سواد خواندن (ادب پارسی)

می‌بینید که بدخوانی یا نادرست‌خوانی یک شعر، باعث می‌شود معنی بیت را متوجه نشویم یا معنی بیت، نارسا و دگرگون شود.

به نام خدای زمین و زمان                                  خداوند بخشنده‌ی مهربان

دوستان عزیزم! لطفاً اشعار زیر را بخوانید:

الف) مرده بدم، زنده شدم؛ گریه بدم، خنده شدم  

ب) هر چند من بدم، تو مرا از خودت مران

پ) در من بدم، که زنده شوم ای نسیم مهر

شما هم متوجه شدید که واژه‌ی «بدم» در این سه خط شعر، با سه تلفظ گوناگون خوانده می‌شود در حالی که شکل نگارش هر سه یکسان است.

در شعر «الف» بُدَم مخفف بودم است.

در شعر «ب» بَدَم، یعنی بد هستم.

در شعر «پ» بِدَم یعنی فوت کن.

می‌بینید که بدخوانی یا نادرست‌خوانی یک شعر، باعث می‌شود معنی بیت را متوجه نشویم یا معنی بیت، نارسا و دگرگون شود.

پس باید سعی کنیم شعر را درست و روان بخوانیم که در این صورت معنا را هم به‌راحتی درک خواهیم کرد.

حالا سعی کنید اشعار زیر را درست بخوانید:

* ای مهر1 تو در دل‌ها، وی مهر2 تو بر لب‌ها

                                                                وی شور تو در سرها3، وی سر4 تو در جان‌ها

* گر می‌کشندم5 ور می‌کشندم6                        گردن نهادم، چون پایبندم

پاورقی:

1. مِهر

2. مُهر

3. سَرها

4. سِرّ

5. می‌کِشَندم

6. می‌کُشَندم