با چه نوع غذاهایی دچار مسمویت می‌شویم؟

مشاهده می‌شود حتی با غذهای نادر هم برخی از افراد دچار مسمومیت غذایی می‌شوند پس با ما همراه باشید تا غذاهایی که مصرف آن مضر است را با هم بشناسیم.

مشاهده می شود حتی با غذهای نادر هم برخی از افراد دچار مسمومیت غذایی می شوند پس با ما همراه باشید تا غذاهایی که مصرف آن مضر است را با هم بشناسیم.

لیستریا: میوه و سبزیجات خام

باکتری لیستریا میتواند محصولات تازه مانند طالبی را آلوده کند، همچنین برخی غذاهای فرآوری شده مانند پنیر. نشانه های عفونت عبارتند از تب، درد عضلانی، ناراحتی معده، یا اسهال. این مسمویت دو روز تا دو ماه پس از اینکه در معرضش قرار بگیرید اتفاق می افتد.

ایمنی:

محصولات خام را قبل از بریدن ابتدا خوب بشویید و خشک کنید. این محصولات را در یخچال نگه داری کنید.

لیستریا: لبنیات غیر پاستوریزه

محصولات لبنی که با شیر غیر پاستوریزه تولید میشوند مانند ماست و انواع پنیر ممکن است آلوده به لیستریا باشند. از آنجا که لیستریا میتواند در دماهای پایین نیز زندگی کند گذاشتن این محصولات لبنی در یخچال نمیتواند به تنهایی باعث مرگ این باکتری شود. افرادی که بیشتر در خطر اینگونه مسمومیت هستند شامل افراد کهنسال، زنان باردار و افرادی که سیستم ایمنی بدنشان ضعیف است میشود.

ایمنی:

برچسب این محصولات را چک کنید و مطمئن شوید محصولی پاستوریزه استفاده میکنید.

لیستریا: سوسیس و کالباس

 گاهی لیستریا سر از یک تولیدی غذاهای فراوری شده در می آورد جایی که میتواند سالها زندگی کند. گرما لیستریا را میکشد، اما ممکن است بعد از پخته شدن غذا لیستریا به آن نفوذ کند. همچنین در قسمتهایی که گوشت خام مانده نیز ممکن است لیستریا وجود داشته باشد.

ایمنی:

هرگز غذاهای از قبل پخته شده و آماده ی پخت که تاریخ مصرفشان گذشته را نخورید، اگر سوسیس و کالباس استفاده میکنید قبل از استفاده حتما حرارت دهید.

سالمونلا: مرغ و تخم مرغ

 باکتری سالمونلا میتواند روی هر غذایی تاثیر بگذارد، به ویژه محصولات حیوانی چون با مدفوع آنها در تماس بوده است. در تخم مرغ ها میتواند قبل از تشکیل کامل پوسته ی تخم مرغ به آن وارد شود، یعنی حتی یک تخم مرغ سالم و تازه نیز میتواند دارای سالمونلا باشد. علائم آن که شامل درد شکم، تب و اسهال است 12 تا 72 ساعت پس از قرار گرفتن در معرض این باکتری خود را نشان میدهد. گاهی این مریضی 4 تا 7 روز طول میکشد.

امنیت:

هرگز تخم مرغ خام یا نمیه پخته نخورید، پس از استفاده از این محصولات دستهای خود و ظروفی را که استفاده کردید بشویید.

سالمونلا: محصولات تازه

 این باکتری ممکن است در محصولات تازه نیز خود را نشان دهد، شیوع مسمومیت در گوجه فرنگی، فلفل، سبزی های سالاد و میوه دیده شده است. این محصولا به دلیل اینکه در هوای گرم و مرطوب پرورش پیدا میکنند و اغلب به صورت خام یا نیم پز خورده میشوند خطر بروز مسمویت برای فرد را دارند. این مسمومیت برای افراد در خطر مانند کودکان و کهنسالان میتواند منجر به مرگ نیز بشود.

