نوروز 96

آیا جانوران وقوع زلزله را پیش بینی می‌کنند؟

این که پیش از وقوع یک زلزله ویرانگر، موش‌ها شهری را ترک کرده اند داستانی عامیانه به نظر می‌رسد ولی واقعاً به نظر می‌رسد که قبل از رخداد یک زلزله تغییراتی در رفتار جانوران به وجود می‌آید.



این که پیش از وقوع یک زلزله ویرانگر، موش ها شهری را ترک کرده اند داستانی عامیانه به نظر می رسد ولی واقعاً به نظر می رسد که قبل از رخداد یک زلزله تغییراتی در رفتار جانوران به وجود می آید. به همین دلیل دانشمندان معتقدند جانوران می توانند نقشی در سیستم هشدار دهنده زلزله ایفا کنند.

گزارش هایی مبنی بر این که پیش از وقوع یک زلزله بزرگ حیوانات خانگی غیب می شوند و یا جانوران وحشی ناپدید می شوند وجود دارد. یک مطالعه بین المللی هم برای اولین بار تغییرات در رفتار حیوانات وحشی قبل از رخداد لرزه را تأیید کرده است.

در این مطالعه دانشمندان دوربین هایی را در پارک ملی یاناچاگا در پرو مستقر کردند و دریافتند بیش از سه هفته قبل از وقوع زلزله 7 ریشتری ای که در سال 2011 منطقه را درنوردید، تغییرات قابل توجهی در رفتار حیوانات رخ داده است.

در یک روز عادی دوربین ها 5- 15 مورد رؤیت حیوانات را ثبت کردند، اما در طول دوره 23 روزه قبل از وقوع زلزله، آنها رؤیت پنج مورد یا کمتر را ثبت کردند.

در نهایت در پنج تا هفت روز قبل از زلزله، هیچ حرکتی در جانوران ثبت نشد. این پدیده ای غیر معمول در منطقه ای کوهستانی با جنگل های بارانی محسوب می شود که به طور عادی حیات وحش در آن در تکاپو هستند.

یک محقق در زمینه زیست شناسی جانوری  و محیط زیست عقیده دارد یون های مثبت داخل هوا ممکن است در تغییر رفتار جانوران کلیدی باشند. وقتی سنگ های زیر سطح در نتیجه ساخت یک زلزله تحت فشار هستند، تعداد زیادی یون مثبت تولید می شود.

جانوران یون های مثبت را دوست ندارند و انسان نیز از آن علایم منفی دریافت می کند.

عدم تعادل در یون های مثبت به عنوان «سندرم سروتونین» شناخته می شود. به نظر می رسد که سروتونین هورمونی است که خلق و خو را تنظیم می کند.

دانشمندان فکر می کنند جانوران از منبع متمرکز یون های مثبت فرار می کنند. انسان ها هم ممکن است دچار سردرد، تهوع، اضطراب و بی قراری شوند. جانوران به طور کلی از محرک های ناخوشایند دوری می کنند.

در مورد پارک ملی پرو دانشمندان فکر نمی کردند قبل از وقوع زلزله واکنش زیادی از جانوران پارک ملی ببیند چراکه این پارک حدود 350 کیلومتر از مرکز زلزله فاصله داشت اما زمانی که به داده های جمع آوری شده نگاهی انداختند شگفت زده شدند چراکه قبل از زلزله کاهش زیادی در شمار جانوران رخ داده بود.

این مورد با این داستان کهن که همه موش ها قبل از وقوع زلزله یک شهر را ترک می کنند مطابقت دارد.

به طور کلی جانوران وحشی در پاسخ به محیطشان از انسان ها حساس ترند. دلیلش این است که انسان ها در تماس با خاک یا زمین زندگی نمی کنند. انسان ها خودشان را داخل ساختمان های بتنی در شهرها محصور کرده اند. بنابراین در حالی که گزارش هایی از بروز علایم پزشکی پیش از وقوع زلزله در انسان ها وجود داشته، ولی اثر آن بر روی انسان ها ناچیز بوده است.

از همه گونه های موجود در جنگل انبوه، موش ها بیشتر از بقیه سیستم هشدار دهنده اولیه دارند.
نکته جالب در این مطالعه این بود که جوندگان پیش از همه ناپدید شدند. آنها به طور معمول در هشت روز قبل از زلزله در هیچ کجا دیده نشدند. به طور عادی، جوندگان در همه جا هستند و شمار آنها در جنگل های استوایی بسیار زیاد است. بنابراین این که آنها به طور کامل ناپدید شدند شگفت انگیز بود.

پیش از این مطالعه یافته ها در ژاپن و چین هم نشان داده بود که موش های آزمایشگاهی قبل از وقوع زلزله مشکلاتی در ریتم شبانه روزی شان - الگوهای زیستی که خواب را تنظیم می کند - پیدا کرده اند. پرندگان هم حساسیت حادی نشان داده اند.

آرمادیلوها که نوعی گورکن هستند بلافاصله بعد از وقوع زلزله دوباره در دید دوربین پدیدار شد. این تقریباً به این معنا است که آنها از مخفیگاهشان بیرون آمدند.

آب دریاچه ها نیز می تواند به طور بالقوه شاخص زیستی زمین لرزه ها باشد چراکه جانوران دریایی به تغییرات شیمیایی آب بسیار حساسند.

محققان عقیده دارند جانوران ممکن است روزی به عنوان بخشی از یک سیستم هشدار زودهنگام مفید باشند، اما رفتار آنها ممکن است به تنهایی شاخص قابل اعتمادی از وقوع یک زلزله در آینده نزدیک نباشد.

رفتار جانوران همیشه قابل پیش بینی نیست. برای پیش بینی زلزله به اندازه گیری های ژئوفیزیکی در ترکیب با رؤیت وضعیت جانوران نیاز است.

منبع :