نوروز 96

کبد و صفرا را بیشتر بشناسیم

کبد، بزرگ‌ترین عضو غده‌‌ای بدن با وزن حدود 1200 گرم یکی از پُرکارترین ارگان‌های بدن است.



دکتر شهرام آگاه فوق‌تخصص گوارش و کبد در گفتگو با خبرنگار حوزه بهداشت و درمان  گروه علمی پزشکی باشگاه خبرنگاران جوان گفت: کبد به عنوان بزرگ‌ترین عضو غده‌ای در بدن با وزن تقریبی 1200 گرم در قسمت فوقانی و راست شکم، زیر دیافراگم قرار دارد.

وی ادامه داد: کبد یکی از پُرکارترین ارگان‌های بدن است، به نحوی که میزان عملکرد کبد بیش از هزاران کار مختلف شامل تولید مواد، متابولیسم مواد زاید داخلی، بانک کردن سموم و دفع آن‌ها، سنتز بسیاری از مواد داخلی، پروتئین‌ها و ذخیره‌سازی ویتامین‌ها، مواد معدنی و... ا ست.

وی افزود: بنابراین اختلال کارکرد کبد می‌تواند مشکلات فراوانی را در بدن به وجود بیاورد. از جمله سنتز بسیاری از مواد مختل می‌شود، آماده‌سازی بسیاری از مواد دچار اختلال می‌شود، برداشتن بسیاری از سموم با مشکل مواجه می‌شود و عوارض قابل توجهی‌ای به دنبال دارد.

وی در خصوص افرادی که دچار اختلال کبد هستند، افزود: افرادی که دچار نارسایی کبد هستند، دچار افزایش یا کاهش قند خون، بهم خوردن سوخت و ساز بدن، بهم خوردن پروتئین‌های بدن می‌شوند.

وی ادامه داد: اختلال کارکرد کبد باعث بروز اختلالاتی مانند واریس در قسمت‌های مختلف بدن از قبیل واریس مری، واریس انتهای رکتوم و سایر موارد می‌شود، بنابراین در حالتی که اختلال کارکرد کلیه در دیالیز جبران می‌شود، هیچ دستگاهی ساخته نشده که بتواند جانشینی عملکرد کبد را داشته باشد. مطالعات نشان می‌دهد اگر بخواهیم یک کارخانه را بسازیم با این هدف که کلیه کارهای کبد را به همراه داشته باشد وسعتی به اندازه بیش از 150 هزار کیلومتر مربع فضا لازم است، بنابراین این مجموع عملکرد کبد قابل توجه است.

وی در مورد پیشگیری از اختلال در عملکرد کبد، اضافه کرد: بهترین راه پیشگیری از بیماری و اختلال در عملکرد کبد، تغذیه صحیح است و دلایل بروز این اختلالات در افراد تجمع چربی و التهاب در کبد است.

وی ادامه داد: اختلال در عملکرد کبد به صورت مزمن و بدون علامت است.

وی در اشاره به علل اختلال در عملکرد کبد اظهار کرد: شایع‌ترین علل کبد چرب در ایران چاقی، دیابت، سوءتغذیه و بالا بودن چربی خون است و در کشورهای دیگر مصرف بالای الکل از شایع‌ترین علت‌ها محسوب می‌شود.

شهرام آگاه در بخش دوم گفتگو در مورد صفرا گفت: صفرا یکی از محصولات مهم کبد است که توسط سلول‌های کبدی ساخته می‌شود و از طریق مجاری مخصوص در کیسه صفرا ذخیره می‌شود، سپس از طریق این مجاری وارد روده باریک می‌شود.

این فوق‌تخصص گوارش و کبد ادامه داد: صفرا به عنوان محصول مهم کبد نقش‌های کلیدی در بدن ایفا می‌کند که عبارتند از: 1- دفع کلسترول، که کمک می‌کند به دفع کلسترول اضافی که در بدن وجود دارد. 2- هضم چربی‌ها، که به نحوی که اگر تولید صفرا در بدن مختل شود جذب چربی‌ها به خوبی صورت نمی‌گیرد. 3- دفع کننده سموم و مواد.

وی ادامه داد: انسداد در مسیر صفرا و ریختن مواد موجود در صفرا به داخل خون باعث زردی، خارش و علایم دیگر می‌شود.

شهرام آگاه فوق تخصص گوارش و کبد در  پایان اظهار کرد: بیماری‌های کیسه صفرا شامل: سنگ صفرا و التهاب کیسه صفرا است که نیاز به برداشتن کیسه صفرا دارد.

آگاه در پاسخ به این که برداشتن کیسه صفرا آیا عوارضی هم برای فرد دارد، بیان کرد: در مورد فردی که کیسه صفرایش برداشته می‌شود، عارضه جدی وجود ندارد اما بعد از عمل جراحی برداشتن کیسه صفرا ممکن است نفخ، سنگینی سر دل و رفلاکس صفرا افزایش یابد.

منبع :

معتلات ( بخش دوم )‌ از عربی 3 سوم دبیرستان
  برای شرکت در کلاس کلیک کنید( دروس عمومی سوم دبیرستان)
دبیر : سید محمد علی مرتضوی