نوروز 96

کوله‌های سنگین بر دوش دانش آموزان کوچک

آهنگ آغاز سال تحصیلی چند روز دیگر نواخته می‌شود و دانش آموزان، کیف و کوله‌های خود را برای ورود به فضای تعلیم و تربیت پر و آماده می‌کنند.



به گزارش ایرنا، در سالهای اخیر افزایش تعداد کتابهای دانش آموزان از یک سو و اضافه شدن کتابهای کمک آموزشی و برنامه ریزی فشرده درسی مدارس از سوی دیگر موجب شده که بار علم بر دوش کودکان سنگینی کند.

کشیدن این بارسنگین از مسیر خانه تا مدرسه، موجب ناهنجاری و دردهای کتف، ستون فقرات و کمر در دانش آموزان می شود که از جمله پیامدهای منفی این دردهای جسمانی، تاثیر بر قدرت ذهنی و یادگیری دانش آموزان در طول ساعت آموزش در مدرسه است.

بسیاری از خانواده ها با اجرای سند تحول بنیادین آموزش و پرورش امیدوار بودند که با ترکیب اسباب فناوریهای نوین در این سند، از حجم کتابهای دانش آموزان کاسته و بر کیفیت مطالب افزوده شود.

به ظاهر با وجود کم نشدن حجم کتاب ها، دفترهای متعدد نیز به درون کیف ها نفوذ کرده، زیرا برخی معلمان برای یک کتاب گاه حتی بیش از یک دفتر نیز تعریف کرده اند.

مادر یک دانش آموز در حین انتخاب و خرید کیف برای فرزندش به خبرنگار ایرنا گفت: فرزندم در سال تحصیلی گذشته به دلیل حمل کیف حجیم و سنگین دچار گرفتگی های پی در پی عضلانی می شد و هر روز پس از آمدن از مدرسه باید چاره ای برای کمر درد او می اندیشیدم.

ملیحه نادری خاطرنشان کرد: همین امر موجب سستی و کم رغبتی فرزندم برای رفتن بموقع به مدرسه شده بود، با وجود اینکه بارها من و برخی از والدین دیگر دانش آموزان این موضوع را با معلم و مدیر مدرسه در میان می گذاشتیم ولی آنها حمل کیف های سنگین را یک امر عادی در مسیر کسب علم می دانستند و از والدیی می خواستند که به این گونه ناراحتی های جسمی فرزندانمان اهمیت ندهند.

علی شاکر، پدر یک دانش آموز ابتدایی نیز در حال پرس و جو از صاحب یک کیف فروشی درباره محکمی و استقامت کیف گفت: تعداد زیاد کتابهای درسی و کمک آموزشی در سال گذشته موجب شد که برای دو فرزندم، دو بار کیف نو و سالم بخرم و بدلیل ناتوانی مالی، قادر به گرفتن سرویس مدرسه برای فرزندانم نیستم و آنها مجبورند مسافت خانه تا مدرسه را پیاده طی کنند و همین امر موجب خمیدگی کمر آنها در بسیاری از روزها می شد.

وی درخواست کرد: از آغاز سال تحصیلی مسوولان و دست اندرکاران تعلیم و تربیت بدنبال چاره ای برای کم کردن محتویات کیف دانش آموزان باشند.

خانم مدبر آموزگار یک مدرسه ابتدایی نیز با انتقاد از روشهای جدید تدریس و عدم بهره گیری از شیوه های هوشمند و الکترونیکی در مدارس گفت: در شیوه جدید آموزش در دو سال اخیر حجم مطالب انتقالی به دانش آموزان افزایش یافته و همین امر موجب اشغال کیف های آنها با کتاب و دفترهای متعدد شده است.

وی اضافه کرد: اگر در سطح وزارتخانه بودجه مناسبی برای هوشمند کردن مدارس و اجرای طرح کیف و کتاب الکترونیک به صورت 100 درصدی اختصاص می یافت، مشکل سنگینی کیف دانش آموزان نیز رفع می شد.

در مطالعاتی که در کشورهای مختلف از جمله ایران انجام شده است این نتیجه به دست آمدکه وقتی وزن کیف مدرسه از ۱۰ درصد وزن بدن بیشتر باشد، تأثیر محدود کننده ای بر گنجایش ریه ها دارد.

همچنین این بررسی تأثیر زیان بخش حالت قوز را در عملکرد ریه ها و نیاز به مراقبت از سلامت جسمی را توصیه و اضافه می کند این وضعیت موجب ناهنجاریهای ساختار قامتی دانش آموزان مانند شانه نامتقارن ،کمر گود ،پشت گرد ، زانوی ضربدری ،سر به جلو می شود .

