ادب پارسی / مراعات نظیر

برای این‌که ظاهری زیبا داشته باشیم، همیشه سعی می‌کنیم در پوشیدن لباس‌ها تناسب را رعایت کنیم.

به نام او که نامش برترین است                       توانایی که ربّ‌العالمین است

برای این‌که ظاهری زیبا داشته باشیم، همیشه سعی می‌کنیم در پوشیدن لباس‌ها تناسب را رعایت کنیم. رنگ تکه‌های لباسمان با هم جور باشد و گشادی یا تنگی آن‌ها به ما بیاید1. شاعران هم از این موضوع برای آراستگی  کلامشان استفاده می‌کنند. مثلاً اسم چند گل را در شعر خویش می‌آورند:

بنفشه‌زلف و نرگس‌چشمکان است                   چو نسرین عارض و لاله‌رُخان است2

یا شاعر که می‌داند پروانه، شیفته‌ی نور شمع و شهد گل است و بلبل از عاشقان گل است، این‌ها را در یک بیت جمع می‌کند و می‌سراید:

شمع و گل و پروانه و بلبل همه جمع‌اند             ای دوست بیا رحم به تنهایی ما کن

آوردن این واژه‌های متناسب را در شعر، مراعات نظیر یا تناسب می‌گویند.

آیا می‌توانید در ابیات زیر تناسب‌ها را بیابید؟

الف) با قدّ کشیده همچو سرو است                  با دست گشاده چون چنار  است3

ب) فاخته4 کوکوزنان5 در کوی تو                    ناله‌ی قُمری6 ز شوق روی تو7

پاورقی:

1. متناسب باشد.

2. زلفش مانند بنفشه و چشم‌هایش مانند گل نرگس است. چهره‌اش به لطافت گل نسرین و گونه‌هایش به زیبایی لاله است. گل‌های بنفشه ، نرگس، نسرین و لاله با هم تناسب دارند. زلف و چشم و عارض و رخ نیز که اعضای بدن هستند، تناسب ایجاد کرده‌اند.

3. سرو و چنار با هم؛ قد و دست با هم تناسب دارند

4. نوعی پرنده

5. آواز فاخته شبیه تکرار واژه‌ی «کوکو» است.

6. نوعی پرنده

7. فاخته و قمری که هر دو پرنده هستند، با هم مراعات نظیر دارند.

پاسخ تلفنی به سوالات شما
پاسخ تلفنی به سوالات مشاوره ای و آموزشی شما

در بین قبولی هایم کدام رشته را انتخاب کنم ؟
تغییر رشته دادن در یک دانشگاه چه ضوابطی دارد؟

باسخ به سوالات شما در زمینه تکمیل ظرفیت ، انتخاب نوع دانشگاه (سراسری ، آزاد ، پردیس ، غیرانتفاعی ) ، انتقالی و مهمان ، رزرو دانشگاه ، کارنامه سبز و ....

از طریق تلفن ثابت در سراسر کشور بدون کد
با شماره 9099071219 تماس بگیرید
ساعت پاسخگویی از 8 صبح تا 12 شب