ادب پارسی / یای پهلوان

در اصطلاح عامیانه اگر کسی توانایی‌های گوناگون داشته باشد، عبارت زیبایی در موردش به کار می‌برند و می‌گویند: فلانی همه فن حریف است.



الهی یاد تو آرام جان است                   صفا‌بخشنده‌ی روح و روان است


در اصطلاح عامیانه اگر کسی توانایی‌های گوناگون داشته باشد،‌ عبارت زیبایی در موردش به کار می‌برند و می‌گویند: فلانی همه فن حریف است. در میان حروف زبان فارسی «ی» نیز همه فن حریف محسوب می‌شود.

زیرا:

الف) گاهی مفهوم یک یا یکی دارد که به آن یای نکره می‌گویند؛ مانند:

کتابی خریدم (یک کتاب)

ب) گاهی به واژه‌، مفهوم مصدری می‌دهد که به آن یای مصدری می‌گویند؛ مانند:

نرمی و زبری اجسام با حسّ لامسه درک می‌شود (نرم بودن و زبر بودن)

ج) گاهی از کلمه، صفت نسبی می‌سازد که به آن یای نسبی می‌گویند؛ مثلاً:

پور سینا یک دانشمند ایرانی است (منسوب به ایران، اهل ایران)

د) گاهی به معنی هستی به کار می‌رود؛ یعنی یک فعل اسنادی است. مثلاً:

سلام، خوبی؟ (خوب هستی؟)

ه) گاه به مصدر می‌پیوندد و صفت لیاقت می‌سازد. مثلاً:

این کتاب خواندنی را از کتابخانه‌‌ی مدرسه امانت گرفتم (خواندنی: شایسته‌ و لایق خواندن)

این‌ها فنونی است که «ی» یک‌تنه حریف همه‌‌ی آن‌هاست.