اما بازیابی چیست و چگونه سبب افزایش بازده یادگیری شما می‌شود؟

بازیابی یعنی این‌که مطالب را بعد از مطالعه کنار بگذارید و سعی کنید مطالب را از درون ذهن خودتان بیرون بکشید و به خاطر بیاورید. بازیابی یعنی این‌که اول امتحان دهید بعد درس بخوانید، گرایشی که در کتاب make it stick مطرح شده است و در آن تاکید شده است که وقتی مطلبی را سخت یاد می گیرید بهتر یاد می گیرید. یکی از اشکال‌هایی که وجود دارد این است که اکثر ما فکر می‌کنیم برای یادگیری باید چندین بار بخوانیم[1] و یک بار بازیابی[2] کنیم در حالی که باید یک بار خواند و چندین بار بازیابی کرد.

در مدارس سرای دانش از دانش‌آموزان خواسته می‌شود بعد از تدریس دبیر هر آن‌چه را یاد گرفته‌اند یادداشت کنند و اگر دبیری چندین برگه بازیابی را ببیند متوجه می‌شود که برخی از قسمت‌ها را اکثر دانش‌آموزان ننوشته‌اند و این نشانه این است که او برخی از مفاهیم را خوب بیان نکرده‌ و به کیفیت تدریس خودش می‌افزاید.

اکثر افراد تمایل دارند بازخوانی کنند و این کار برایشان ساده‌تر است اما بازیابی دشوارتر است چراکه در بازیابی، اطلاعات را از حافظه‌ی بلندمدت خود استخراج می‌کنیم ولی در بازخوانی بیشتر از حافظه‌ی کوتاه‌مدت استفاده می‌کنیم.

نه تنها با بازیابی کیفیت مطالعه افزایش یابد، بلکه با بازیابی اطلاعات، مطالب به روشی دیگر در ذهن ذخیره می‌شوند و میزان یادگیری ما با بازیابی زیاد می‌شود و با آزمون موضوعات را به روش‌های دیگر در ذهنمان طبقه‌بندی می‌کنیم وقتی به صورت دوگانه این مطالب ذخیره می‌شود مطالب ماندگارتر در ذهن می‌مانند.  

هم‌چنین بازیابی سبب بهینه مطالعه کردن می‌شود و با صرف کمترین زمان بهترین نتایج حاصل می‌شود با بازیابی اطلاعات، در زمان ثابت، یادگیری چند برابر می شود چون در بازیابی تمرکز می‌کنید و هر ‌آن‌چه را آموخته‌اید را به خاطر می‌آورید، سپس متوجه می‌شوید کدام قسمت‌ها را از دست داده‌اید، هم‌چنین متوجه می‌شوید خیلی از چیزهایی را که فکر می‌کردید بلد نبودید را بلد هستید در نتیجه فقط روی قسمت‌هایی که متوجه نشده‌اید تمرکز می‌کنید. نسبت بازیابی به دوباره خوانی و چندباره خوانی باید 70 به 30 باشد.

سه ابزار و روش در کانون مصداقی از بازیابی هستند: آزمون‌های کانون، کتاب خودآموزی و جمع‌بندی به روش 3 روزیکبار

  • کاملترین روش بازیابی، آزمون دادن است و به واسطه آزمون‌های کانون، بازیابی صورت می‌گیرد. در جلسه آزمون به مغز خود فشار می آورید تا پاسخ سوال ها را به خاطر بیاورید و تک تک مطالب دوباره بازیابی می‌شود و دانش‌آموزان گاهی متوجه‌ می‌شوند که یادگیری ناقص داشته‌اند و 3 ساعت زمان آزمون اثر آموزشی خیلی بالایی دارد و اثر آموزشی آن چندین برابر زمان‌های مطالعه است (4 یا 5 برابر) اگر دانش‌آموزان در همان زمان آزمون بخواهند بجای آزمون دادن درس بخوانند میزان یادگیری‌شان خیلی کم‌تر می‌شود و تاثیر آزمون دادن به مراتب بیشتر است.

  • دانش‌آموزان وقتی سر جلسه آزمون مطالب را بازیابی می‌کنند متوجه اشکالات کار خودشان می‌شوند و آن‌ها را برای جلوگیری از تکرار اغلب به زبان خودشان در کتاب خودآموزی یادداشت می‌کنند.

  • در دوران جمع‌بندی، به روش 3 روز یک‌بار، ابتدا دانش آموزان از خودشان آزمون می‌گیرند و بعد به درس خواندن می‌پردازند و این نیز دوباره نوعی بازیابی است و اثربخشی این روش در جمع‌بندی امری است که با تجربه ثابت شده است.

توصیه‌ی ما این است که دانش‌آموزان در بازیابی سعی کنند کلیدواژه[3]، اندیشه ی کلیدی[4] و نکته ی کلیدی[5]  را به خاطر بیاورند و اولین بازیابی کمی بعد از مطالعه انجام شود. بازیابی عملی پویا و فعال است در صورتی که بازخوانی فعالیتی غیرفعال و کسل‌کننده است و ذهن در زمان بازیابی هوشیاری بسیار بیشتری دارد. در نهایت امیدواریم به برتری بازیابی نسبت به بازخوانی پی برده باشید و با استفاده از آن کیفیت مطالعه‌ی خودتان را ارتقا دهید و نگران زمان صرف شده برای این عمل نباشید.

[1] Rereading

[2] Retrieval

[3] key word

[4] key idea

[5] key point