ایمنی:

این محصولات را ابتدا خوب بشویید سپس خشک کنید و در یخچال نگهداری کنید.

سالمونلا: غذاهای فرآوری شده

 چیپس، کراکر، سوپ، کره بادام زمینی، حتی وعده های غذایی یخ زده ممکن است در معرض خطر سالمونلا باشند. یکی از عوامل شیوع سالمونلا کره بادام زمینی و غذاهای بسته بندی ساخته شده با بادام زمینی است. در موارد اینچنین آلودگی کارخانه ی تولید کننده عامل وجود این باکتری در محصولات است.

ایمنی:

حرارت دادن چنین غذاهایی در 165 درجه ی فارنهایت میتواند سالمونلا را از بین ببرد.

سالمونلا: گوشت خام

 گوشت خام و به ویژه گوشت چرخ کرده در خطر باکتری سالمونلا قرار دارند. معمولا نمیتوان گفت که این غذاها مسموم هستند چون بو و شکل طبیعی دارند.

ایمنی:

گوشتی که میخواهید استفاده کنید را سعی کنید حداقل تا 145 درجه فارنهایت حرارت دهید ( همه نوع گوشت حتی مرغ و مرغ چرخ کرده ) . گوشت چرخ کرده را باید حداقل تا دمای 160 درجه فارنهایت حرارت داد. بعد از کار با گوشت خام حتما دستها و تمام وسائل به کار برده شده را با آب گرم و صابون بشویید.

اشریشیا کولی: گوشت چرخ کرده

 باکتری اشریشیا کولی در روده و گوشت گاو وجود دارد و در طی فرآیند کشتار میتواند گوشت را آلوده کند. گوشت چرخ کرده در خطر بیشتری قرار دارد زیرا باکتری هنگام چرخ شدن گوشت میتواند پخش شود. نشانه های مسمومیت با اشریشیا کولی شامل گرفتگی شدید شکم، اسهال، و استفراغ است. این بیماری به طور معمول چند روز پس از قرار گرفتن در معده گسترش پیدا میکند و میتواند برای افراد آسیب پذیر بسیار شدید باشد. این مسمومیت تقریبا یک هفته طول میکشد.

ایمنی:

گوشت را کامل بپزید ( 160 درجه فارنهایت حرارت، مرکز گوشت نباید صورتی بماند ). گوشتی که پخته اید را در همان ظرفی که گوشت خام را نگه میداشتید برنگردانید. ظروف و دستهای خود را پس از انجام کار با آب گرم و صابون بشویید.

اشریشیا کولی: آب میوه طبیعی و شیر

 پاستوریزه کردن عملی است که در آن با حرارت باکتری ها را از بین میبرند. بیشتر آب میوه هایی که از فروشگاه ها تهیه میکنید پاستوریزه هستند، و خطری ندارند. با این حال آب میوه های غیر پاستوریزه نیز به فروش میرسد ( آب میوه فروشی ها و … ) که ممکن است به دلیل عدم رعایت نظافت حاوی باکتری اشریشیا کولی باشند. این باکتری به شیر تازه دوشیده شده نیز میتواند سرایت کند، آن هم به دلیل دوشیدن با وسائل آلوده یا پستان آلوده.

ایمنی:

تنها محصولات پاستوریزه خریداری کنید اگر از پاستوریزه بودن محصول مطمئن نیستید آن را حرارت دهید.

اشریشیا کولی : محصولات تازه

 سبزیجات و میوه ها به دلیل کود و یا آب آلوده به باکتری ممکن است حاوی اشریشیا کولی باشند. بیشترین خطر متوجه سبزیجات برگدار است به ویژه اسفناج. اما با رعایت بهداشت این خطر به حداقل میرسدو کارشناسان میگوید مزایای خوردن میوه و سبزیجات بسیار بیشتر از خطر مسمومیت آن است.

ایمنی:

سبزیجات برگدار را خوب بشویید و برای کشتن باکتری ها میتوانید سبزیجات را بپزید.

