میهمانی آسمانی را از دست ندهید

برای نخستین بار در 30 سال گذشته، آسمان در سحرگاه روز دوشنبه ساکنان بیشتر قسمت‌های زمین را به مشاهده همزمان یک ابرماه قرمز رنگ و یک ماه گرفتگی کلی (خسوف کلی) میهمان می‌کند.



به گزارش ایرنا، سحرگاه دوشنبه ششم مهر، ابرماه SUPERMOON قرمز رنگ و ماه گرفتگی کلی همزمان اتفاق می افتد، ترکیبی که از سال 1982 تاکنون مشاهده نشده است و پس از روز دوشنبه، تا سال 2033 نیز تکرار نخواهد شد. 

زیبایی این ابرماه گرفتگی به حدی است که همگان را شگفت زده خواهد کرد، به طوری که ستاره شناسان از هم اکنون مشاهده پدیده ای بسیار مهیج و چشمگیر را پیش بینی می کنند. 

ماه گرفتگی در بامداد روز دوشنبه به خاطر عبور یک ابرماه از تاریک ترین بخش سایه زمین، بزرگتر از حد معمول خواهد بود. 

این پدیده زمانی رخ می دهد که زمین با قرار گرفتن میان ماه و خورشید مانع رسیدن نور خورشید به ماه می شود. 

هنگامی که ماه از درون سایه ی زمین عبور کند خسوف کامل خواهد بود و اگر ماه از میان نیم سایه ی زمین بگذرد، خسوف به صورت نیم سایه ای دیده خواهد شد. 

از سوی دیگر، زمانی که یک ماه کامل یا جدید در نزدیکترین فاصله تا زمین قرار می گیرد، به آن ابرماه می گویند که 14 درصد بزرگتر است. ابر ماه روز دوشنبه با وجود این که در نزدیک ترین فاصله با زمین قرار می گیرد، هنوز 222 هزار مایل با زمین فاصله دارد.

***ماه گرفتگی ششم مهر در سراسر ایران قابل مشاهده است

یک کارشناس نجوم در گفت و گو با خبرنگار علمی ایرنا گفت: ماه گرفتگی سحر گاه روز دوشنبه ششم مهر در سراسر ایران قابل مشاهده است. 

محمد رحیمی افزود: ورود لبه ماه به سایه زمین در ساعت 4:37 دقیقه بامداد دوشنبه رخ می دهد و در ساعت 5:41 دقیقه، سایه زمین تمام قرص ماه را می پوشاند و ماه گرفتگی کلی آغاز می شود. 

وی ادامه داد: ساعت 6:53 دقیقه ماه گرفتگی کلی تمام شده و ماه شروع به خروج از سایه (باز شدن) می کند و در ساعت 7:57 دقیقه به پایان می رسد که پایان این ماه گرفتگی در هیچ نقطه ای از ایران قابل رویت نیست. 

رحیمی خاطرنشان کرد: همچنین در مناطق شرقی ایران، قبل از آغاز گرفتگی کلی، ماه غروب می کند. 

وی با اشاره به پیش بینی وضعیت آب و هوایی در آن روز که هوایی صاف و بدون ابر خواهد بود، بهترین مناطق برای رویت و رصد این پدیده را در غرب و شمال غرب ایران عنوان کرد. 

***شرایط رویت پذیری ماه در سایر نقاط جهان 

ابرماه گرفتگی سحرگاه دوشنبه در شمال و جنوب آمریکا، اروپا، آفریقا و بخش هایی از شرق آسیا و شرق اقیانوس آرام قابل رویت است. 

به گفته رحیمی، امکان رویت ماه گرفتگی در مناطقی از شرق آسیا و بخش هایی از آسیای میانه، اقیانوسیه و بخش کوچکی از آلاسکا وجود ندارد. 

رحیمی بهترین مناطق برای رویت و رصد این پدیده را در غرب آسیا و قاره اروپا عنوان کرد.

***سوابق ماه گرفتگی 

ماه گرفتگی پدیده نادری نیست و در سال های اخیر نیز ماه گرفتگی های متعددی ثبت شده است. 

به گفته رحیمی، قدیمی ترین خسوف ثبت شده در تاریخ مربوط به سال 721 پیش از میلاد است که بطلمیوس آن را در کتاب مجسطی خود به طور کامل شرح داده است. 

رحیمی افزود: رصدگران بابل و یونانیان باستان از روی رصد دقیق ماه گرفتگی ها متوجه شدند که لبه سایه همواره شکلی شبیه به دایره دارد و سپس استدلال کردند که زمین شکلی شبیه به کُره دارد و گرد است. 