سنگین بودن کیف دانش آموزان تاثیرات بسیار بدی بر استخوان بندی و اسکلت استخوانی آن ها می گذارد و انحرافاتی را در ستون فقرات به وجود می آورد . دلایل متعددی برای به وجود آمدن این مساله وجود دارد که شامل موارد ذیل می شود:

1 - دلایلی که منشاء آنها در برنامه ریزی کلان و در سطح وزارتخانه است و برای بعضی دروس مانند فارسی ابتدایی دو کتاب (بخوانیم و بنویسیم) در نظرگرفته است . این اشکالی است که به گروه تدوین برنامه ی درسی می توان گرفت که در راستای اهداف آموزش دست به گردآوری محتوای برنامه درسی می زنند.

2- دلایلی که منشاء آن ها در برنامه ریزی خرد و در سطح مدرسه است. در سطح مدرسه یک عامل آن معلم مدرسه است و عامل دیگر دست اندرکاران مدرسه اعم از مدیر و معاونان هستند که تنظیم برنامه ی هفتگی کلاس ها را به عهده دارند .

3- دلایلی که منشاء آن ها خانواده و دانش آموز است. خانواده ها هنگام تهیه ی لوازم مدرسه بدون توجه به مسایل پزشکی و وزن وسایل به خریدن کیف های بزرگ و سنگین ، جامدادی فلزی ، دفترهای 200 برگ و سیمی و گاهی اوقات در سایز بزرگ اقدام می کنند.

** بهترین نوع کیف و ویژگیهای آن 

کوله پشتی بهترین نوع کیف برای دانش آموزان است چون وزن بار را به دو قسمت تقسیم می کند. 

کوله هایی که بند کمرنیز دارند باز هم بهتر است زیرا باعث می شود به کمر فشار کمتری وارد شود.

طرز استفاده از کوله پشتی هم خیلی مهم است، کوله پشتی را نباید روی یک شانه انداخت و باید از هر دو بند آن استفاده کرد، به عقیده متخصصان، بار داخل کوله پشتی نباید بیشتر از 10 یا 15 درصد وزن بدن دانش آموز باشد.

**نتیجه: عقل سالم در بدن سالم است 

سلامت جسمی و روانی در یادگیری تاثیری بسزایی دارد. اگر دانش آموز بیمار باشد نمی تواند با قدرت و حضور ذهن در کلاس حضور یابد و درس را فرا گیرد و نتیجه آن افت نمره در طول سال تحصیلی خواهد بود.

کیف سنگین در بلند مدت موجب عوارض مختلف جسمانی و پیرو آن عوارض روحی در دانش آموزان می شود، ذهن بیمار قادر به فراگیری مطالب نیست بنابراین برای اینکه دانش آموزان بتوانند از معضلات جسمانی و روحی رهایی یابند و به آسودگی دروس مختلف را فراگیرند.

**راهکار برای آموزش و پروش، معلم و خانواده

* آموزش و پرورش، می تواند در مدارس و در کلاس درس با تهیه کمدهای بزرگی که دارای کشوها یا فایل های کوچک تری هستند (همچنان که هر یک از معلمان و آموزگاران کمد جداگانه ای در مدرسه دارند) و اختصاص هر کشو به یک دانش آموز نقش بسیار مهمی در جلوگیری از جابه جایی لوازم و وسایلی داشته باشد که دانش آموز روزانه حمل می کند.

همچنین آموزش و پرورش به جای این که دو کتاب مجزا برای یک موضوع درسی طراحی کند، بهتر است یک کتاب را به دو قسمت تقسیم کرده و محتوا را در آن بگنجاند،همچنین محتوای کتاب های درسی باید به گونه ای طراحی شوند که موضوعات کمتری را با عمق بیشتر و مفصل تر پوشش دهد تا آن مطالب به صفحات کمتری نیاز داشته باشد. 

*معلم، باید دقت لازم را در برنامه ریزی سالانه داشته باشد که دانش آموز در روزهای هفته از آوردن کتاب های زیاد خودداری کند.

دادن تحقیق و تکالیف به دانش آموز باید در حد توان او باشد و با برنامه های از قبل تعیین شده صورت گیرد.

کیفیت روش آموزش باید به گونه ای باشد که دانش آموز بدون استفاده از کتاب های کمک درسی متوجه مفاهیم درسی بشود، آموزش های متنوع می تواند توجه و علاقه دانش آموز را برانگیزد و لازم نیست همه آموزش ها به صورت کتبی و یادداشت برداری باشد.

*خانواده، از آن جا که پدر و مادر نسبت به سلامتی ، شادابی و رفاه فرزندان خود حساس هستند باید در جهت تهیه و خرید بهترین نوع کیف برای فرزندشان اقدام کنند.

همچنین والدین باید نظارت داشته باشند که دانش آموزان کتاب ها ، وسایل و اغذیه غیر ضروری با خود به مدرسه حمل نکنند تا کیف آن ها سنگین تر نشود.

منبع :

معتلات ( بخش دوم )‌ از عربی 3 سوم دبیرستان
  برای شرکت در کلاس کلیک کنید( دروس عمومی سوم دبیرستان)
دبیر : سید محمد علی مرتضوی