بوتولیسم: کنسرو مواد غذایی

 بوتولیسم بسیار نادر است، این مسمویت میتواند منجر به مرگ شود و دلیل آن کنسرو نادرست و استفاده نادرست از مواد نگهدارنده غذا است. غذاهای کنسرو شده ی خانگی به ویژه بسیار در خطر هستند، برای مثال: عسل، گوشت دودی یا ماهی شور کنسرو شده. کودکان نسبت به دیگر افراد در خطر بیشتری هستند. علائم شامل درد، استفراغ، مشکلات تنفسی، مشکل در بلع، دو بینی، و ضعف یا فلج است. اگر به علائم بوتولیسم در خود یا دیگر افراد مشکوک شدید سریع با اورژانس تماس بگیرید.

ایمنی:

هرگز به کودکان زیر 12 ماه عسل ندهید. قوطی های کنسرو باد کرده، نشت کرده و بد بو را سریع دور بریزید. همچنین اگر پس از باز کردن کنسرو مایع درون آن به بیرون جهید نیز نباید آن غذا را استفاده کرد. کنسرو ها را در دمای 250 درجه فارنهایت به مدت نیم ساعت حرارت دهید.

کلستریدوم پرفرینجنس: گوشت، خورش، آبگوشت

 کلستریدوم پرفرینجنس از آن دسته باکتری هایی است که در کمتر از 24 ساعت باعث گرفتکی و اسهال میشود. خورش، آبگوشت و غذاهایی که به مقدار زیاد درست میشود و قبل از سرو برای مدت طولانی گرم نگه داشته میشوند در خطر این باکتری هستند.

ایمنی:

خورش ها و آبگوشت باید کامل پخته شوند و پس از پخت در دمای 140 درجه فارنهایت یا پایین 41 درجه ی فارنهایت نگهداری شوند. غذا را بعد از پخت به صورت گرم استفاده کنید. باقی مانده ی غذا را نیز بی درنگ در یخچال نگهداری شود.

استاف: ساندویچ ها، سالاد ها

شیرینی ها بله ممکن است کسی که توسط استاف عفونی شده باشد غذایی را که برای شما آماده میکند را مسموم کند. غذاهایی که بیشتر در خطر هستند ساندویچ ها و سالاد ها هستند ( از جمله تخم مرغ، ماهی تن، مرغ، سیب زمینی و ماکارونی ). نشانه های این مسمومیت زود بروز میکند و در کمتر از 30 دقیقه خود را نشان میدهد، و شامل استفراغ، گرفتگی و اسهال است. دوره ی بیماری یک تا سه روز است.

ایمنی:

دستهای خود را قبل از آماده کردن غذا بشویید. اگر دچار عفونت در چشم یا بینی هستید و یا زخم باز یا عفونت روی دست یا مچ دست خود دارید از دست زدن به غذا خودداری کنید.

هپاتیت A :

لمس غذا توسط فرد مبتلا هپاتیت A ویروسی است که به کبد حمله میکند و باعث تب، خستگی، تهوع، از دست دادن وزن، و زردی می شود. بیشتر عفونت ها خفیف است. این ویروس میتواند توسط کسی که مبتلا است پخش شود به این صورت که آن فرد دستهای خود را خوب نشسته باشد و غذا یا وسائلی که با آن غذا خورده میشود و به دهان میروند را لمس بکند. بیشتر این بیماری توسط افراد مبتلای مشغول در کارخانه های فرآوری مواد غذایی و رستوران ها پخش میشود.

ایمنی:

بر علیه هپاتیت A واکسینه شوید. درجه ی سلامت رستوران را چک کنید. قبل از دست زدن به غذا دستان خود را بشویید.

