نوروز 96

ادب پارسی / حساب‌نشدنی‌ها

از آن‌جا که بنده خود را در مدیریت بحران‌ها بسیار زبردست و تیزپا و سرآمد و شیردل فرض می‌کردم، در پاسخ‌گویی به تست‌ها، روش‌های خاصی را ابداع می‌نمودم!



ستایش کنم ایزد پاک را                                   که گویا و بینا کند خاک را


از آن‌جا که بنده خود را در مدیریت بحران‌ها بسیار زبردست و تیزپا و سرآمد و شیردل فرض می‌کردم، در پاسخ‌گویی به تست‌ها، روش‌های خاصی را ابداع می‌نمودم!

این روش‌ها را به کار می‌بردم. گاهی جواب می‌داد و گاهی هم کار نمی‌کرد. وقتی به جواب درست می‌رسیدم، در روشم ثابت‌قدم می‌شدم و وقتی جواب نمی‌گرفتم، به دنبال راه چاره نبودم و ماجرا را به دست فراموشی می‌سپردم.

موضوع از این قرار است که من در شمارش‌ها همیشه مشکل دارم. شمارش تکواژ، شمارش واژه، شمارش اجزای اصلی جمله، شمارش غلط‌های املایی و... و چون همیشه یا یکی کم می‌آوردم یا یکی زیاد، با خودم بنا گذاشتم که در غلط‌های املایی، هر تعداد غلط که یافتم برای یافتن جواب درست، ‌یکی به آن اضافه کنم و در موارد دیگر و سؤال‌های دیگر، از این عدد یافته‌ی خودم، یکی کم می‌کردم و جواب می‌دادم، یعنی یک روش کاملاً غیر علمی.

وقتی راز این شگردم را برای الگو جانم فاش کردم، طبق معمول بساط خنده‌ی او را برای چند دقیقه فراهم نمودم.

الگو جان که همان دوست هم‌کلاسی ادیب و پرتلاش من است، زبان به نصیحتم گشود که:

«دوست عزیز، این روش، کورمال‌کورمال راه رفتن است. بیا یک چراغ بردار و بعد حرکت کن.»

گفتم: «چراغ؟ ... داری، بده.»

گفت: «بله؛ بدان که چندین مورد است که در شمردنی‌ها به حساب نمی‌آیند.»

زود قلم و کاغذ برداشتم تا گفته‌هایش را یادداشت کنم.

گفت: «1) در سه واژه‌ی «برای، بدون، زِ (مخف از)»، صدای کسره در شمارش تکواژها به حساب نمی‌آید و جزئی از کلمه محسوب می‌شود.

2) کسره‌هایی که در تلفظ کلمات هستند، نقش‌نمای اضافه نیستند؛ پس تکواژ و واژه محسوب نمی‌شوند؛ مثلاً کسره در واژه‌ی گفتمان.

3) صامت‌های میانجی در شمارش تکواژها محسوب نمی‌شوند. این صامت‌‌ها عبارت‌اند از: همزه (نامه‌ای)/ ک (نیاکان)/ گ (تشنگی)/ ج (سبزیجات)/ و (بانوان)/ ی (سایه‌ی درخت)

4) قیدها چون از جمله قابل حذف‌اند، در شمارش اجزای اصلی جملات به حساب نمی‌آیند.

مثلاً جمله‌ی: همه‌ی دوندگان، با شور و هیجان بسیار، دور میدان بزرگ شهر برای رسیدن به جام مسابقه می‌دوند؛ دو جزئی است (همه‌ی  دوندگان می‌دوند).

5) متمم‌های اسمی در شمارش اجزای اصلی جملات شمرده نمی‌شوند. جمله‌ی زیر سه‌جزئی با مسند است و به موفقیتم، متمم اسمی است:

برنامه‌ریزی من در مطالعه‌ی زبان فارسی به موفقیتم منجر شد.»

بعد از این گفت‌وگو فکر کردم که چه‌قدر درست گفت بزرگی که اظهار کرد: «اگر 20 ساعت وقت داشته باشم تا هیزم بشکنم، 19 ساعت آن را صرف تیز کردن تبرم می‌کنم.»

دنباله ها از دیفرانسیل
  برای شرکت در کلاس کلیک کنید( چهارم ریاضی)
دبیر : احسان کریمی