وی خاطر نشان کرد: در سال 499 پس از میلاد، یک ریاضیدان هندی برای اولین بار به طور دقیق و درست، محاسبات مربوط به دو پدیده خسوف و کسوف را ارائه داد. 

***رصد ماه گرفتگی 

برخلاف خورشید گرفتگی (کسوف) که نیاز به استفاده از عینک های خاص و ابزار مخصوص است ، رصد ماه گرفتگی کاملا بی خطر است و به هیچ پالایه (فیلتر) یا محافظی نیاز ندارد. برای رصد این پدیده حتی نیازی به استفاده از تلسکوپ هم نیست. 

در زمان خسوف می توانید ماه را با چشمان خود رصد کنید، با این حال اگر از ابزاری نظیر تلسکوپ و دوربین دوچشمی یا شکاری استفاده کنید، می توانید جزییات بسیار خوبی از ماه را در زمان خسوف جزیی یا زمان خسوف کامل مشاهده کنید. 

بهترین مکان برای مشاهده ماه گرفتگی در ایران مناطقی است که افق غربی باز و بدون پوشیدگی کوه یا ساختمان های شهری دارند. 

رحیمی به عنوان کارشناس و فعال حوزه نجوم در این رابطه گفت: ماه گرفتگی هیچ اثر منفی بر سلامت موجودات زنده زمین نخواهد داشت. 

وی با تاکید بر این که در ماه گرفتگی جزیی یا کامل نیازی به استفاده از فیلتر یا عینک های مخصوص نیست، همچنین با اشاره به برخی خرافات گفت: برخلاف تصور افکار خرافی، این پدیده هیچ اثری روی جنین یا مادر ندارد. 

***چرا ماه در هنگام گرفت در سایه زمین ناپدید نمی شود 

رحیمی افزود: ماه در هنگام گرفت در تمام سایه زمین ناپدید نمی شود بلکه به رنگ سرخ تیره ای کماکان، با کمی دقت قابل مشاهده است. 

رحیمی علت این موضوع را جو زمین عنوان کرد و توضیح داد: اگر چه زمین نور خورشید را سد می کند و سایه آن در فضا و در مسیر گردش ماه سبب خسوف می شود، اما نور خورشید در این هنگام در جو زمین پخش شده و بخشی از نور در سایه زمین منتشر می شود. 

وی خاطرنشان کرد: از سوی دیگر طول موج های بلند، نور مرئی یعنی سرخ را بهتر از جو عبور می دهند و طول موج های کوتاه بیشتر در جو پخش می شوند. در نتیجه نور سرخ ضعیف رسیده از جو زمین، تمام سایه را کمی روشن می کند و ماه در اوج خسوف با بازتاب این نور با ته رنگ سرخ ضعیفی پیداست. 

رحیمی ادامه داد: با این حال میزان روشنایی و سرخی ماه در هر خسوف کلی تغییر می کند که سنجش آن موضوعی جذاب برای منجمان آماتور و دانشمندان است. 

***توصیه هایی برای عکاسی ماه گرفتگی 

بیشتر افراد تصور می کنند که بهترین روش برای عکاسی از یک ماه گرفتگی، نور دهی طولانی مدت است اما این کار همیشه درست نیست. زیرا ماه و زمین هر دو در حال حرکت هستند و هر گونه نوردهی طولانی مدت بدون استفاده از پایه های موتوردار و تلسکوپی، تنها باعث می شود که تصویری از یک ماه تار داشته باشیم. 

اولین کاری که برای تصویر برداری از ماه گرفتگی باید انجام داد، تثبیت دوربین روی سه پایه است، زیرا نوردهی در عکاسی معمولا با نوردهی روز متفاوت است. اگر دوربینی دارید که می توانید نور آن را به طور دستی تنظیم کنید، سرعت شاتر (یا زمان نوردهی) دوربین خود را روی 1.15 و یا 1.8 ثانیه و حساسیت آن را بین 400 تا 1000 قرار داده و فاصله فوکوس یا شفافیت را روی بینهایت قرار دهید و برای زیبایی هر چه بیشتر، از یک منظره زمینی کنار ماه استفاده کنید. قرار دادن چیزی در پیش زمینه عکس نشان می دهد که این ابر ماه چقدر بزرگ است. 

در نهایت، تصاویر زیادی بگیرید تا بتوانید از میان آنها، زیباترین تصویر از این میهمانی سحرگاهی را انتخاب کنید.

***نماز آیات فراموش نشود 

خسوف از جمله پدیده هایی است که براساس احکام اسلامی، خواندن نماز آیات را واجب می کند. بهترین زمان خواندن این نماز دو رکعتی بی درنگ پس از آغاز گرفت ماه است. 

منبع :