کمپیلوباکتر : مرغ نیمه پخته

 تنها یک قطه از آب مرغ خام برای کمپیلوباکتر کافی است. بیماری کمتر شناخته شده ای است که دومین عامل مسمومیت غذایی در آمریکا شناخته شده است. علائم می تواند شامل تب، گرفتگی عضلات، اسهال و استفراغ باشد. بیشتر افراد در کمتر از یک هفته بهبود پیدا میکنند، اما میتواند منجر به سندرم گیلن باره که بیماری نادری است منجر شود. گیلن باره چند هفته پس از اسهال گسترش میابد و می تواند باعث فلج موقت شود.

ایمنی:

با شستن دستها ، برش سطوح، شستن ظرفها پس از کار با گوشت از این بیماری جلوگیری کنید. گوشت مرغ را حداقل تا 165 درجه فارنهایت حرارت دهید.

ویروس نورواک: لمس غیر بهداشتی غذا

 ویروس نورواک یکی از عوامل اصلی آن چیزی است که اغلب فکر میکنیم آنفولانزای معده است. این ویروس باعث باعث اسهال و استفراغ میشود و معمولا 24 تا 48 ساعت طول میکشد. ویروس نورواک معمولا زمانی وارد غذا میشود که شخصی بعد از استفاده از دستشویی دست خود را نشوید و به غذا دست بزند. غذاهایی مانند سالاد و دیگر غذاهایی که خام هستند و پخته نمیشوند بیشتر در معرض خطر قرار دارند.

ایمنی:

همیشه دست خود را با آب گرم و صابون به مدت 30 ثانیه پس از استفاده از دستشویی، تعویض پوشک و یا قبل از دست زدن به غذا بشویید.

مسمومیت سیگواترا:

ماهی این مسمومیت معمولا به دلیل خوردن ماهی های مرجانی و ماهی هایی که از جلبک های دریایی تغذیه میکنند پیش می آید. علائم معمولا 6 ساعت پس از مصرف ماهی آلوده خود را نشان میدهند و شامل

***

  • حالت سوزان و مور مور دردناک در دست و پا

  • سردرد

  • تهوع و استفراغ

  • اسهال

  • توهم

  • احساسی معکوس درباره دما ( سرد را گرم و گرم را سرد حس میکند )

برای این مسمومیت علاجی نیست و خود به خود پس از چند روز یا چند هفته علائم محو میشوند. گاهی نشانه های این مسمومیت چندین سال باقی می ماند.

چه زمانی با دکتر تماس بگیریم؟

 بیشتر بیماری های حاصل از غذا ها خود به خود خوب میشوند. اما اگر این نشانه ها را داشتید باید با دکتر تماس بگیرید:

  • تب بالا

  • مدفوع خونی

  • استفراغ طولانی مدت

  • اسهال بیش از 3 روز

  • داشتن نشانه های کم آب شدن بدن ( خشکی دهان، سرگیجه، کم شدن ادرار )

***

نکاتی برای لمس سالم غذاها

  • دستهای خود را قبل از لمس غذا کاملا بشویید

  • تمام سطوح و ظروفی که گوشت خام با آنها برخورد داشته است را بشویید

  • موادی را که باید شست را خوب بشویید و با دستمالی تمیز خشک کنید

  • برگ خارجی کاهو و کلم را دور بیاندازید

  • گوشت، مرغ و تخم مرغ را با درجه حرارت مناسب طبخ کنید

  • غذاهای گرم را گرم و غذاهای سرد را سرد نگه دارید

***

هشدارهای ویژه بعضی افراد بیش از دیگران در خطر بیماری های ناشی از غذاها هستند و ممکن است به سختی مریض شوند. زنان باردار، افراد کهن سال، کودکان و افرادی که سیستم ایمنی بدنشان در خطر است باید از خوردن گوشتها و تخم مرغ خام و نیم پز، محصولات لبنی غیر پاستوریزه، هات داگ نپخته و گوشتهای آماده و غذاهای دریایی خام و نیمه پخته جداً خودداری کنند.

منبع :

تکنولوژی زیستی از زیست شناسی چهارم تجربی
  برای شرکت در کلاس کلیک کنید( چهارم تجربی)
دبیر : سجاد عبیری