مهارت‌های فرزند پروری قسمت پنجم " روش صحیح دستور دادن به کودک"

روش صحیح دستور دادن به کودک




روش صحیح دستور دادن به کودک:


دستور دادن:

یکی از شایع ترین مشکلات در بین خانواده ها روش دستور دادن به کودک است به طوری که کودک آن را به خوبی درک کرده و اجرا کند.
دستور هایی که معمولا موثر واقع نمی شود دارای یکی از خصوصیات زیر هستند:

دستورهای زنجیره ای:

دستورهایی هستند که پشت سر هم به کودک داده می شود وکودک توانایی دستورهای زنجیره ای: دستورهایی هستند که پشت سر هم به کودک داده می شود و کودک توانایی به خاطر سپردن تمام آنها را ندارد بنابراین برخی از آنها را فراموش کرده و انجام نمی دهد.

مانند لباست را بپوش، دندانهایت را مسواک بزن، موهایت را شانه کن، بعد بیا صبحانه بخور. بهتر است این دستورها را به بخش های کوچکتر تقسیم کرده و هر کدام را تنهایی ازکودک درخواست کرد.

دستورهای مبهم:

دستورهایی هستند که برای کودک واضح و روشن نیستند و به خوبی نمی توانند منظور گوینده را منتقل کنند به عنوان مثال هنگامی که ما انتظار داریم بچه ها بدون درگیری و خشونت با هم بازی کنند و دعوا نکنند و خشونت با هم بازی کنند و دعوا نکنند ولی فقط به آنها بگوییم :( بچه های خوبی باشید.)

کودک ممکن است نداند از او چه خواسته شده است و باید چه کار کند که از نظر والدین بچه خوبی باشد ؟ این دستورها مبهم می باشند بنابراین بهتر است به صورت مشخصی و اختصاصی به آنها بگوییم (با اسباب بازی هایتان با هم و به آرامی بازی کنید.)

دستورهای پرسشی:

در این گونه دستورها از کودک سوال می شود که آیا دوست دارد که این کار را انجام دهد؟ (آیا دوست داری که اتاقت را تمیز کنی؟) که ممکن است یک کودک لجباز براحتی بگوید (نه دوست ندارم)

دراین گونه دستورها ما به بچه حق انتخاب می دهیم پس دور از انتظار نیست که او آن را انجام ندهد.

دستورهایی که به دنبالش دلیل و منطق آورده می شود:

مانند: (زود باش اتاقت را مرتب کن چون امشب مهمان داریم و این که خانه نامرتب باشد نگران و عصبانی می شوم. )

در این مثال ممکن است کودک دستور اصلی را فراموش کند بنابراین بهتر است که دستور به این شکل باشد : (امشب مهمان داریم و خانه نامرتب من را نگران و عصبانی می کند پس لطفا هر چه سریع تر وسایلت را جمع کن.)

یعنی اول توضیح داده بعد دستور مورد نظر گفته شود.

روش دستور دادن موثر

روش اجرا

نزدیک کودک بروید تا حد چشم های کودک خم شوید و با او تماس چشمی برقرار کنید فاصله شما در زمان دستور دادن به اندازه فاصله یک دست باز باشد (یعنی به فاصله شانه تا نوک انگشتان) و برای کودک به طور دقیق مشخص کنید و بگویید که چه کار کند.

نکات مهم در زمان دستور دادن

1- هر چه تعداد دستورها کمتر باشد موثرتر بوده و کودک بهتر متوجه شده و سریع تر آن را اجرا می کند.

2- دستوری که به کودک داده می شود باید مشخص خاص و روشن باشد.

3- دستور ها باید بیشتر به شکل مثبت باشند مثلا به جای گفتن (بلند صحبت نکن) بگویید: ( آرام صحبت کن)

4- با صدای محکم و قاطع با کودک صحبت کرده و بگویید که چه کار باید بکند اما نباید کلامتان خشونت وجود داشته باشد.

5- به اطاعت از دستور پاداش دهید.

6- دستورها باید در حد سن و فهم و توانایی های کودک باشد.

سعی کنید دستورها با تهدید همراه نباشند و با لحن خوب وقاطع گفته شوند.

نکته

اگر کودک در شرایطی است که نمی تواند دستورهای ما را انجام دهد بهتر است به زمان دیگری موکول گردد و اصلا درخواست نگردد.

مثلا: کودک در حال دیدن کارتون مورد علاقه اش می باشد و ما به او می گوییم (بلند شو کتاب هایت را مرتب کن)

عدم رضایت دستور از جانب کودک دلیل بر لجبازی او نیست احتمال دارد که کودک متوجه منظور شما نشده باشد پس دستور خود را دوباره با توجه به روش های ذکر شده برای او تکرار کنید.

مطمئن باشید در صورت رعایت و تمرین موارد فوق کودکانتان دستورهای شما را بهتر انجام خواهد داد.


معاونت آموزشی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان